Գրիգոր Աղաթոն

Jump to navigation Jump to search
Գրիգոր Աղաթոն
Krikor Aghaton.png
Ծննդեան անուն Գրիգոր Աղաթոնեան
Ծնած է 21 Յունուար 1823(1823-01-21)[1]
Ծննդավայր Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն
Մահացած է 22 Ապրիլ 1868(1868-04-22)[1] (45 տարեկանին)
Մահուան վայր Փարիզ, Ֆրանսա
Քաղաքացիութիւն Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg Օսմանեան Կայսրութիւն
Ազգութիւն Հայ
Ուսումնավայր Ներսէսեան վարժարան
Մասնագիտութիւն քաղաքական գործիչ, հասարակական գործիչ
Վարած պաշտօններ public works minister?[2]
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
Order of the Iron Crown (Austria)?
Երեխաներ Երուանդ Աղաթոն

Գրիգոր Աղաթոն (21 Յունուար 1823(1823-01-21)[1], Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 22 Ապրիլ 1868(1868-04-22)[1], Փարիզ, Ֆրանսա), հանրային գործիչ, ազգային երեսփոխան, «Հայոց Բարեգործական Ընկերութեան» հիմնադիրներէն մին։

Ծնած է Պոլիս (Խասգիւղի մէջ)։ Յաճախած է Կ․ Պոլսոյ ներսէսեան վարժարանը։ Ներսէսեան վարժարանի փայլուն ժամանակին մէջ՝ Գրիգոր, ուսանած է Հայերէնեւ թուրքերէն, իտալերէն ու ֆրանսերէն լեզուներ։ Ան հմուտ եղած է նաեւ թուաբանութեան եւ այլ գիտութիւններու մէջ, հակում ունեցած՝ յատկապէս երկրագործութեան եւ թուաբանութեան հանդէպ։ 1840–ին գացած է Փարիզ հետեւելու երկրագործութեան բարձրագոյն ուսման։ 1843–ին կը մտնէ համալսարան ու մեծ յաջողութեամբ կ՛աւարտէ համալսարանը։

1848-էն Կ. Պոլսոյ մէջ զբաղած է մանկավարժութեամբ, եղած՝ Ներսէսեան վարժարանի հոգաբարձու, ազգային երեսփոխան, «Հայոց Բարեգործական Ընկերութեան» (1860 Սեպտեմբեր) հիմնադիրներէն։

Մասնակցած է արեւմտահայերու Ազգային սահմանադրութեան (1860) մշակման, ղեկավարած՝ Թուրքիոյ փոստահեռագրական վարչութիւնը, 1867-ին նշանակուած՝ հասարակական շինութիւններու նախարար։

Հեղինակ է երկրագործութեան եւ տնտեսագիտութեան վերաբերող աշխատութիւններու։ Եղած է Ֆրանսայի «Պարտիզպանութեան Կայսերական Ընկերութեան» (1853) եւ Թուրինի (Իտալիա) երկրագործական ակադեմիաներու թղթակից (1859) անդամ։

Վախճանած է Փարիզի մէջ՝ 27 Ապրիլ 1867-ին։

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Krikor_Aghaton_column.jpg
  2. https://turksandarmenians.marmara.edu.tr/fr/le-tout-premier-misnistre-non-musulman-de-lempire-ottoman-krikor-agaton-efendi-1823-1868/