Ափրիկէի ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան վայրերու ցանկ

Միացեալ Ազգերու Կրթական, Գիտական եւ Մշակութային Կազմակերպութիւնը (ԵՈՒՆԵՍՔՕ) կը սահմանէ բացառիկ համամարդկային արժէք ներկայացնող Համաշխարհային ժառանգութեան վայրեր՝ մշակութային կամ բնական ժառանգութեան ոլորտներէն ներս, որոնք առաջադրուած են 1972 թուականի ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան համաձայնագրի ստորագրեալներուն կողմէ։

• Մշակութային ժառանգութիւնը բաղկացած է յուշարձաններէ (ինչպէս՝ ճարտարապետական գործեր, վիթխարի քանդակներ կամ արձանագրութիւններ), շէնքերու խումբերէ եւ վայրերէ (ներառեալ՝ հնագիտական վայրերը)։
• Բնական ժառանգութիւնը կը ներառէ բնական յատկանիշներ (բաղկացած ֆիզիքական եւ կենսաբանական կազմաւորումներէ), երկրաբանական եւ բնագրական կազմաւորումներ (ներառեալ՝ վտանգուած կենդանիներու եւ բոյսերու տեսակներու բնակավայրերը) ու բնական վայրեր, որոնք կարեւոր են գիտութեան, պահպանութեան կամ բնական գեղեցկութեան տեսանկիւնէն։

ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ն վայրերը կը ցուցակագրէ ըստ տասը չափանիշներու. իւրաքանչիւր գրառում պէտք է համապատասխանէ այդ չափանիշներէն առնուազն մէկուն։ I-էն VI չափանիշները մշակութային են, իսկ VII-էն X-ը՝ բնական։ Համաշխարհային ժառանգութեան համաձայնագրի գործադրումը, ցուցակին մէջ նոր վայրերու աւելացումը կամ հեռացումը, ինչպէս նաեւ հիմնադրամներու յատկացումը կը տնօրինուի Համաշխարհային ժառանգութեան յանձնաժողովին կողմէ։ Յանձնաժողովը ունի քսանմէկ անդամ պետութիւններ։ Թէեւ պաշտօնավարման առաւելագոյն ժամկէտը վեց տարի է, պետութիւններուն մեծ մասը կը նախընտրէ վայր դնել իր լիազօրութիւնները չորս տարի ետք, որպէսզի այլ երկիրներ եւս յանձնաժողովի անդամ դառնալու առիթ ունենան։ Բացի հիմնական ցուցակէն, անդամ պետութիւնները կրնան ունենալ նաեւ «նախնական ցուցակներ»։ Առաջադրութիւնները կ'ընդունուին միայն այն պարագային, եթէ տուեալ վայրը նախապէս ներառուած եղած է նախնական ցուցակին մէջ։

Ափրիկէն ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի համակարգին մէջ

Ափրիկէն ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի կողմէ սահմանուած հինգ տարածաշրջաններէն մէկն է՝ Արաբական երկիրներու, Ասիա-Խաղաղականի, Եւրոպայի ու Հիւսիսային Ամերիկայի եւ Լատին Ամերիկայի ու Քարայիպեան աւազանի կողքին։ Անիկա բաղկացած է ենթասահարեան ափրիկեան 47 երկիրներէ, որոնք ընդունած են Համաշխարհային ժառանգութեան համաձայնագիրը։

Տարածաշրջանը ունի 108 վայր Համաշխարհային ժառանգութեան ցուցակին մէջ։ Այդ վայրերէն.

• 61-ը արձանագրուած են իրենց մշակութային նշանակութեան համար,
• 42-ը՝ բնական նշանակութեան համար,
• 5-ը՝ թէ՛ բնական եւ թէ՛ մշակութային (խառն տիպի վայրեր)։

Ներկայիս Ափրիկէի մէջ կան Համաշխարհային ժառանգութեան տասներեք վայրեր, որոնք կը համարուին վտանգուած։

Ափրիկէի ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան վայրերու ցանկը

Երկիր	վայրերու քանակ
Ազորյան կղզիներ (Փորթուկալ)	2
Ալճերիա	7
Անկոլա	0
Պենին	1
Բոտսվանա	2
Պուրկինա Ֆասո	1
Պուրունտի	0
Կապոն	1
Կամպիա	2
Կանա	2
Գվինեա	1
Գվինեա Բիսաու	0
Ճիպութի	0
Եգիպտոս	7
Զամպիա	1
Զիմպապուէ	5
Քապո Վերտէ	1
Կամերուն	2
Քանարեան կղզիներ (Սպանիա)	3 (ընդհանուր՝ 45)
Քենիա	6
Կոմորյան կղզիներ	0
Քոնկոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն	5
Կոնգոյի Հանրապետություն	1
Քոթ տ'Իվուար	4
Լեսոթո	1
Լիպերիա	0
Լիպիա	5
Մավրիքիոս	2
Մավրիթանիա	2
Մատակասքար	3
Մատեյրա (Փորթուկալ)	1
Մալավի	2
Մալի	4
Մարոք	9
Մոզամբիկ	1
Նամիպիա	2
Նիկեր	3
Նիկերիա	2
Ռեյունյոն (Ֆրանսա)	1
Ռուանտա	0
Սան Տոմե և Պրինսիպի	0
Սվազիլենդ	0
Սուրբ Հեղինէի կղզի, Համբարձման կղզի, Տրիստան դա Կունյա (Միացյալ Թագավորություն)	1
Սեյշելեան կղզիներ	2
Սենեկալ	7
Սուտան	3
Սիերա Լեոնե	0
Թանզանիա	7
Թոկո	1
Թունիս	8
Ուգանտա	3
Կեդրոնաափրիկեան Հանրապետութիւն	2
Չատ	2
Հասարակածային Գվինեա	0
Էրիթրեա	0
Եթովպիա	9
Հարաւափրիկեան Հանրապետութիւն	8
Հարաւային Սուտան	0

Տե՛ս նաեւ

• ԵՈՒՆԵՍՔՕ
• Համաշխարհային ժառանգութիւն
• Եւրոպայի եՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան վայրերու ցանկ
• Ասիոյ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան Վայրերու ցանկ
• Հարաւային Ամերիկայի ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան Վայրերու ցանկ
• Օվկիանիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ
• Հիւսիսային Ամերիկայում Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ

Արտաքին յղումներ

• ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի համաշխարհային ժառանգութեան Վայրերու ցանկ. ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի պաշտօնական կայք (անգլերէն)
• ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի համաշխարհային ժառանգութեան Վայրերու վիճակագրութիւն. ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի պաշտօնական կայք (անգլերէն)