Տղամարդոց Միջազգային Օր

Jump to navigation Jump to search
International Men's Day Symbol.JPG

Տղամարդոց միջազգային օր (անգլ.՝ International Men's Day, IMD), ամէնամեայ միջազգային տօն, որ կը նշուի 19 Նոյեմբերին։ Առաջին անգամ այն նշուած է 1999-ին Թրինիտատ եւ Թոպաքոյի մէջ։ Յետագային տօնը աջակցութիւն ստացած է Աւստրալիոյ, Քարիպեան աւազանի երկիրներուն, Հիւսիսային Ամերիկայն, Մերձաւոր Արեւելքի, Եւրոպայի եւ ՄԱԿ-ի մէջ[1][2]։

Տղամարդոց միջազգային օրը նշելու նպատակը տղամարդոց նկատմամբ սեռային խտրակութեան վրայ ուշադրութիւն հրաւիրելն ու սեռային խտրականութեան խնդիրն է։ Տօնի կազմակերպիչները կը կեդրոնանան տղամարդոց եւ պատանիներու առողջութեան պահպանման վրայ[2][3][4][5][3][6][7]։

ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի անունէն կազմակերպութեան հանրութեան հետ կապերու պատասխանատու, ինչպէս նաեւ «Կանայք եւ սեռային անհաւասարութիւն» ծրագրի նախկին ղեկավար Ինկեպորկ Պրէյնեսն ըսած է, որ այս հիանալի գաղափար է, որ թոյլ կու տայ բարելաւել սեռային հաւասարակշռութիւն։ Ան նաեւ յաւելած է, որ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ն մտադիր է համագործակցիլ տօնի կազմակերպիչներուն հետ[8][2]։

Ներկայիս տօնը կը նշուի աշխարհի աւելի քան 60 երկիրու մէջ, ինչպէս՝ Մեծ Բրիտանիոյ, Քանատայի, Դանիոյ, Նորվեկիոյ, Ֆրանսայի, Իտալիոյ, Իրլանտայի, Աւստրալիոյ, Հնդկաստանի, Չինաստանի, Թրինիտատ եւ Թոպաքոյի, Ճամայքայի, Ռումանիոյ, ՀԱՀ-ի, Թանզանիոյ, Զիմպապուէյի, Պոթսուանայի, Սեյշելեան կղզիներուն, Պուրունտիի, Մէն կղզի, Աւստրիոյ, Պոսնիա-Հերցեկովինայի, Ուքրանիոյ, Փաքիստանի, Քուպայի, Անդիկուա եւ Պարպուտայի, Սեն Քիթս եւ Նեւիսի, Սեն Լիւվսիոյ, Քայմանեան կղզիներուն, Հունկարիոյ, Պելառուսի, Կանայի, Սինկափուրի, Մալթայի եւ այլ երկիրներուն մէջ[9]։

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Տղամարդոց միջազգային օր

Տղամարդոց միջազգային օրը նշելու հետ կապուած առաջին յիշատակումը կայ 1960-ականներէն, երբ յայտնի դարձաւ, որ կ՚առաջարկուի 23 փետրուարը նշել իբրեւ տղամարդոց միջազգային օր կանանց միջազգային օրուայ՝ 8 Մարտի օրինակով։1990-ականներուն Միսսուրի-Քանզաս համալսարանի «Տղամարդոց հետազօտութեան կեդրոնի» ղեկավար Թոմաս Օասթերի նախաձեռնութեամբ ԱՄՆ-ի մէջ տեղի ունեցան փոքրիկ միջոցառումներ։ Օասթերին յաջողեցաւ տօնի նշումը ապահովել մինչեւ 1994-ը, սակայն 1995-ին ձախողեցաւ անոր փորձը եւ վերջինս հրաժարեցաւ յետագայ տարիներու ծրագիրներէն։ Երբ 23 Փետրուարը որպէս տօն նշելէն հրաժարեցաւ նաեւ Աւստրալիան, Մալթան մնաց միակ երկիրը, ուր տօնը ամէն տարուայ Փետրուարին նշուեցաւ մինչեւ 2009, իսկ յետոյ այն տեղափոխուեցաւ 19 Նոյեմբերին[10]։

Թրինիտատ եւ Թոպաքօ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Թրինիտատ եւ Թոպաքոյի բնակիչները առաջիններն էին, ոորոնք տղամարդոց միջազգային օրը նշած են 19 Նոյեմբերին։ Այդ մտայղացման հեղինակը եւ կազմակերպիչը եղած է Վեստ Ինտիի համալսարանի դոկտոր Ջերոմ Թիլուքսինկը։ Իբրեւ պատճառաբանութիւն տօնի ստեղծման Թիլուքսինկը հիմնաւորած է. «Ես հասկցայ, որ ոչ մէկ օր տղամարդոց համար է... Ոմանք կ՚ըսեն են, որ կայ «Հայրերու օր», իսկ ինչ տօն կայ տղաներու, դեռահասներու եւ այն տղամարդոց համար, որոնք հայր չեն»։ Դոկտոր Թիլուքսինկը բարձր գնահատելով տղամարդոց դերը հանրութեան մէջ, գիտակցելով, որ իր հայրը հիանալի օրինակ է, այդ պատուին տօնի օր ընտրած է 19 Նոյեմբերը, որ իր հօր ծննդեան օրն է[2]։ Յետագայ տարիներուն Թիլուքսինկին տօնը կազմակերպելու հարցով օգնած է «Citizens for a Better Trinidad and Tobago» կազմակերպութեան նախագահ Հարաք Պալրամսինկը։

Տղամարդոց միջազգային օրը նշելու գաղափարը աջակցութիւն ստացած ՄԱԿ-ի, ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի եւ այլ երկրներու կողմէ[11][12][13]։

Տես նաեւ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. UNESCO comes out in Support of International Men’s Day // The Trinidad Guardian. — 2001.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Интервью с доктором Джероме Тилуксингхом Archived 2011-01-09 at the Wayback Machine.
  3. 3,0 3,1 International Men’s Day — Do we care? // Пресс-релиз Men’s Health & Wellbeing Association (MHWA) ACT — 2004.
  4. Join in Celebrating International Men’s Day, by Harrack Balramsingh — письмо в редакцию Cayman Net News от 13 ноября 2001 года
  5. International Men’s Day Global Website: Trinidad and Tobago Archived 2010-10-27 at the Wayback Machine. (записи доктора Тилуксингха о целях IMD)
  6. International Men’s Day on 19 of November to highlight plight of men, (2007) Outlook India Archived 2008-03-17 at the Wayback Machine.
  7. International Men’s Day Global Website Archive 2003—2006 Archived 2011-01-09 at the Wayback Machine., 2005-2006 Archived 2010-11-10 at the Wayback Machine.
  8. «International-Mens-Day.com domain is for sale | Buy with Epik.com»։ international-mens-day.com։ արտագրուած է՝ 2019-10-23 
  9. International Men’s Day Global Website Archive Archived 2010-10-27 at the Wayback Machine.
  10. «International Men’s Day: Мальта»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2011-05-12-ին։ արտագրուած է՝ 2011-05-06 
  11. Tomorrow is International Men's Day // Newsday. — 2000.
  12. «CBTT - Citizens For A Better Trinidad and Tobago»։ cbtt.tripod.com։ արտագրուած է՝ 2019-10-23 
  13. «CBTT - Citizens For A Better Trinidad and Tobago»։ cbtt.tripod.com։ արտագրուած է՝ 2019-10-23 

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]