Ռուբէն Զարեան

Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Ռուբէն Զարեան
Ծնած է 1 Սեպտեմբեր 1909(1909-09-01)
Ծննդեան վայր Գիւմրի, Երեւանի նահանգ, Ռուսական Կայսրութիւն
Մահացած է 1969
Մահւան վայր Երեւան, ՀԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիութիւն Flag of Armenia.svg Հայաստան և Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Գործունեութեան ոլորտ Արվեստի պատմություն
Կրթութիւն Երեւանի Պետական Համալսարան
Ազգութիւն հայ
Տիրապետած լեզուներ հայերէն
Պարգեւներ և
մրցանակներ
«Պատվո նշան» շքանշան և Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
Կուսակցութիւն ԽՄԿԿ

Ռուբէն Վարոսի Զարեան (Ռուբէն Վարոսի Ղազանջեան, 1 Սեպտեմբեր, 1909, Ալեքսանդրապոլ - 2 Փետրուար, 1994, Երեւան), հայ խորհրդային գրականագէտ, թատերագէտ, մանկավարժ: ՀԽՍՀ-ի արուեստի վաստակաւոր գործիչ (1961)։ Արուեստագիտութեան տոքթոր (1962), մասնագէտ (1963) ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1974)։ ԽՄԿԿ անդամ 1942էն:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1936-ին աւարտած է Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական հիմնարկը։ 1938-1947-ններուն եղած է Հայպետհրատի գեղարուեստական գրականութեան խմբագրութեան վարիչ, 1941-1943-ններուն՝ «Սովետական գրականութիւն» ամսագիրի խմբագիր, 1948-1958-ններին՝ Երեւանի գեղարուեստաթատերական հիմնարկ թատրոնի պատմութեան ամպիոնի վարիչ, 1958-էն՝ ՀԽՍՀ ԳԱ արուեստի հիմնարկի տնօրէն։ Զարեան տպագրութեան պատրաստած է Կապրիէլ Սունդուկեանի 1951-1961-ններուն ակադեմիական հրատարակութեան քառահատոր երկերու առաջին երեք հատորները։ Զարեանի ուսումնասիրութիւնները կը վերաբերին հայ թատրոնի պատմութեանն ու դերասանական արուեստին։ Յուշագրութիւններ գրած է՝ հայ արուեստի եւ գրականութեան անուանի գործիչներու մասին։ Աբովեանի, Նար-Դոսի, Վրթանէս Փափազեանի, Յ․ Յովհաննիսեանի նուիրուած ուսումնասիրութիւններու հեղինակ է։ Զարեանի նախաձեռնութեամբ ԳԱ արուեստի հիմնարկին մէջ ստեղծուած է Շեքսպիրագիտական գրադարան (1964) եւ հայկակաև Շեքսպիրագիտութեան կեդրոն (19661970-էն սկսեալ անդամ է Գերմանական Շեքսպիրեան ընկերութեան։ 1974-էն սկսեալ գրականութեան, արուեստի եւ ճարտարապետութեան ՀԽՍՀ պետական մրցանակներու յանձնաժողովի նախագահն է։ Անոր աշխատանքներէն շարք մը ռուսերէն եւ այլ լեզուներով լոյս տեսած է:

Ռուբէն Զարեանի յուշատախտակը Երեւանի մէջ

Երկեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Աբովեանի կեանքը (համառօտ ակնարկ), Երեւան, Հայպետհրատ, 1939, 100 էջ:
  • Աբովեանի կեանքը (համառօտ ակնարկ), Երեւան, Հայպետհրատ, 1940, 128 էջ։
  • Աբովեանի կեանքը (համառօտ ակնարկ), Երեւան, Հայպետհրատ, 1954, 136 էջ։
  • Պայքար ռուս դրամատուրգի համար հայ թատրոնին մէջ, Երեւան, 1954, 172 էջ:
  • Թատերական դիմանկարներ, գիրք 1, Երեւան, 1956, 376 էջ:
  • Սիրանոյշ, Երեւան, 1956, 348 էջ:
  • Սիրանոյշ (1857-1932), Երեւան, 1957, 344 էջ։
  • Ադամեան (արուեստը), Երեւան, 1960, 415 էջ։
  • Ադամեան (կեանքը), Երեւան, 1961, 535 էջ։
  • Ադամեանի Շեքսպիրը, Երեւան, 1965, 304 էջ։
  • Շեքսպիրը եւ հայերը, Երեւան, 1967, 104 էջ։
  • Հասմիկ, Երեւան, 1970, 143 էջ։
  • Վահրամ Փափազեան, Երեւան, 1972, 158 էջ։
  • Երբ վարագոյրը կը բացուի, Երեւան, 1973, 231 էջ։
  • Աւետիք Իսահակեան, Երեւան, 1974, 127 էջ։
  • Շեքսպիրի հետ, Երեւան, 1976, 248 էջ։
  • Էջեր հայկական շեքսպիրապատումէն, գիրք 1, Երեւան, 1979, 292 էջ։
  • Էջեր հայկական շեքսպիրապատումէն, գիրք 2, Երեւան, 1981, 326 էջ։
  • Հուշապատին մէջ, գիրք 1, Երեւան, 1975, 536 էջ։
  • Հուշապատին մէջ, գիրք 2, Երեւան, 1977, 548 էջ։
  • Հուշապատին մէջ, գիրք 3, Երեւան, 1981, 384 էջ։
  • Մայրամուտէն առաջ (ինքնապատում), հատոր 1, Երեւան, 1988:
  • Մայրամուտէն առաջ (ինքնապատում), հատոր 2, Երեւան, 1990:
  • Մայրամուտէն առաջ (ինքնապատում), հատոր 3, Երւեան, 2012, 528 էջ։

Արտաքին Յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցուած է Հայկական սովետական հանրագիտարանէն, որի նիւթերը թողարկուած են` Քրիեյթիւ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։  CC-BY-SA-icon-80x15.png