Սրբուհի Տիւսաբ

Jump to navigation Jump to search

Տյուսաբ.jpg
Ծննդեան անուն հայ.՝ Սրբուհի Վահանեան
Ծնած է 1840
Ծննդավայր Օրթաքյոյ, Բեշիքթաշ և Բեշիքթաշ
Վախճանած է 1901[1][2]
Վախճանի վայրը Իսթանպուլ, Օսմանեան Կայսրութիւն
Քաղաքացիութիւն Ottoman flag.svg Օսմանեան Կայսրութիւն
Ազգութիւն հայ
Կրօնք Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցի
Մասնագիտութիւն Վիպասան, հրապարակախօս եւ գրող

Սրբուհի Տիւսաբ (Վահանեան, 1840 - 1901), հայ գրող, բանաստեղծ։

Ծնած է Պոլիս, Կաթողիկէ բարեկեցիկ Վահանեան ընտանիքին մէջ։ Ստացած է օտար կրթութիւն, բայց «Զարթօն»քի մթնոլորտը, քիչ-քիչ տարածուած՝ կաթողիկէ համայնքին վրայ, զինք մղած են մօտենալու մայրենի լեզուին եւ մշակոյթին։

Ուսուցիչ կ՛ունենայ գրագէտ եւ ազգային գործիչ Մկրտիչ Պէշիկթաշլեանը։ Աւելի ուշ, պոլսաբնակ ֆրանսացի երաժշաագէտ Փ. Տիւսաբի հետ ամուսնանալէ եւ նուիրեալ մայր ըլլալէ ետք եւս, տաղանդաւոր այս կինը, կր շարունակէ գրական-մշակութային իր դերը հայ իրականաթեան մէջ. յատկապէս, կը հրատարակէ յաջորդական վէպեր, որոնց գլխաւոր հերոսները կիներ են, եւ որոնց տիրող գաղափարները կը վերաբերին կնոջ ազատագրման եւ իրաւահաւասարութեան՝ արական սեռին հետ։

Տիւսաբի գործերը առիթ եղած են բանավէճի. որոշ գրագէտներ պաշտպանած են իր դրոյթները, ուրիշներ՝ վարձած են այս կամ այն ձեւով ու չափով զանոնք հերքել։ Յամենայն դէպս, Ս. Տիւսաբ որոշ հմայք եւ ագդեցութիւն գործած է իրեն անմիջապէս հետեւող սերունդին վրայ մանաւանդ կին գրողներուն։ Ան ունեցած է դեռ հրապարակագրական գործունէութիւն։ Գրած է նաեւ բանաստեղծութիւններ, որոնցմէ՝ Մ. Պէշիկթաշլեանի յիշատակին նուիրուած քերթուածը (Սրբուհիի եւ Պէշիկթաշլեանի կապին մասին)՝ (■* Գ. գիրք, էջ 239-էն)։

Երկեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Մատյա, Կ. Պոլիս, 1883, 252 էջ:
  • Սիրանոյշ, Կ. Պոլիս, 1884, 408 էջ:
  • Արաքսիա կամ վարժուհին, Կ. Պոլիս, 1887, 321 էջ:
  • Արաքսիա կամ վարժուհին, Կ. Պոլիս, 1925, 288 էջ:
  • Սիրանույշ, Կ. Պոլիս, 1925, 297 էջ:
  • Երկեր, Երեւան, 1959, 654 էջ:
  • Երկեր, Երեւան, 1981, 550 էջ:
  • Սիրանոյշ, Երեւան, 2011, 224 էջ:

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  2. Faceted Application of Subject Terminology