Սվեթլանա Ալեքսիեւիչ

Սվեթլանա Ալեքսիեւիչ; Lua–ի սխալ՝ expandTemplate: template "lang-be-tarask" does not exist։
Ծնած է	31 Մայիս 1948[…] (77 տարեկան)
Ծննդավայր	Իվանո-Ֆրանկովսկ, Ուկրաինական ԽՍՀ, Խորհրդային Միութիւն
Քաղաքացիութիւն	Պելառուսիա և Խորհրդային Միութիւն
Ազգութիւն	Բելառուսներ?
Մայրենի լեզու	ռուսերէն
Ուսումնավայր	Faculty of Journalism of the Belarusian State University?[…]
Երկեր/Գլխաւոր գործ	Զինկէ տղաներ, Չեռնոպիլեան աղօթք, Պատերազմի դէմքը կանացի չէ, Second-Hand Time? և Վերջին վկաները
Տեսակ	վավերագրական գրականություն? և վիպակ
Մասնագիտութիւն	գրագէտ և լրագրող
Աշխատավայր	Prypyatskaya Prauda?, Q104889640?, Сельская газета? և Нёман?
Անդամութիւն	Խորհրդային Հայաստանի Գրողներու Միութիւն, Բելառուսական ՊԵՆ կենտրոն?, Բելառուսի ընդդիմության համակարգող խորհուրդ? և Second convocation of the Coordination Council?
Կայքէջ	alexievich.info(ռուս.)(անգլերէն)
	Ստորագրութիւն;

Սվեթլանա Ալեքսիեւիչ (31 Մայիս 1948(1948-05-31)^[1]^[2]^[3]^[…], Իվանո-Ֆրանկովսկ, Ուկրաինական ԽՍՀ, Խորհրդային Միութիւն^[1]^[2]^[3]), պիելոռուս գրող։ 2015-ին դարձած է գրականութեան նոպէլեան մրցանակակիր։

Կենսագրութիւն

Ծնած է Ուքրանիա։ 1965 թուականին աւարտած է Կոմելի շրջանի միջնակարգ դպրոցը։ Աւարտած է լրագրութիւն եւ եղած է չափազանց յանձնառու գրող․ ան բազմիցս դատապարտած է Պիելոռուսիոյ նախագահ Ալեքսանտր Լուքաչենքոյի բռնատիրական վարչակարգը-ին

Աշխատութիւններ

Ալեքսիեւիչ հեղինակ է բազմաթիւ գործերու, որոնց կարգին` «Պատերազմի դէմքը կանացի չէ» ստեղծագործութիւնը, որ նուիրուած է Բ. Աշխարհամարտին կիներու խաղացած դերին-ին Գիրքը հիմնուած է Կարմիր բանակին մաս կազմած հարիւրաւոր կիներու հետ հարցազրոյցներու վրայ-ին

Ան հեղինակն է նաեւ «Զինկէ տղաներ», «Չեռնոպիլեան աղօթք» եւ «Վերջին վկաները» գիրքերուն, որոնցմէ մէկ քանին թարգմանուած են աւելի քան 20 լեզուներու^[10]-ին

Պարգեւներ եւ Պատիւներ^[11]

Խորհրդային Միութեան եւ Վաղ Գրական Պարգեւներ

Սուրբ Եւփրոսինէ Փոլոցքիի Մետալ (Медаль имени Святой Евфросиньи Полоцкой)։
1984-ին Պատուոյ Կոչումի Շքանշան (Order of the Badge of Honour) (ԽՍՀՄ)։
1984-ին Նիքոլայ Օսթրովսքիի գրական պարգեւ՝ Խորհրդային Գրողներու Միութեան կողմէ։
1984-ին Oktyabr Magazine Պարգեւ։
1985-ին Կոնստանտին Ֆետինի անուան Գրական Պարգեւ՝ Խորհրդային Գրողներու Միութեան կողմէ։
1986-ին Լենինեան Կոմսոմոլի Պարգեւ (Lenin Komsomol Prize)՝ «Պատերազմը կնոջ դեմք չունի» («У войны не женское лицо») գիրքին համար։
1987-ին Literaturnaya Gazeta Պարգեւ։

Միջազգային Գրական եւ Մշակութային Ճանաչում

1996-ին Tucholsky-Preis (Շուէտական PEN)։
1997-ին Friendship of the Peoples Magazine Պարգեւ։
1997-ին Triumph Prize (Ռուսիա)։
1997-ին Անդրեյ Սինյավսկիի Պարգեւ՝ Novaya Gazeta-ի կողմէ։
1998-ին Լայփցիկի Գրքի Պարգեւ Եւրոպական Համախմբման Համար (Leipzig Book Award for European Understanding)։
1998-ին Ֆրիտրիխ Էպերթի Հիմնադրամի Պարգեւ (Friedrich-Ebert-Stiftung-Preis)։
1999-ին Հերդեր Պարգեւ (Herder Prize)։
2005-ին Ազգային Գրքի Քննադատներու Շրջանակի Պարգեւ (National Book Critics Circle Award), Ձայներ Չեռնոբիլէն գիրքին համար։
2007-ին Oxfam Novib/PEN Պարգեւ։
2011-ին Ռիշարդ Քափուշչինսքիի Պարգեւ (Ryszard Kapuściński Award) (Լեհաստան)։
2011-ին Անգելուս Պարգեւ (Angelus Award) (Լեհաստան)։
2013-ին Գերմանական Գրքի Առեւտուրի Խաղաղութեան Մրցանակ (Peace Prize of the German Book Trade)։
2013-ին Prix Médicis essai (Ակնարկ)՝ Կարմիր մարդու վերջը կամ ապակախարդման ժամանակը (La Fin de l'homme rouge...) գիրքին համար (Secondhand Time վերնագրով)։
2014-ին Արուեստի եւ Գրականութեան Շքանշանի (Order of the Arts and Letters) Սպայ (Ֆրանսա)։
2015-ին Գրականութեան Նոպելեան Մրցանակ։

Վերջին Պարգեւներ

2017-ին Արթուր Ռոսի Գրքի Պարգեւի (Arthur Ross Book Award) Բրոնզ Մետալ՝ Արտաքին Յարաբերութիւններու Խորհուրդի կողմէ, Secondhand Time գիրքին համար։
2017-ին Ամերիկեան Ակադեմիայի Ձեռքբերումներու Ոսկի Թիթեղի Պարգեւ (Golden Plate Award from the American Academy of Achievement)։[67]
2018-ին Բելառուսի Ժողովրդավարական Հանրապետութեան 100-ամեակի Յոբելենական Մետալ։
2020-ին Սախարովի Մտքի Ազատութեան Մրցանակ (Sakharov Prize)՝ Եւրոպական Խորհրդարանի կողմէ (Պելառուսի ժողովրդավարական ընդդիմութեան անուանուած ներկայացուցիչներէն մէկը)։
2021-ին Սոնինկ Պարգեւ (Sonning Prize)։
2021-ին Գերմանիոյ Դաշնային Հանրապետութեան Արժանիքի Շքանշան (Order of Merit of the Federal Republic of Germany) (Հրամանատարի Խաչ)։

Այլ Պատիւներ

Ալեքսիեւիչը Lettre Ulysses Award-ի խորհրդատուական յանձնախումբի անդամ է։ Ան ելոյթ ունեցաւ Աննա Պոլիտկովսկայայի Յուշամրցանակի անդրանիկ դասախօսութեամբ՝ Բրիտանական Գրադարանին մէջ, 2019-ի Հոկտեմբեր 9-ին։ Այս դասախօսութիւնը միջազգային հարթակ մըն է, ուժեղացնելու համար պատերազմի եւ հակամարտութեան գօտիներուն մէջ աշխատող կին լրագրողներու եւ մարդու իրաւունքներու պաշտպաններու ձայները։

Ծանօթագրութիւններ

1 2 3 4 5 6 7 8 9 Кто есть кто в Республике Беларусь — Białystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000. — է. 14. — 313 է. — ISBN 978-83-913780-0-7
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14266181'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q761'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14265955'></a>
1 2 3 4 5 6 7 8 Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын — Мінск: 1996. — հատոր 1. — է. 243. — 552 է. — ISBN 978-985-11-0036-7
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13028710'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2280'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17428485'></a>
1 2 3 4 5 6 7 Энцыклапедыя гісторыі Беларусі ў 6 тамах. Том 1 — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1993. — է. 100. — ISBN 978-5-85700-074-8
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2280'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14271884'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14271902'></a>
↑ Беларусь: ні Эўропа, ні Расея. Меркаваньні беларускіх эліт — 2006. — է. 42, 124–125. — 258 է. — ISBN 978-83-89406-77-4
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20640582'></a>
↑ Цяжкі час — Працяг. Канцэпцыя новага Беларускага Адраджэньня, кн. 3, артыкулы і матэр’ялы (2003−2010) — Վարշաւա, Նիւ Եորք, Վիլնիւս: (untranslated), (untranslated), 2010. — թող. 1. — է. 767. — 464 է. — ISBN 978-9955-578-12-3
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317589'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q60'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q270'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q216'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6468767'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317603'></a>
↑ Энцыклапедыя гісторыі Беларусі ў 6 тамах. Том 6 Кніга І — է. 139.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14271809'></a>
↑ Цяжкі час — Працяг. Канцэпцыя новага Беларускага Адраджэньня, кн. 3, артыкулы і матэр’ялы (2003−2010) — Վարշաւա, Նիւ Եորք, Վիլնիւս: (untranslated), (untranslated), 2010. — թող. 1. — է. 611. — 464 է. — ISBN 978-9955-578-12-3
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317589'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q60'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q270'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q216'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6468767'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317603'></a>
↑ Беларусь: ні Эўропа, ні Расея. Меркаваньні беларускіх эліт — 2006. — է. 249. — 258 է. — ISBN 978-83-89406-77-4
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20640582'></a>
↑ Кто есть кто в Республике Беларусь — Białystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000. — է. 1985. — 313 է. — ISBN 978-83-913780-0-7
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14266181'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q761'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14265955'></a>
↑ «Կին Դէմքեր. Սվեթլանա Ալեքսիեւիչ – Aztag Daily – Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)»։ www.aztagdaily.com։ արտագրուած է՝ 2024-08-07
↑ (անգլերեն) Svetlana Alexievich, 2025-11-17, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Svetlana_Alexievich&oldid=1322749261, վերցված է 2025-11-28

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q14265955">[[:d:Q14265955|Кто_есть_кто_в_Республике_Беларусь]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:pl:Białystok|Białystok]]:_[[:d:Q14266181|Podlaski_Instytut_Wydawniczy]],_2000._—_է.&nbsp;14._—_313&nbsp;է._—_ISBN_978-83-913780-0-7</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q14266181"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q761"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q14265955"></a></div>-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Кто есть кто в Республике Беларусь — Białystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000. — է. 14. — 313 է. — ISBN 978-83-913780-0-7
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14266181'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q761'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14265955'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q17428485">[[:d:Q17428485|Беларуская_энцыклапедыя:_У_18_т._Т._1:_А_—_Аршын]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:Մինսք|Мінск]]:_1996._—_հատոր&nbsp;1._—_է.&nbsp;243._—_552&nbsp;է._—_ISBN_978-985-11-0036-7</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13028710"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2280"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17428485"></a></div>-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын — Мінск: 1996. — հատոր 1. — է. 243. — 552 է. — ISBN 978-985-11-0036-7
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13028710'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2280'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17428485'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q14271884">[[:d:Q14271884|Энцыклапедыя_гісторыі_Беларусі_ў_6_тамах._Том_1]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:Մինսք|Мінск]]:_[[:be:Беларуская_Энцыклапедыя_імя_Петруся_Броўкі|Беларуская_Энцыклапедыя_імя_Петруся_Броўкі]],_1993._—_է.&nbsp;100._—_ISBN_978-5-85700-074-8</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2280"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q14271884"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q14271902"></a></div>-3] 1 2 3 4 5 6 7 Энцыклапедыя гісторыі Беларусі ў 6 тамах. Том 1 — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1993. — է. 100. — ISBN 978-5-85700-074-8
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2280'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14271884'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14271902'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q20640582">[[:d:Q20640582|Беларусь:_ні_Эўропа,_ні_Расея._Меркаваньні_беларускіх_эліт]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_2006._—_է.&nbsp;42,_124–125._—_258&nbsp;է._—_ISBN_978-83-89406-77-4</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20640582"></a></div>-4] Беларусь: ні Эўропа, ні Расея. Меркаваньні беларускіх эліт — 2006. — է. 42, 124–125. — 258 է. — ISBN 978-83-89406-77-4
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20640582'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q17317589">[[:d:Q17317589|Цяжкі_час_—_Працяг._Канцэпцыя_новага_Беларускага_Адраджэньня,_кн._3,_артыкулы_і_матэр’ялы_(2003−2010)]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:Վարշաւա|Վարշաւա]],_[[:Նիւ_Եորք|Նիւ_Եորք]],_[[:d:Q216|Վիլնիւս]]:_[[:d:Q6468767|''(untranslated)'']],_[[:d:Q17317603|''(untranslated)'']],_2010._—_թող.&nbsp;1._—_է.&nbsp;767._—_464&nbsp;է._—_ISBN_978-9955-578-12-3</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317589"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q60"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q270"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q216"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6468767"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317603"></a></div>-5] Цяжкі час — Працяг. Канцэпцыя новага Беларускага Адраджэньня, кн. 3, артыкулы і матэр’ялы (2003−2010) — Վարշաւա, Նիւ Եորք, Վիլնիւս: (untranslated), (untranslated), 2010. — թող. 1. — է. 767. — 464 է. — ISBN 978-9955-578-12-3
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317589'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q60'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q270'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q216'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6468767'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317603'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q47461344"_data-entity-id="Q14271809">[[:d:Q14271809|Энцыклапедыя_гісторыі_Беларусі_ў_6_тамах._Том_6_Кніга_І]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_է.&nbsp;139.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q14271809"></a></div>-6] Энцыклапедыя гісторыі Беларусі ў 6 тамах. Том 6 Кніга І — է. 139.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14271809'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q17317589">[[:d:Q17317589|Цяжкі_час_—_Працяг._Канцэпцыя_новага_Беларускага_Адраджэньня,_кн._3,_артыкулы_і_матэр’ялы_(2003−2010)]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:Վարշաւա|Վարշաւա]],_[[:Նիւ_Եորք|Նիւ_Եորք]],_[[:d:Q216|Վիլնիւս]]:_[[:d:Q6468767|''(untranslated)'']],_[[:d:Q17317603|''(untranslated)'']],_2010._—_թող.&nbsp;1._—_է.&nbsp;611._—_464&nbsp;է._—_ISBN_978-9955-578-12-3</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317589"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q60"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q270"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q216"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6468767"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317603"></a></div>-7] Цяжкі час — Працяг. Канцэпцыя новага Беларускага Адраджэньня, кн. 3, артыкулы і матэр’ялы (2003−2010) — Վարշաւա, Նիւ Եորք, Վիլնիւս: (untranslated), (untranslated), 2010. — թող. 1. — է. 611. — 464 է. — ISBN 978-9955-578-12-3
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317589'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q60'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q270'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q216'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6468767'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17317603'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q20640582">[[:d:Q20640582|Беларусь:_ні_Эўропа,_ні_Расея._Меркаваньні_беларускіх_эліт]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_2006._—_է.&nbsp;249._—_258&nbsp;է._—_ISBN_978-83-89406-77-4</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20640582"></a></div>-8] Беларусь: ні Эўропа, ні Расея. Меркаваньні беларускіх эліт — 2006. — է. 249. — 258 է. — ISBN 978-83-89406-77-4
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20640582'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q14265955">[[:d:Q14265955|Кто_есть_кто_в_Республике_Беларусь]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:pl:Białystok|Białystok]]:_[[:d:Q14266181|Podlaski_Instytut_Wydawniczy]],_2000._—_է.&nbsp;1985._—_313&nbsp;է._—_ISBN_978-83-913780-0-7</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q14266181"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q761"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q14265955"></a></div>-9] Кто есть кто в Республике Беларусь — Białystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000. — է. 1985. — 313 է. — ISBN 978-83-913780-0-7
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14266181'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q761'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q14265955'></a>

[10] «Կին Դէմքեր. Սվեթլանա Ալեքսիեւիչ – Aztag Daily – Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)»։ www.aztagdaily.com։ արտագրուած է՝ 2024-08-07

[11] (անգլերեն) Svetlana Alexievich, 2025-11-17, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Svetlana_Alexievich&oldid=1322749261, վերցված է 2025-11-28

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]