Jump to content

Մինսք

Մինսք

Մինսք (պելառուսերէն՝ Мінск, մինչեւ 1939 թուականը՝ Մենսք[1]), Պելառուսիոյ մայրաքաղաքը, Մինսքի մարզի եւ Մինսքի շրջանի վարչական կեդրոնը, սակայն իրենց կազմին մէջ չէ ներառուած։

Մեծագոյն փոխադրական հանգոյցը, երկիրին քաղաքական, տնտեսական, մշակութային եւ գիտական կեդրոնը։

Մինսքի մէջ կը գտնուի ԱՊՀ-ի գլխաւոր գրասենեակը։

Քաղաքը կը գտնուի Սվիսլոչ գետի ափին։

Ճանքա Քուփալա, Ազգային թատերասրահ

Առաջին անգամ Մինսքը կը յիշատակուի 1067-ին, իբրեւ ամրոց։

ԺԲ. դարէն սկսեալ, եղած է Մինսքի իշխանութեան կեդրոնը, ԺԴ. դարէն՝ Լիթվանիոյ մեծ իշխանութեան կազմին մէջ։

1499-ին, քաղաքին տրուած է մակտեպուրկեան իրաւունք, ԺԴ. դարէն դարձած է Մինսքի վոյվոտութեան կեդրոնը։

1793-էն մտած է Ռուսական կայսրութեան մէջ:

1796-էն Մինսքի նահանգի կեդրոնն էր։

1-3 Մարտ 1898, Մինսքի մէջ կայացած է ՌՍԴԲԿ 1-ին համագումարը։

1915-էն՝ ճակատամերձ քաղաք, ուր տեղաւորուած էր Արեւմտեան ռազմաճակատի շտապը։

25 Հոկտեմբեր 1917-ին (7 Նոյեմբեր) Խորհրդային իշխանութիւնը Մինսքի մէջ հաստատուած է:

28 Յունիս 1941-էն 9 Յուլիս 1944 գրաւած են գերմանական ֆաշիստները։

1946-1950 Մինսքը վերականգնած է։

Անկախութեան պողոտայ

Չափաւոր ցամաքային կլիմայ ունի Մինսքը՝ ատլանտեան ծովային օդին հետ միատեղ։

Մինսքի ամառը տաք է, բայց կիզիչ չէ։ Յուլիսին միջին ջերմաստիճանը +18,5°C է։

Ձմեռը շատ ցուրտ չէ, միջին ջերմաստիճանը Յունուարին −4.5°C է։

  • Տարեկան միջին ջերմաստիճանը +6,7°C
  • Առաւելագոյն ջերմաստիճանը (+35,8°C) գրանցուած է 8 Օգոստոս-ին, իսկ նուազագոյնը՝ (−39,1°C)՝ 17 Յունուարին:
  • Հովին տարեկան միջին արագութիւնը՝ 2,4 մ/վ
  • Օդին տարեկան միջին խոնաւութիւնը՝ 77%

2012-ի դրութեամբ, քաղաքին մակերեսը կը կազմէ 34, 884,43 հեկտար (348,84 քմ²)։ Իսկ 2006-ի դրութեամբ՝ 306,68 քմ²։ Հետագային կը փոխեն Մինսք քաղաքին եւ Մինսք շրջանին սահմանները Պելառուսիոյ նախագահին հրամանով, 22 Նոյեմբեր 2007-ին (թիւ 592) «Քաղաք Մինսքի եւ Մինսքի շրջանի սահմաններու փոփոխման մասին»[2] քաղաքին սահմանին մէջ կը ներառուի Մինսքի շրջանէն 5,2715 հեկտար (0,05 քմ²)։ Նաեւ 116,95 հեկտար (1,17 քմ²) տարածք Սմոլեւիչեան շրջանէն, Մինսքի շրջանէն Պելառուսիոյ նախագահին հրամանով 21 Յուլիս 2008-ին (թիւ 397) «Քաղաք Մինսքի եւ Սմոլեւիչեան շրջանի սահմաններու փոփոխման մասին»[3]։

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. Մինսք
  2. «Արխիւացուած պատճէնը»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2016 թ․ մարտի 3-ին։ արտագրուած է՝ 3 Օգոստոս 2016
  3. «Արխիւացուած պատճէնը»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 22 Օգոստոս 2016-ին։ արտագրուած է՝ 3 Օգոստոս 2016
  4. van der Vorst Փաթրիք (31 Հոկտեմբեր 2024)։ «Gospel in Art: Solemnity of All Saints»։ ICN (անգլերեն)։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 14 Դեկտեմբեր 2024-ին։ արտագրուած է՝ 12 Դեկտեմբեր 2024