Գլխաւոր Էջ

Ազատ հանրագիտարան, որ կրնայ խմբագրուիլ ոեւէ անհատի կողմէ։

Ներկայիս ունինք 13 328 արեւմտահայերէն յօդուած։

Ամսուան Յօդուածը

Աւելուկ, կենսանիւթերով եւ հանքայիններով հարուստ բոյս մը։ Կը պատկանի ցորենազգիներու ընտանիքին։

Կ'աճի խոնաւ վայրերու մէջ, գետերու եւ լիճերու մօտակայքը, ճամբաներու եզրերուն։ Տարածուած է երկրագունդի բարեխառն գօտիներուն մէջ` իբրեւ մոլախոտ։

Աւելուկին տերեւները թեթեւ թթու համ ունին:

Բազմաթիւ միջատներ եւ անասուններ զայն կ'օգտագործեն իբրեւ սնունդ։ Աւելուկները կրնան ըլլալ՝

Վայրի՝ կը գտնուին բնական ընդարձակ դաշտերու եւ անտառներու եզերքին։ Համասեռ չեն եւ աւելի ուժգին համ ունին։
Տնային կամ մշակովի աւելուկները, զորս մարդիկ կը մշակեն պարտէզներու մէջ։ Տերեւները աւելի լայն են, իսկ համը՝ աւելի մեղմ։

Ցողունը ուղիղ է, ճիւղաւորուող, մերկ, կոպիտ, բարձրութիւնը՝ մինչեւ 120 ս․մ․։ Ցողունները հասուննալէ ետք, յաճախ ձողանման կը դառնան, տերեւները ամբողջական են։

Աւելուկին տերեւները մեծ են, բլթակաձեւ, գծաձեւ կամ տիգաձեւ, մագլցող երակներով, իսկ դեռատի տերեւները աւելի փայլուն ու մեղմ կանաչ են։․․․Աւելին⇒

Արդեօք Գիտէ՞ք

․․․ որ Տոմինիկեան հանրապետութեան ազգային պարը` մերենկէն, ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի կողմէ կը դասուի որպէս նիւթական մշակութային ժառանգութիւն։
․․․ որ պրազիլցիները սովորութիւն ունին օրուան ընթացքին քանի մը անգամ լոգնալու: Շաբթուան մը ընթացքին անոնք միջին հաշուով 12 անգամ կը լոգնան:
․․․ որ Ռուսիոյ մէջ կրնաս տուգանք ստանալ, եթէ աղտոտ ինքնաշարժ մը կը քշես:
․․․ որ «Շթայնուէյ» մեծ դաշնակները ունին 12,116 տարբեր կտորներ:

Նախագիծեր

Ի՞նչ է Ուիքիփետիան

Ուիքիփետիան ազատ բովանդակութիւն ունեցող, անվճար եւ բազմալեզու առցանց հանրագիտարանային նախագիծ է, որ կը հովանաւորուի Ուիքիմետիա Հիմնադրամին կողմէ։

Ուիքիփետիա անունը կազմուած է «Ուիքի» բառէն (համագործակցաբար կայքէջեր ստեղծելու յատկացուած գործիքի անուն, ինչպէս նաեւ՝ հաուայեան լեզուով «արագ» բառը) եւ յունարէն «էկիքլոփետիա» (հանրագիտարան) բառին «փետիա» (յունարէն լեզուով՝ կրթութիւն) մասէն։

Ուիքիփետիա նախագիծը ստեղծուած է 2001-ի Յունուարին, Ճիմմի Ուէյլզի եւ Լէրի Սէնկըրի կողմէ։ Հանրագիտարանը կը պատկանի Ուիքիմետիա Բարեգործական Հիմնադրամին, որ նուիրատուութիւններէ գոյացած հասոյթը կը յատկացնէ Ուիքիփետիայի եւ այլ քոյր նախագիծերու զարգացման։ Հանրագիտարանին երեսուն միլիոնէ աւելի յօդուածները, որոնց շարքին՝ 13 328-է աւելի արեւմտահայերէնով յօդուածները ստեղծուած են կամաւոր խմբագիրներու կողմէ։

1 Ապրիլ 2019-էն սկսեալ Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիան ունի իր առանձին հարթակը։

Ամսուան Իրադարձութիւնները

6 Յունուարին Մայր աթոռ Ս. Էջմիածինի մէջ մեծ հանդիսաւորութեամբ նշուեցաւ Յիսուս Քրիստոսի Սուրբ Ծննդեան եւ Աստուածայայտնութեան տօնը:
2025-ին ամէնէն վաստկած ճատրակի վարպետն էր նորվեկիացի Մակնուս Քարլսեն: Աշխարհի 16-րդ ախոյեանը անցեալ տարի մասնակցած է 16 մրցաշարքերու։
91 տարեկանին մահացաւ ֆրանսացի հռչակաւոր դերասանուհի Պրիժիթ Պարտօ:
Հայաստանցի մարտիկ Սպարտակ Միքայէլեան դարձաւ միջազգային խառն մարտերու ֆետերասիոնի («Այ. Էմ. Էմ. Էֆ.») հեղինակաւոր մրցանակի դափնեկիր` ընտրուելով 2025-ի լաւագոյն ոչ արհեստավարժ մարզիկ:
Լեւոն Տիլզսիզեանի հեղինակած մեծածաւալ հատորի պաշտօնական ներկայացումը տեղի ունեցաւ Շաբաթ, 13 Դեկտեմբեր 2025-ի երեկոյեան, Ալեքսանտրուպոլսոյ մարզպետութեան հանդիսասրահին մէջ։
Լոյս տեսաւ Անթոնիա Արսլանի «Մշոյ գիրքը» հատորը հայերէն թարգմանութեամբ՝ Իտալերէնէ թարգմանուած։