Սիրարփի Տէր Ներսէսեան

Jump to navigation Jump to search
Սիրարփի Տէր Ներսէսեան
Ծնած է 5 Սեպտեմբեր 1896(1896-09-05)[1][2][3]
Ծննդավայր Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն
Վախճանած է 6 Յուլիս 1989(1989-07-06) (92 տարեկանում)
Մահուան վայր Փարիզ, Ֆրանսա
Քաղաքացիութիւն Flag of France.svg Ֆրանսա
Flag of the Ottoman Empire.svg Օսմանեան Կայսրութիւն
Ազգութիւն Հայ
Ուսումնավայր Փարիզի Արուեստներու Բաժանմունք[4]
Բարձրագույն հետազոտությունների գործնական դպրոց
Մասնագիտութիւն արուեստագէտ, հայագէտ
Աշխատավայր Հարուըրտ Համալսարան
Dumbarton Oaks
Ուելսլի քոլեջ
Անդամութիւն ԱՄՆ միջնադարի պատմության ակադեմիա, Բրիտանական ակադեմիա, Արձանագրությունների և բելետրիստիկայի ակադեմիա եւ Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա

Սիրարփի Միհրան Տէր Ներսէսեան (5 Սեպտեմբեր 1896(1896-09-05)[1][2][3], Կոստանդնուպոլիս6 Յուլիս 1989(1989-07-06), Փարիզ), հայ բիւզանդագէտ, արուեստաբան, հայագէտ։ ՀԽՍՀ Գիտութիւններու Ակադեմիայի արտասահմանեան անդամ (1966

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Աւարտած է Կոստանդնուպոլսի Եսայեան վարժարանը, ապա՝ Անգլիոյ Հայ Սքուլի (բարձրագոյն դպրոց1917-1919 թուականին սորված է Ժընեւի համալսարանի գրական բաժինէն ներս։ 1919 թուականին տեղափոխուած է Փարիզ, Սորպոնի մէջ աշակերտած է բիւզանդագէտներ՝ Շ․ Կիլին, Գ․ Միլէյին, ռոմանական եւ գոթական արուեստներու պատմաբան Հ․ Ֆոսիյոնին։ 1922-ին Փարիզի բարձրագոյն ուսումնասիրութիւններու դպրոցին մէջ դարձած է Գ․ Միլէյի օգնականը։ 1930-1931 թուականին եղած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Մասաչուսեց նահանգի Ուելըսլի գոլէճի արուեստի պատմութեան դասախօս, 1937-47 թուականին նոյն գոլէճի արուեստի բաժինի եւ Ֆարնսուորթ թանգարանի տնօրէն։ 1946 թուականին Հարուըրտի համալսարանի Գումբարտոն Օքս գիտահետազօտական հաստատութեն մէջ արժանացած է բիւզանդական արուեստի փրոֆէսորի կոչման, 1963 թուականէն՝ վաստակաւոր փրոֆէսոր։

Տէր Ներսէսեանը Ֆրանսայի արձանագրութիւններու ու գեղարուեստական գրականութեան ակադեմիայի, Ֆրանսայի Հնագէտներու ազգագրական միութեան, Բրիտանական ակադեմիայի թղթական անդամ է։

Զեկուցումներով հանդէս եկած է միջազգային գիտաժողովներու մէջ, անոնց կարգին՝ արեւելագէտներու Մոսկուայի քոնկրէսէն ներս (1960) եւ պատմաբաններու սովետաֆրանսական գիտաժողովին մէջ (Երեւան, 1969

Աշխատութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Լոյս ընծայած է «Բարեղամի եւ Յովասափի վէպի նկարազարդումը» (1938, ֆրանսերէն) բիւզանդագիտական ուսումնասիրութիւնը, <12,13, 14 դարերու հայկական նկարազարդ ձեռագիրները Վենետիկի Մխիթարեան հայրերու գրադարանում» երկը (նիւթը՝ 1936, ալպոմ՝ 1937, ֆրանսերէն), «Հայաստանը Ա․ Բիւզանդական կայսրութիւնը» (1945, անգլերէն)։ Հրատարակած է նաեւ «Չեսթըր Պիթի գրադարան, հայկական ձեռագիրների ցուցակ՝ հայ արուեստի պատմութեան ներածականով» (1958), «Աղթամար, Ս․ Խաչ եկեղեցի» (1965), «Հայկական ձեռագիրները Ֆրիր արուեստի պատկերասրահին մէջ» (1963), «Հայկական ձեռագիրները Ուոլթերսի Արուեստի պատկերասրահին մէջ» (1973, բոլորը անգլերէն) աշխատութիւնները։

Գիտնականի «Բիւզանդագիտական եւ հայկական ուսումնասիրութիւններ» երկհատոր ժողովածուի մէջ (1973) ամփոփուած են անոր վաթսունէն աւելի մեծարժէք յօդուածները անգլերէն եւ ֆրանսերէն։ Բազմամեայ ուսումնասիրութիւններու արդիւնք է Տէր Ներսէսեանի «Հայկական Արուեստ» (1977, ֆրանսերէն) կոթողային աշխատութիւնը։

Պարգեւներ, մրցանակներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արժանացած է բազմաթիւ մրցանակներու եւ պարգեւներու, անոնց կարգին Անգլիոյ հնագէտներու միութեան ոսկէ շքանշանին (1960), Ֆրանսայի Արձանագրութիւններու ու գեղարուեստական գրականութեան ակադեմիայի Շլիւմբըր-Ժէի անուան (1963), ՀԽՍՀ Գիտութիւններու Ակադեմիայի՝ Անանիա Շիրակացիի անուան, (1981) մրցանակներուն։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  2. 2,0 2,1 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  3. 3,0 3,1 SNAC — 2010.
  4. http://www.sudoc.fr/063255995
Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցուած է Հայկական սովետական հանրագիտարանէն, որի նիւթերը թողարկուած են` Քրիեյթիւ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։  CC-BY-SA-icon-80x15.png