Մատթէոս Մամուրեան

Jump to navigation Jump to search

Madtheos Mamourian.jpg
Ծնած է 17 Հոկտեմբեր 1830
Ծննդավայր Զմիւռնիա
Վախճանած է 2 Յունուար 1901
Վախճանի վայրը Զմիւռնիա
Ազգութիւն Հայ[1]
Ուսումնավայր Մեսրոպեան Վարժարան
Քեմբրիջի համալսարան
Մասնագիտութիւն Հրապարակագիր, մանկավարժ, վիպասան եւ լրագրող
Աշխատավայր Մեսրոպեան Վարժարան
Արեւելեան մամուլ

Մատթէոս Մամուրեան (17 Հոկտեմբեր 1830, Զմիւռնիա - 2 Յունուար 1901, Զմիւռնիա), արեւմտահայ հրապարակագիր, մանկավարժ, վիպասան եւ լրագրող։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մատթէոս Մամուրեան ծնած է Իզմիր (Զմիւռնիա)։ Նախնական ուսումը ստացած է տեղւոյն Մեսրոպեան դպրոցը, իսկ միջնակարգ ուսումը՝ Փարիզի Մուրատեան վարժարանին մէջ։ Կը վերադառնայ Իզմիր, ուր դպրոց մը հիմնելու իր ճիգերը կը ձախողին հակառակորդներու պատճառաւ։ Կ'անցնի՝ որպէս տնօրէն, Հասգիւղի Ներսէսեան վարժարան եւ կ'աշխատակցի «Մասիս»ին։ 1857–ին կը մեկնի Լոնտոն, ուր կը գրէ «Անգլիական Նամականի»ն։

Ունեցած է ազգային եւ հանրային ծաւալուն գործունէութիւն։ 1861–էն մինչեւ 1868 թուական կը վարէ Պոլսոյ հայոց պատրիարքարանի դիւանապետի պաշտօնը։ Ապա զինք կը գտնենք Իզմիր, որպէս Ս. Մեսրոպեան դպրոցի տեսուչ։ 1871–ին կը հիմնէ «Արեւելեան Մամուլ»ը, որ մեծ դեր կ՛ունենայ արեւմտահայոց մտաւորական կեանքին մէջ եւ զոր կը խմբագրէ մինչեւ իր մահը։

1899–ին մեծ շուքով կը տօնուի իր գրական գործունէութեան յիսնամեայ յոբելեանը։ Մամուրեան կը մահանայ 1901–ին։

Գրական ոճ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մամուրեանի լեզուն չէ՛ թօթափած գրաբարի ազդեցութիւնը, ինչ որ կը ցոլացնէ իր ժամանակը։ Սակայն իր ոճին մէջ ակնյայտ է գրական ճաշակն ու արտայայտութիւններու բծախնդրութիւնը։ Ան կը հանդիսանայ «արեւմտահայ վէպ»ի՝ ընդհանրապէս, եւ «հայ ռոմանթիք վէպ»ի՝ մասնաւորապէս, հիմնադիրներէն ու լաւագոյն ներկայացուցիչներէն՝ Աբովեանի, Պռօշեանցի, Րաֆֆիի, Ծերենցի եւ այլոց կողքին։[2]

Ստեղծագործութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վէպեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Նշումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Համբարձումյան Վ. Հայկական սովետական հանրագիտարան / խմբ. Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 7. — է. 198.
  2. Ճանաշեան, Մեսրոպ. Հայ Գրականութեան Նոր Շրջանի Համառօտ Պատմութիւն: Վենետիկ, Ս. Ղազար 1974, էջ 98-101:

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]