Պէյտըն Փաուըլ

Պէյտըն Փաուըլ;
Ծննդեան անուն	անգլերէն՝ Sir Lord Robert Cecil Stephenson Smith Baden Powell Of Gilwell
Նաեւ յայտնի է իբրեւ	B.-P.
Ծնած է	22 Փետրուար 1857[…]
Ծննդավայր	Պատինգթոն, Ուեսթմինսթըր, Մեծ Լոնտոն, Լոնտոն, Անգլիա, Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն
Մահացած է	8 Յունուար 1941[…] (83 տարեկանին)
Մահուան վայր	Նիերի, Քենիա
Կրօնք	քրիստոնէութիւն
Ուսումնավայր	Չարտերհաուս դպրոց? և Ռոուզ Հիլլ Դպրոց?
Մասնագիտութիւն	scout leader, գրագէտ, քաղաքական գործիչ, սպայ և Սկաուտիզմ
Վարած պաշտօններ	Chief Scout? և Լորդերի պալատի անդամ?
Անդամութիւն	5th Dragoon Guards?, 50th (Northumbrian) Division?, South African Police Service? և 13th Hussars?
Ամուսին	Olave Baden-Powell?
Ծնողներ	հայր՝ Baden Powell?, մայր՝ Հենրիետա Գրեյս Սմիթ?
Երեխաներ	Peter Baden-Powell, 2nd Baron Baden-Powell?, Betty Clay? և Heather Grace Baden-Powell?
	Ստորագրութիւն;

Սըր Ռոպըրթ Սթիվնսըն Սմիթ Պէյտըն Փաուըլ օֆ Ճիլուլի (22 Փետրուար 1857(1857-02-22)^[1]^[2]^[3]^[…], Պատինգթոն, Ուեսթմինսթըր, Մեծ Լոնտոն, Լոնտոն, Անգլիա, Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն - 8 Յունուար 1941(1941-01-08)^[1]^[2]^[3]^[…], Նիերի, Քենիա), Բրիտանական բանակի զօրավար, գրող։ Միջազգային սկաուտութեան հիմնադիրը^[5]:

Վաղ տարիներ^[6]

Պէյտըն Փաուըլ Օքսֆորտի համալսարանի երկրաչափութեան Սավիլեան դասախօս եւ Անկլիքան եկեղեցւոյ քահանայ Պէյտըն Փաուէլի եւ անոր երրորդ կնոջ՝ ծովակալ Ուիլիըմ Հենրի Սմիթի աւագ դստեր՝ Հենրիէթա Կրէյսի (ծնեալ՝ Սմիթ) երկրորդ ամենակրտսեր որդին էր: 1860-ին հօր մահէն ետք, մայրը, իր զաւակները հանգուցեալ ամուսնոյն հռչակին հետ կապելու համար, ընտանիքին մականունը դարձուց «Պէյտըն Փաուըլ»: Այս անունը վերջնականապէս եւ օրինական կերպով փոխուեցաւ Արքայական արտօնագիրով՝ 30 Ապրիլ 1902-ին: Պէյտըն Փաուըլի հօրական ընտանիքը ծագումով Սաֆոլքէն էր: Մօր կողմէ Սմիթ ընտանիքը ծանօթ նախնին ամերիկացի թագաւորական գաղութարար մըն էր. իսկ մօր հայրը՝ Թոմաս Ուորինկթըն, 1800-ականներուն Բրիտանիոյ հիւպատոսն էր Նէապոլսոյ մէջ:

Պէյտըն Փաուըլ ծնած է իբրեւ Ռոպերթ Սթիւընսըն Սմիթ Փաուէլ՝ 22 Փետրուար 1857-ին, Լոնտոնի Փէտինկթըն շրջանի Սթենհոփ փողոցի թիւ 6 տան մէջ (այժմ՝ Սթենհոփ Թերաս թիւ 11): Ընտանիքը զինք կը կոչէր Սթիւի (Stephe): Ան անուանուած էր իր կնքահօր՝ երկաթուղային եւ քաղաքացիական ճարտարագէտ Ռոպերթ Սթիւընսընի անունով, իսկ անոր երրորդ անունը մօր մականունն էր: Պէյտըն Փաուըլ ունէր չորս աւագ խորթ եղբայրներ ու քոյրեր՝ հօր նախորդ երկու ամուսնութիւններէն երկրորդէն, եւ հօր երրորդ ամուսնութենէն ողջ մնացած հինգերորդ զաւակն էր.

Ուորինկթըն (Warington, 1847–1921)
Ճորճ (George, 1847–1898)
Օկըսթըս («Կաս») (Augustus, 1849–1863), որ հաճախ հիւանդ էր եւ մահացաւ երիտասարդ հասակին
Ֆրենսիս («Ֆրենք») (Francis, 1850–1933)
Հենրիէթա Սմիթ (28 Հոկտեմբեր 1851 – 9 Մարտ 1854)
Ճոն Փենրոուզ Սմիթ (21 Դեկտեմբեր 1852 – 14 Դեկտեմբեր 1855)
Ճեսսի Սմիթ (25 Նոյեմբեր 1855 – 24 Յուլիս 1856)
Ռոպերթ (22 Փետրուար 1857 – 8 Յունուար 1941)
Էկնես (Agnes, 1858–1945)
Պէյտըն (Baden, 1860–1937)

Պէյտըն Փաուըլէն անմիջապէս առաջ ծնած երեք զաւակները մահացած էին շատ փոքր հասակին՝ նախքան անոր ծնունդը. այդ պատճառով ալ եօթ տարուան բաց կայ անոր եւ իրմէ աւագ եղբօր՝ Ֆրենքի միջեւ: Այսպէսով, ան եւ իր երկու կրտսեր քոյրն ու եղբայրը գրեթէ առանձին ընտանիք մըն էին, որուն աւագը ինքն էր: Հայրը մահացաւ, երբ Պէյտըն Փաուըլ երեք տարեկան էր. ան մեծցաւ մօր խնամքով, որ տոկուն կին մըն էր եւ վճռական՝ իր զաւակներուն յաջողութիւնը ապահովելու հարցին մէջ: 1933-ին ան մօր մասին ըսած է. «Յաջողութեանս ամբողջ գաղտնիքը մօրս մէջ էր»:

Պէյտըն Փաուըլ յաճախած է Թանպրիճ Ուելսի «Ռոուզ Հիլլ» (Rose Hill) դպրոցը, ապա կրթաթոշակ ստացած է «Չարթըրհաուս»ի (Charterhouse) մէջ՝ Լոնտոնի պատմական Քարթուզեան վանքի շէնքերուն մէջ գործող հեղինակաւոր անձնական դպրոցին մէջ: Անոր ուսանողութեան տարիներուն դպրոցը փոխադրուեցաւ Սըրրիի Կոտալմինկ քաղաքին մօտակայքը գտնուող գիւղական նորակառոյց տարածքը: Ան խաղցած է տիկնիկներով, սորված է դաշնամուր եւ ջութակ նուագել, եղած է երկու ձեռքերով ալ հաւասարապէս նկարող արուեստագէտ եւ սիրած է դերասանութիւնը: Արձակուրդները անցուցած է եղբայրներուն հետ՝ առագաստանաւով կամ նաւակներով պտոյտներ ընելով: Պէյտըն Փաուըլի առաջին ծանօթութիւնը բնութեան մէջ ապրելու եւ գոյատեւելու հմտութիւններուն հետ տեղի ունեցած է մօտակայ անտառին մէջ որսորդութիւն ընելու եւ որսը եփելու ընթացքին՝ միաժամանակ խուսափելով ուսուցիչներէն, քանի որ այդ անտառ մտնելը խստիւ արգիլուած էր:

Աշխատութիւններ

1899-ին Պէյտըն Փաուըլի գաղափարները սկսած են տարածուիլ, երբ ան գրած է «Յառաջապահներու համար» գիրքը։ Այս գիրքով ան ոչ միայն խօսած է հետախոյզ զինուորի մը յատկանիշներուն մասին, այլեւ՝ կը բացատրէր այն միջոցները, որոնցմով կարելի էր զարգացնել այս յատկանիշները։ Ան գլխաւորաբար կեդրոնացած է քաջութեան, ինքնահաստատման, ինքնավստահութեան, զգուշութեան եւ ապահովութեան յատկանիշները զինուորին մօտ զարգացնելու գործնական միջոցներուն վրայ։

1907-ին Լորտ Պէյտըն Փաուըլ իր պաշտօնակիցներու եւ ծանօթներու զաւակներէն բաղկացած պատանիներու խումբով մը կազմակերպած է իր տեսակին մէջ եզակի բանակում մը՝ Պրաունսի կղզիին մէջ^[7]: Ապա սկսած է պատանեկան եւ երիտասարդական շարժումներով հետաքրքրուիլ եւ իր կարծիքները հրատարակել թերթերով, նիւթ ունենալով պատանիներու դաստիարակութիւնը։

1908-ին հրատարակած է «Հետախուզութիւն տղոց համար» գիրքը:

1909-ին տեղի ունեցած է սկաուտական առաջին ռէլին, Քրիթըլ Փէլէյսի մէջ, ուր սկաուտները առաջին անգամ ներկայ եղած են սկաուտական տարազով։

Սկաուտութիւնը

1910 Մայիս 7-ին, հրաժարած է բանակէն եւ ամբողջութեամբ նուիրուիած է սկաուտութեան:

1912-ին սկաուտութիւնը արդէն սկսած է տարածուիլ աշխարհի չորս կողմերը։ Պոլսոյ մէջ կազմուած են հայկական առաջին սկաուտական խումբերը։

1920-ին տեղի ունեցած է առաջին համաշխարհային ճէմպորին, ուր Պէյտըն Փաուըլ ճանչցուած է իբրեւ աշխարհի գլխաւոր սկաուտը^[5]։

Ծանօթագրութիւններ

1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
1 2 3 4 5 6 Lundy D. R. The Peerage
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
1 2 3 4 Babelio — 2007.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812'></a>
1 2 3 Kindred Britain
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886'></a>
1 2 «The eccentric world of Robert Baden-Powell | Ghostarchive»։ ghostarchive.org (անգլերէն)։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2022-01-10-ին։ արտագրուած է՝ 2023-04-11
↑ (անգլերեն) Robert Baden-Powell, 1st Baron Baden-Powell, 2026-09-13, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Baden-Powell,_1st_Baron_Baden-Powell&oldid=1374600938, վերցված է 2026-09-13
↑ «Brownsea Island | Dorset»։ National Trust (անգլերէն)։ արտագրուած է՝ 2023-04-11

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36524_citetype_Q7094076_citetype_Q27031827_citetype_Q595971"_data-entity-id="Q19938912"><i_class="wef_low_priority_links">[[:fr:Bibliothèque_nationale_de_France|Bibliothèque_nationale_de_France]]</i>_data.bnf.fr:_open_data_platform<span_class="wef_low_priority_links">_—_2011.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a></div>-1] 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127_citetype_Q33270056_citetype_Q7094076"_data-entity-id="Q21401824"><i_class="wef_low_priority_links">[[:d:Q67129259|Lundy&nbsp;D.&nbsp;R.]]</i>_The_Peerage<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824"></a></div>-2] 1 2 3 4 5 6 Lundy D. R. The Peerage
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127_citetype_Q81201196_citetype_Q847959_citetype_Q3220391"_data-entity-id="Q2877812">Babelio<span_class="wef_low_priority_links">_—_2007.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812"></a></div>-3] 1 2 3 4 Babelio — 2007.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2877812'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q33270056_citetype_Q7094076"_data-entity-id="Q75653886">[[:d:Q75653886|Kindred_Britain]]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886"></a></div>-4] 1 2 3 Kindred Britain
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886'></a>

[:0-5] 1 2 «The eccentric world of Robert Baden-Powell | Ghostarchive»։ ghostarchive.org (անգլերէն)։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2022-01-10-ին։ արտագրուած է՝ 2023-04-11

[6] (անգլերեն) Robert Baden-Powell, 1st Baron Baden-Powell, 2026-09-13, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Baden-Powell,_1st_Baron_Baden-Powell&oldid=1374600938, վերցված է 2026-09-13

[7] «Brownsea Island | Dorset»։ National Trust (անգլերէն)։ արտագրուած է՝ 2023-04-11

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

Վաղ տարիներ[6]

Աշխատութիւններ

Սկաուտութիւնը

Ծանօթագրութիւններ

Վաղ տարիներ^[6]