Շաւարշ Նարդունի

Jump to navigation Jump to search

Շաւարշ Նարդունի (1898 - 1968), աւազանի անունը՝ Ասքանազ Այվազեան, ստորագրած նաեւ՝ Վահրամ Սեւունի։ Հայ արձակագիր եւ հրապարակագիր։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած՝ Պոլսոյ մօտ, Արմաշ գիւղ. ուսումը ստացած է գիւղին, ապա՝ մերձակայ Ատաբազար քաղաքին Կեդրոնական վարժարանին մէջ։

1918-ին կը զինուորագրուի եւ կը մտնէ սպայից վարժարան։ Համաշխարհային Ա. պատերազմի լրումէն ետք՝ կը յաճախէ Պոլսոյ բժշկական համալսարանը, սակայն կը վտարուի՝ քաղաքական պատճառներով։ Կը շարունակէ իր համալսարանական ուսումը Փարիզի բժշկական համալսարանին մէջ, որուն ընթացքը կ՝ աւարտէ 1927-ին ու տարի մը կը պաշտօնավարէ Ամիէնի ֆրանսական յիմարանոցին մէջ, իբրեւ ներքին բժիշկ։

Բժշկական ճիւղի ուսումը՝ սկսած Պոլիս, կ՛ընդհատուի Թուրքիայէն մեկնումով (1922–ին), եւ կ՛աւարտի Փարիզ. բայց բժշկութենէն առաջ ու աւելի՝ կեանքը պիտի լեցնէ գրականութեամբ, հրապարակագրութեամբ եւ հանրային գործունէութեամբ։

Գրական վաստակ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Գրականութեան կոչուած է կանուխէն, բայց բաւական ուշ հրատարակած է՝ հատորներով. առաւելաբար արաձակ բանաստեղծութիւններ, հեքիաթներ, փորձագրական եւ ուսումնասիրական գործեր բանասիրութիւն, լեզուաբանութիւն։

Հայերէն արձակը միայն բացառիկներու մօտ հասած է Նարդունիի նուաճած գեղարուեստական մաքրութեան, բանաստեղծական շունչի, խոհական ներհայեցողութեան եւ անկեղծ յուզականութեան այդքան բարձր աստիճանի։ Բայց մանաւանդ ՊԱՐԶՈՒԹԻՒՆը եղաւ առանձնայատուկ նուաճումը Նարդունիի արձակին, որ թէեւ չունեցաւ սերնդակից Շահան Շահնուրի կամ Վազգէն Շուշանեանի արձակը յատկորոշող բռնկուն ուժականութիւնը եւ պոռթկումի թափը, բայց ոչ մէկ առումով զիջեցաւ ապրումի եւ խոհականութեան վաւերական կրակէն։

Հիմնած է եւ գրեթէ երեք տասնամեակ առանձինը հրատարակած՝ «Հայ Բոյժ» ամսաթերթը։ Մասնակցած է «Երկունք» եւ «Մենք» գրական պարբերականներու հիմնում-խմբագրման։ Սերտօրէն աշխատակցած է «Յառաջ»ին (Փարիզ), երկար ատեն մասնակցելով նաեւ խմբագրութեան՝ Շաւարշ Միսաքեանի կողքին եւ անոր մահէն ետք։

Զանազան հրատարակչականներու եւ միութիւններու նախածեռնութեամբ, հրատարակուած են.-

  • «Հեքիաթներու Ալպոմ» (1927, պատմուածքներ եւ հեքիաթներ)
  • «Մեղեդինե՜ր, Մեղեդինե՜ր» (1933, պատմուածքներ եւ հեքիաթներ)
  • «Երուսաղէ՜մ, Երուսաղէմ» (1938, վիպերգութիւն)
  • «Բանե՜ր, բանե՜ր, ի՜նչ բաներ»
  • «Ծաղկամատեան»
  • «Կանաչ Բաժակով» (1945)
  • «Վարդամատեան» (1952)
  • «Նարդեան Բաժակ» հատընտիրներու հաւաքածոն (1968)

Մահացած է Փարիզ։

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]