Լոլա Սասունի

Jump to navigation Jump to search
Լոլա Սասունի
Ծնած է 1893
Ծննդավայր Ակն, Պոլիս
Վախճանած է 2 Հոկտեմբեր 1969
Աշխատավայր ազգային-հասարակական գործիչ
Ամուսին Կարօ Սասունի

Լոլա Սասունի (Հռիփսիմէ Մեծատուրեան) (1893, Ակն - 1969, Պէյրութ), ազգային-հասարակական գործիչ։

Լոլան զարմուհին է Միսաք Մեծարենցի։ 1908-ին ընտանեօք հաստատուած են Կ.Պոլիս։ Կանուխ տարիքէն մաս կը կազմէ ազգային-հասարակական գործունէութեան՝ ֆետայիներու կողքին զէնք կրելով ու մասնակցելով ինքնապաշտպանական կռիւներուն։ 1917-ին ամուսնացած է Կարօ Սասունիի հետ, ապա ընտրելով Լոլա անունը կ'անցնի Թիֆլիս։ Ան մշտական ներկայութիւն է յետեղեռնեան հայութեան կազմակերպական աշխատանքի գրեթէ բոլոր մարզերուն մէջ։ Եղած է Մուշ, Վան, Խնուս, հոն, ուր գործը կը կանչէր, կազմակերպելով ու խնամելով Հայոց ցեղասպանութենէն ճողոպրած որբերն ու հիւանդները։ 1918-ի մայիսեան անկախութեան նախօրեակին կը միանայ Համազասպի խումբին եւ կը մասնակցի Սարդարապատի հերոսամարտին։

Առաջին զաւակը կը ծնի Երեւանի մէջ։ Խանձարուրի մէջ փաթթուած երեխան միշտ զինուորի մը վիզէն կախուած էր, իսկ Լոլա կիներու խումբի մը հետ վիրաւորներ ու հիւանդներ կը խնամէր եւ տարագիր ընտանիքներուն կարիքները կը հոգար։ Դժբախտաբար փոքրիկը մալարիայէ բռնուած՝ կը մահանայ։ Հայաստանի Հանրապետութեան հռչակումէն ետք Լոլա կը նուիրուի Հայաստանի Հանրապետութեան Կարմիր խաչի կազմակերպումին, եւ երբ 1920-ին ամուսինը Շիրակի նահանգապետ կը նշանակուի, ան հայկական որբանոցներու ընդհանուր վարիչին հետ կը գործակցի։

1920-ին կը բանտարկուի, բախտով կ՛ազատի եւ մօտ տաս հազար գործիչներու հետ կ՜անցնի Զանգեզուր, անկէ ալ՝ Պարսկաստան։ Ապա պարբերաբար կը մնայ՝ Պոլիս, Սոֆիա, Վիեննա, Ժընեւ ու Փարիզ, Գահիրէի, Հալէպի եւ վերջապէս Պէյրութի մէջ միշտ Հայ Օգնութեան Միութեան աշխատանքները կազմակերպող գործիչը կ՛ըլլայ։

Պէյրութի մէջ ան կը գործակցի Լիբանանահայ օգնութեան խաչի հիմնադիրներէն Ջաւօ Շանթին, որուն հետ կը շարունակէ կազմակերպչական աշխատանքները Լիբանանի մէջ։ Լոլա Սասունի ամբողջ երեք տասնամեակ ԼՕԽ-ի ընկերուհիներու գործակցութեամբ դարմանատուներու ցանց մը կը ստեղծէ, չքաւորներուն ու որբերուն սնունդին եւ առողջութեան կը հսկէ, անոնց կրթական կարիքները կը հոգայ, հայ կնոջ մտաւոր ու ընկերային մակարդակի բարձրացման կը նպաստէ, ազգային հաստատութիւններուն կ՛օժանդակէ։ Ան իր գործակիցներուն հետ կը նախաձեռնէ «պնակ մը կերակուր»ի երախտաշատ գործին։

Լոլա Սասունի այն հազուագիւտ հայուհիներէն է, որոնք արժանացած են պետական բարձր գնահատանքի։ Լիբանանի պետութիւնը բարձրօրէն գնահատելով ԼՕԽ-ի դերը եւ Լոլա Սասունիի անձնուէր ծառայութիւնը, 1966-ին «Մայրիներու ազգային կարգ»ի շքանշանով կը պատուէ վաստակաշատ խաչուհին։

Տարիներու ընթացքին անոր առողջութիւնը կը քայքայուի, սակայն ան կը շարունակէ մնալ ԼՕԽ-ի գործավարուհին։

Կեանքի վերջին տարիներուն իր երազն էր հայրենիք այցելել։ Հակառակ իր ամուսնոյն կամքին` կ՛երթայ եւ կը տեսնէ Սարդարապատի յաղթանակի կոթողը եւ վերադարձէն տասը օրեր ետք Լոլա Սասունի կը մահանայ 2 Հոկտեմբերին։

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]