Փիթըր Պրուք

Փիթըր Պրուք; անգլերէն՝ Peter Brook
Ծննդեան անուն	անգլերէն՝ Peter Stephen Paul Brook
Ծնած է	21 Մարտ 1925[…]
Ծննդավայր	Չիզիկ, Chiswick Urban District, Միդլեքս, Անգլիա, Միացեալ Թագաւորութիւն
Մահացած է	2 Յուլիս 2022 (97 տարեկանին)
Մահուան վայր	Փարիզի 15-րդ շրջան, Փարիզ, Ֆրանսա
Քաղաքացիութիւն	Միացեալ Թագաւորութիւն և Ֆրանսա
Ուսումնավայր	Մակտալեն Քոլէճ, Վեսմինստերի դպրոց? և Gresham's School?
Երկեր/Գլխաւոր գործ	The Shifting Point: Forty Years of Theatrical Exploration, 1946-1987?
Մասնագիտութիւն	թատերական ռեժիսոր, ժապաւէնի բեմադրիչ, թատերագէտ, հեղինակ, գրագէտ, ինքնակենսագիր, cinephile, օպերային ռեժիսոր և բեմադրիչ
Աշխատավայր	Théâtre des Bouffes du Nord?
Անդամութիւն	Պերլինի Գեղարուեստական Ակադեմիա, Արուեստներու եւ գիտութիւններու ամերիկեան կաճառ և Բավարիայի գեղարվեստի ակադեմիա?
Ամուսին	Natasha Parry?
Երեխաներ	Irina Brook? և Simon Brook?
Կայքէջ	newspeterbrook.com(ֆր.)(անգլերէն)

Փիթըր Սթիվըն Պրուք (անգլերէն՝ Peter Stephen Paul Brook), (21 Մարտ 1925, Անգլիա-2 Յուլիս, 2022, Փարիզ), անգլիացի թատրոնի եւ շարժապատկերի ղեկավար^[17]։

Կենսագրութիւն

Փիթըր Պրուք ծնած է Լոնտոն, լաթվիացի հրեայ ընտանիքի մէջ։ Ծնողքը՝ Սայմըն (Սեմյոն Մատվէեւիչ) Պրուք եւ Իտա Եուտըլսըն, փախստականներ էին Տուինսկէն։

Ուսումը ստացած է Օքսֆորտ:

1951-ին Փիթըր Պրուք ամուսնացած է դերասանուհի Նաթաշա Փերրիի (Natasha Parry) հետ։ Ունեցած են երկու զաւակ՝ Իրինա՝ դերասանուհի եւ ղեկավար, եւ Սայմըն` ղեկավար։

Գործունէութիւն

Պրուք երեւոյթ մըն է, որովհետեւ բեմադրած է աւելի երկար, քան ոմանք կը յուսան ապրիլ (1943-2016):

Հեղինակած է բազմաթիւ գիրքեր, որոնցմէ ամէնէն կարեւորներն են` «Դատարկ տարածութիւնը» (The Empty Space, 1968) եւ «Բաց դուռը» (The Open Door, 1995):

Պրուք, սակայն, ոչ թէ նորարար մըն է, այլ` շուկայի մարդ մը, «showman» մը: Շնորհիւ իր ծովածաւալ փորձին եւ փորձարարութեան` գործնապաշտ հրեան լաւ ըմբռնած էր, թէ ինչպէ՛ս կարելի է հասնիլ հանդիսատեսին:

Պրուք սորված էր խաբել հանդիսատեսին աչքը եւ խաղալ անոր զգացումներուն հետ` առանց զայն ակնյայտ դարձնելու:

Ան կը գործածէ գոյն, ձայն եւ բեմական ամէն ինչ, ի մասնաւորի` կենսունակութիւն:

Պրուքի ելոյթները կը միտին հանդիսատեսին հաճոյք պատճառել:

Ան խելամիտ համադրող մըն էր, տուեալ տեսարանի մը համար մեծ նորարարներէն կ'առնէր այն, ինչ այդ պահուն յարմար կը նկատէր: Այդ պատճառով իր գործերը ինքնաներդաշնակ չեն: Աւելի՛ն. իր երկերուն մէջ Պրուք բացայայտօրէն դէմ դուրս եկած է ինքնաներդաշնակութեան:

Իր չքմեղանքը այն է, որ կեանքը ինքնին ինքնաներդաշնակ չէ: Այս իմաստով, Պրուք յետարդիական բեմադրիչ է:

Պրուք փոխ կ'առնէ նաեւ այլ մշակոյթներէ, յատկապէս` ափրիկեան եւ հնդկական: Հնդկական «Իլիական»ի վրայ հիմնուած «Մահապհարաթա»ն մեծ ընդունելութիւն գտած էր: Հնդկական երկը 30 անգամ աւելի երկար է, քան` Աւետարանը: Ան 91 տարեկանին կը քաղէ իր այդ յաջողութիւնը` արտադրելով անոր «շարունակութիւնը» (sequel), որ նոյնպէս լայն ընդունելութիւն կը գտնէ բազմաթիւ երկիրներու մէջ:

Պրուք նաեւ մեծ դերուսոյց էր: Ի դէպ, կը հաւատար, որ որպէսզի կատարումը համոզիչ ըլլայ, հարկ է, որ դերասանը ի՛նք յայտնաբերէ տիպարի զգացումները` առանց բեմադրիչի թելադրանքին: Դերասաններէն կը պահանջուի մարմնական մեծ ճկունութիւն` կատարելու համար աքրոպաթիկ շարժումներ:

Ան շեշտը կը դնէ աւելի տեսարանին, քան երկխօսութեան վրայ:

Պրուք յանձնառու բեմադրիչ մը չէ, այլ` շատ յաջող արհեստաւոր մը:

Շահած է բազում մրցանակներ:

Գրականութիւն

Davies A. Filming Shakespeare’s Plays: The Adaptations of Laurence Olivier, Orson Welles, Peter Brook and Akira Kurosawa. Cambridge: Cambridge UP, 1988
Ortolani O. Peter Brook. Frankfurt/Main: Fischer Taschenbuch Verlag, 1988.
Hunt A., Reeves G. Peter Brook. Cambridge; New York: Cambridge UP, 1995
Peter Brook: Oxford to Orghast/ Richard Helfer, Glenn Loney (eds.). Amsterdam: Harwood Academic Publishers, 1998
Moffitt D. Between two silences: talking with Peter Brook. Dallas: Southern Methodist UP, 1999
Croyden M. Conversations with Peter Brook, 1970-2000. New York: Faber and Faber, 2003
Kustow M. Peter Brook: a biography. New York: St. Martin’s Press, 2005

Պարգեւներ եւ Պատիւներ^[18]

Անգլիացի ռեժիսոր Փիթըր Պրուքը ստացած է բազմաթիւ միջազգային եւ ազգային մրցանակներ ու պատիւներ՝ թատրոնի եւ արուեստի ասպարէզներուն մէջ իր ներդրումին համար։

Մրցանակներ

Տարեթիւ	Մրցանակի Անունը	Գործ / Նկատառումներ
1966	Թոնի Մրցանակ՝ Լաւագոյն Բեմադրութեան համար	Marat/Sade
1971	Թոնի Մրցանակ՝ Լաւագոյն Բեմադրութեան համար	A Midsummer Night's Dream (Ամառային Գիշերուան Երազ)
1973	Շեքսփիրի Մրցանակ	(Համբուրկի Alfred Toepfer Foundation-ի կողմէ)
1975	Բրիգատիէի Մրցանակ	Timon of Athens (Աթենքի Թիմոն)
1981	Մեծ Մրցանակ Տոմինիք (Grand Prix Dominique)
1983	Լորընս Օլիվիէի Մրցանակ (Laurence Olivier Award)
1984	Էմմի Մրցանակ	La tragédie de Carmen (Քարմենի Ողբերգութիւնը)
1984	Prix Italia
1989	Եւրոպայի Թատրոնի Մրցանակ (Europe Theatre Prize)
1990	Միջազգային Էմմի Մրցանակ	The Mahabharata (Մահաբհարաթա)
1991	Քիոթոյի Մրցանակ Արուեստի եւ Փիլիսոփայութեան մէջ
1997	Praemium Imperiale
2005	Տան Տաւիթի Մրցանակ (Dan David Prize)
2008	Իպսենի Մրցանակ (The Ibsen Award)	(Առաջին դափնեկիր, NOK 2.5 միլիոն)
2008	Քննադատներու Շրջանակի Մրցանակ՝ Արուեստներուն Մատուցած Ականաւոր Ծառայութեան Համար
2019	Ասթուրիասի Իշխանուհի Մրցանակ Արուեստի մէջ (Princess of Asturias Award)
2021	Փաթմա Շրի (Հնդկաստան)

Պատիւներ (Honours)

Տարեթիւ	Պատիւի Անունը	Նկատառումներ
1965	Բրիտանական Կայսրութեան Շքանշանի Հրամանատար (CBE)
1983	Անդամագրում Ամերիկեան Թատրոնի Փառքի Սրահին
1990	Պատուոյ Գրականութեան Տոքթոր (DLitt)	Պիրմինգհեմի Համալսարան
1990	Պատուոյ Գրականութեան Տոքթոր (DLitt)	Սթրաթքլայտի Համալսարան
1991	Պատուոյ Անդամ	Մակտալեն Քոլեճ, Օքսֆորտ
1994	Պատուոյ Գրականութեան Տոքթոր (DLitt)	Օքսֆորտի Համալսարան
1995	Պատուոյ Լեգէոնի Շքանշանի Սպայ (Officier de la Légion d'honneur)	Ֆրանսա
1998	Պատուոյ Ընկերներու Շքանշանի Անդամ (Member of the Order of the Companions of Honour)	(Ան նախապէս մերժած էր Ասպետի կոչումը)
2011	Նախագահի Մեդալ	Բրիտանական Աքադեմիա
2013	Պատուոյ Լեգէոնի Շքանշանի Հրամանատար (Commandeur de la Légion d'honneur)	Ֆրանսա

Ծանօթագրութիւններ

↑ Իսպանիայի ազգային գրադարան — 1711.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q750403"></a>
↑ Միջազգային տիպօրինակ անունների նույնացուցիչ — 2012.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q423048"></a>
↑ Брук Питер // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>
↑ Internet Broadway Database — 2000.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q31964"></a>
↑ filmportal.de — 2005.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a>
↑ ^6,0 ^6,1 ^6,2 (unspecified title)
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q100324112"></a>
↑ https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2022/07/03/le-metteur-en-scene-britannique-peter-brook-est-mort_6133145_3382.html
↑ Who's Who in France — Paris: 1953. — ISSN 0083-9531; 2275-0908
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5924723"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a>
↑ LIBRIS — Շուէտի Ազգային Գրադարան, 2007.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q953058"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125"></a>
↑ https://www.rtbf.be/article/france-peter-brook-le-geant-qui-a-change-a-jamais-la-face-du-theatre-est-mort-a-l-age-de-97-ans-11024209
↑ ^11,0 ^11,1 ^11,2 Who's who — (untranslated), 1849. — ISSN 0083-937X
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3304275"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2567271"></a>
↑ Peter Brook – OG Theatre Producer
↑ https://www.nachtkritik.de/index.php?option=com_content&view=article&id=21209:zum-tod-des-regisseurs-peter-brook-ein-nachruf-von&catid=53&Itemid=60
↑ ^14,0 ^14,1 ^14,2 https://www.theguardian.com/stage/2022/jul/03/peter-brook-obituary
↑ http://www.adk.de/de/akademie/mitglieder/mitglieder-datenbank.htm?we_objectID=28582
↑ https://www.theguardian.com/stage/2015/jul/26/natasha-parry
↑ 1966 Peter Stephen Paul Brook
↑ (անգլերեն) Peter Brook, 2025-10-07, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Brook&oldid=1315657107, վերցված է 2025-11-23

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q22806_citetype_Q28564_citetype_Q12317349"_data-entity-id="Q750403">Իսպանիայի_ազգային_գրադարան<span_class="wef_low_priority_links">_—_1711.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q750403"></a></div>-1] Իսպանիայի ազգային գրադարան — 1711.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q750403"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36524"_data-entity-id="Q423048">Միջազգային_տիպօրինակ_անունների_նույնացուցիչ<span_class="wef_low_priority_links">_—_2012.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q423048"></a></div>-2] Միջազգային տիպօրինակ անունների նույնացուցիչ — 2012.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q423048"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q17378135">Брук_Питер_//_[[:ru:Большая_советская_энциклопедия_(третье_издание)|Большая_советская_энциклопедия]]:_[в_30_т.]<span_class="wef_low_priority_links">_—_3-е_изд._—_<span_title="Москва"_style="border-bottom:_1px_dotted;_cursor:_help;_white-space:_nowrap">М.</span>:_[[:ru:Большая_российская_энциклопедия_(издательство)|Советская_энциклопедия]],_1969.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a></div>-3] Брук Питер // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q7094076_citetype_Q35127"_data-entity-id="Q31964">Internet_Broadway_Database<span_class="wef_low_priority_links">_—_2000.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q31964"></a></div>-4] Internet Broadway Database — 2000.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q31964"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127_citetype_Q1414426"_data-entity-id="Q15706812">filmportal.de<span_class="wef_low_priority_links">_—_2005.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a></div>-5] rtal.de — 2005.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15706812"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q8513_citetype_Q1938536"_data-entity-id="Q100324112">''(unspecified_title)''<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q100324112"></a></div>-6] 6,0 ^6,1 ^6,2 (unspecified title)
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q100324112"></a>

[[https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2022/07/03/le-metteur-en-scene-britannique-peter-brook-est-mort_6133145_3382.html_https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2022/07/03/le-metteur-en-scene-britannique-peter-brook-est-mort_6133145_3382.html]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-7] ttps://www.lemonde.fr/disparitions/article/2022/07/03/le-metteur-en-scene-britannique-peter-brook-est-mort_6133145_3382.html

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1787111_citetype_Q277759_citetype_Q2217301"_data-entity-id="Q5924723">[[:fr:Who's_Who_in_France|Who's_Who_in_France]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:Փարիզ|Paris]]:_1953._—_ISSN_[https://www.worldcat.org/issn/0083-9531_0083-9531];_[https://www.worldcat.org/issn/2275-0908_2275-0908]</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5924723"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a></div>-8] Who's Who in France — Paris: 1953. — ISSN 0083-9531; 2275-0908
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5924723"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q856638"_data-entity-id="Q1798125">LIBRIS<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q953058|Շուէտի_Ազգային_Գրադարան]],_2007.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q953058"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125"></a></div>-9] LIBRIS — Շուէտի Ազգային Գրադարան, 2007.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q953058"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1798125"></a>

[[https://www.rtbf.be/article/france-peter-brook-le-geant-qui-a-change-a-jamais-la-face-du-theatre-est-mort-a-l-age-de-97-ans-11024209_https://www.rtbf.be/article/france-peter-brook-le-geant-qui-a-change-a-jamais-la-face-du-theatre-est-mort-a-l-age-de-97-ans-11024209]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-10] ttps://www.rtbf.be/article/france-peter-brook-le-geant-qui-a-change-a-jamais-la-face-du-theatre-est-mort-a-l-age-de-97-ans-11024209

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1787111_citetype_Q282144_citetype_Q35127_citetype_Q2217301"_data-entity-id="Q2567271">[[:d:Q2567271|Who's_who]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q3304275|''(untranslated)'']],_1849._—_ISSN_[https://www.worldcat.org/issn/0083-937X_0083-937X]</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3304275"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2567271"></a></div>-11] 11,0 ^11,1 ^11,2 Who's who — (untranslated), 1849. — ISSN 0083-937X
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3304275"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2567271"></a>

[[https://www.greshams.com/archives/historical-articles/peter-brook/_Peter_Brook_–_OG_Theatre_Producer]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-12] Peter Brook – OG Theatre Producer

[[https://www.nachtkritik.de/index.php?option=com_content&view=article&id=21209:zum-tod-des-regisseurs-peter-brook-ein-nachruf-von&catid=53&Itemid=60_https://www.nachtkritik.de/index.php?option=com_content&view=article&id=21209:zum-tod-des-regisseurs-peter-brook-ein-nachruf-von&catid=53&Itemid=60]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-13] ttps://www.nachtkritik.de/index.php?option=com_content&view=article&id=21209:zum-tod-des-regisseurs-peter-brook-ein-nachruf-von&catid=53&Itemid=60

[[https://www.theguardian.com/stage/2022/jul/03/peter-brook-obituary_https://www.theguardian.com/stage/2022/jul/03/peter-brook-obituary]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-14] 14,0 ^14,1 ^14,2 https://www.theguardian.com/stage/2022/jul/03/peter-brook-obituary

[[http://www.adk.de/de/akademie/mitglieder/mitglieder-datenbank.htm?we_objectID=28582_http://www.adk.de/de/akademie/mitglieder/mitglieder-datenbank.htm?we_objectID=28582]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-15] ttp://www.adk.de/de/akademie/mitglieder/mitglieder-datenbank.htm?we_objectID=28582

[[https://www.theguardian.com/stage/2015/jul/26/natasha-parry_https://www.theguardian.com/stage/2015/jul/26/natasha-parry]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-16] ttps://www.theguardian.com/stage/2015/jul/26/natasha-parry

[անուն-17] 1966 Peter Stephen Paul Brook

[18] (անգլերեն) Peter Brook, 2025-10-07, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Brook&oldid=1315657107, վերցված է 2025-11-23

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]