Ֆրիտրիխ Փարոթ

Jump to navigation Jump to search
Ֆրիտրիխ Փարոթ
գերմաներէն՝ Johann Jakob Friedrich Wilhelm Parrot
Friedrich Parrot.jpg
Ծնած է 14 Հոկտեմբեր 1791(1791-10-14)[1]
Ծննդավայր Կարլսրուե, Բադեն-Վյուրթեմբերգ
Վախճանած է 15 (27) Յունուար 1841[2] (49 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Տարտու, Լիֆլանդական գուբերնիա, Ռուսական Կայսրութիւն
Քաղաքացիութիւն Flag of Russia.svg Ռուսական Կայսրութիւն
Ուսումնավայր Դորպատի կայսերական համալսարան
Մասնագիտութիւն ճանապարհորդ հետազոտող, ֆիզիքոս, համալսարանի պրոֆեսոր, բժիշկ, ռեկտոր, լեռնագնաց, բուսաբան, կենսաբան, բնագետ
Աշխատավայր Դորպատի կայսերական համալսարան
Անդամութիւն Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա
Ծնողներ հայր՝ Georg Friedrich Parrot

Եոհան Եաքոպ Ֆրիտրիխ Վիլհելմ ֆոն Փարրոթ, (գերմաներէն՝ Johann Jakob Friedrich Wilhelm von Parrot, ծնած 14 Հոկտեմբեր, 1791[3], Քարլսրուէ (գերմաներէն՝ Karlsruhe), Գերմանիա - 15 Յունուար, 1841, Տորփաթ, Ռուսիոյ Կայսրութիւն, ներկայիս՝ Թարթու, Էսթոնիա): Եոհան մասնագիտացած է բնագիտութեան եւ բժշկութեան մէջ, ինչպէս նաեւ եղած է առաջին անձը որ բարձրացած է Արարատին գագաթը (1829 թուականին)[4]։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ֆրիտրիխ ծնած է 14 Հոկտեմբեր, 1791 թուականին, Գերմանիոյ Քարլսրուէ քաղաքին մէջ։ Ուսանած է Տորփաթի համալսարանի բնագիտական բաժնին մէջ, ու այդ մէկը աւարտած է ոսկի մետալով։ 1811 թուականէն սկսեալ, ուսանող ըլլալով կ'ուղղուի բազմաթիւ ճանապարհորդութիւններու։

Աւարտելով իր աշխատանքը, Ֆրիտրիխ կրկին կը սկսի յաճախել համալսարան, այս անգամ բժշկութեան բաժնինը։ 1814 թուականին կը ստանայ բժկութեան համալսարանի աստիճանը ու կը ճամբորդէ Գերմանիա բժշկութիւնը ուսումնասիրելու եւ հետազօտելու նպատակով։ 1815 թուականէն սկսեալ աշխատած է ռուսական բանակին մէջ որպէս բժիշկ: Իսկ երբ զորքերը Ֆրանսայէն վերադարձան, Ֆրիտրիխ կրկին շարունակեց զբաղուիլ գիտական աշխատանքներով տարբեր քաղաքներու մէջ, օրինակ՝ Պերլինի, Փարիզի, Վիէննայի եւ Միլանի մէջ:

Ուղեւորութիւն Դէպի Արարատ Լեռը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1829-ին եւս չորս ուսանողներուն հետ, որոնցմէ մին Խաչատուր Աբովեանն էր, Ֆրիտրիխ Փարոթը բարձրացաւ Արարատ լեռը, Սեպտեմբեր 27-ին անոնք հասան Մեծ Մասիս գագաթը, որտեղ կատարեցին մի շարք օդերեւութաբանական եւ մագնիսաբանական դիտարկումներ[5]

Յիշատակ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Ֆրիտրիխ Փարոթը նկարագրած է որոշ բուսաբանական թաքսոններ: Անոր անունով կը կոչուի համամելազգիներուն ընտանիքի (լատ.՝ hamamelidaceae) Փարոթիա ցեղին բոյսերը (լատ.՝ Parrotia)ՙՙ որոնց պատկանող պարսկական երկաթածառի լատիներէն անունն է ՝ Parotia persica :
  • 1935-ն Միջազգային աստղագիտական ընկերութիւնը Լուսինի տեսանելի մասի խառնարաններէն մեկուն կը շնորհէ Փարրոթին անունը:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]