Լեւոն Բաշալեան

Jump to navigation Jump to search
Լեւոն Բաշալեան
Ծնած է 2 Սեպտեմբեր 1868(1868-09-02)
Ծննդավայր Սկիւտար, Պոլսոյ վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն
Մահացած է 2 Փետրուար 1943(1943-02-02) (74 տարեկանին)
Մահուան վայր Վիշի
Քաղաքացիութիւն Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg Օսմանեան Կայսրութիւն
Ազգութիւն Հայ
Ուսումնավայր Պերպերյան վարժարան
Մասնագիտութիւն արձակագիր, թարգմանիչ, լրագրող, քաղաքական ակտիվիստ, Խմբագիր
Աշխատավայր Մասիս
Արեւելք
Հայրենիք
Նոր Կեանք
Լա Ֆուայէ
Վարած պաշտօններ գլխաւոր խմբագիր
Անդամութիւն Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութիւն եւ Armenian national delegation
Կուսակցութիւն Սոցեալ Դեմոկրատ Հնչակեան Կուսակցութիւն

Լեւոն Բաշալեան (2 Սեպտեմբեր 1868(1868-09-02), Սկիւտար, Պոլսոյ վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 2 Փետրուար 1943(1943-02-02), Վիշի, թաղուած Փարիզ)), նորավիպագիր եւ հրապարակագիր։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է Սկիւտար, «Պոլիս»։ Յաճախած՝ Պէրպէրեան Վարժարանը։ Փոքր տարիքէն նուիրուած է լրագրութեան՝ գործակցելով Արփիար Արփիարեանի եւ Գրիգոր Զօհրապի հետ։ Համիտեան հալածանքներէն խուսափելու համար անցած է Փարիզ, ապա Լոնտոն, ու Արփիարեաի հետ հրատարակած՝ «Նոր Կեանք» կիսամեայ թերթը։

1920-ի աւարտէն առաջ, Բաշալեան վերջնականապէս կը հաստատուի Փարիզ, նուիրուելով ազգային ու հասարակական գործունէութեան[1]:

1928-ին իրեն վստահուախ է խմբագրութիւնը «Լա Ֆուայէ» ամսագրին, ֆրանսերէն եւ հայերէն անջատ բաժիններով:

Բաշալեանի գլխաւոր գործերը իր պատմուածքներն ու նորավէպերն են՝ «Վերջին Համբոյրը», «Նոր Զգեստը», «Ձրին», «Տէրտէրին Ուխտը», «Աղաւնիները», «Ցեղին Ձայնը» եւ այլն։

Ունի նաեւ յուշագրութիւններ «Արմաշի Ուխտագնացութիւնը» , «Թրքահպատակի Մը Արկածները Մեծ Պատերազմի Ատեն» (1939) եւ այլն։

1943-ին՝ Փարիզ, լոյս կը տեսնէ Բաշալեանի գեղարուեստական ստեղծագործութիւններուն առաջին հատորը՝ գրականագէտ Արշակ Չօպանեանի յառաջաբանով։ 1945-ին՝ Հալէպ, իսկ 1965-ին՝ Երեւան, կը հրատարակուին անոր ստեղծագործութիւնները[2]։

Երկեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Նորավէպեր եւ պատմուածքներ, Փարիզ, 1943, 272 էջ:
  • Պատմուածքներ, Հալէպ, 1945, 200 էջ:
  • Ընտիր երկեր, Երեւան, 1962, 284 էջ:
  • Բաշալյան Լևոն, Թլկատինցի, Առանձար, Երկեր, Երեւան, 1982, էջ 257-474:
  • Երկեր, Անթիլիաս, 1994, 384 էջ:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. «ՌԱԿ-ի երախտաւորները. Լեւոն Բաշալեան | Ռամկավար Մամուլ - Պաշտօնական Լրատու»։ www.ramgavar.am։ արտագրուած է՝ 2020-10-29 
  2. Գառնիկ Ստեփանյան (1973)։ Կենսագրական բառարան, հատոր Ա։ Երեւան: «Հայաստան»։ էջ էջ 181-182