Ուոլթ Ուիթմըն

Ուիքիփետիաէն
Jump to navigation Jump to search
Ուոլթ Ուիթմըն
Walt Whitman - George Collins Cox.jpg
Ծնած է 31 Մայիս 1819(1819-05-31)[1][2][3][4][5][6][7]
Ծննդավայր Լոնգ Այլենդ, Նիւ Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[8]
Վախճանած է 26 Մարտ 1892(1892-03-26)[1][2][3][4][5][6][7] (72 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Camden, Նյու Ջերսի, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[9]
Քաղաքացիութիւն 44 Star US Flag.svg Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[10]
Մայրենի լեզու անգլերէն
Կրօնք Դեիզմ
Ազդուած է Ուիլիըմ Շէյքսփիր, Ռալֆ Ուոլդո Էմերսոն և Հենրի Դեյվիդ Թորո
Երկեր Խոտի տերևներ
Մասնագիտութիւն բուժքույր, բանաստեղծ, վիպասան, լրագրող, ակնարկագիր և գրագէտ
Պարգեւներ և
մրցանակներ
New Jersey Hall of Fame
Ստորագրութիւն
Walt Whitman signature.svg

Ուոլթ Ուիթմըն (31 Մայիս 1819(1819-05-31)[1][2][3][4][5][6][7], Լոնգ Այլենդ, Նիւ Եորք[8]26 Մարտ 1892(1892-03-26)[1][2][3][4][5][6][7], Camden, Նյու Ջերսի[9]), ամերիկացի գրող, թղթակից եւ ակնարկագիր։ Ուիթմընը Ամերիկայի ամէնէն կարեւոր գրողներէն մէկն է, եւ կոչուած է «Հայրը Ազատ Բանաստեղծութեան»: Հին ժամանակ իր գրութիւններուն վրայ մեծ վիճաբանութիւն կար, մանաւանդ «Լիւս Ոֆ Կրաս» (Leaves Of Grass) բանաստեղծութեան վրայ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է 31 Մայիս, 1819-ին, Հոնթիկթըն, Լոնկ Այլընտ ի մէջ։ Ան ունի 8 քոյր եւ եղբայր։ Երբ ան 4 տարեկան էր, իր ընտանիքը կը փոխադրուի դէպի Պրուքլին, եւ նիւթական պատճառներով ապրած է տխուր մանկութիւն մը։ 11 տարեկանին կը սկսի յաճախել պաշտօնական դպրոց։ Ան աշխատեցաւ որպէս օգնական գրասենեակի մէջ, եւ այդ ժամանակ սորվեցաւ գրաշարել։

Ետքը ան ունեցաւ ուրիշ գործ մը «Լոնկ Այլընտ Սթար» թերթին մէջ։ Ան սկսաւ թատրոններ յաճախել եւ իր գրութիւնները հրատարակել «Նիւ Եորք Միրրըր» թերթին մէջ գաղտնի անունով։ Երբ Ուիթման եղաւ 16 տարեկան, ան անցաւ դէպի Նիւ Եորք աշխատելու որպէս խմբագրող։ Մայիս 1836 թուականին ան վերադարձաւ Լոնկ Այլընտ իր ընտանիքին մօտ։ Ետքը, ան մինչեւ 1838 թուական աշխատեցաւ որպէս ուսուցիչ, բայց որոշեց հրաժարիլ եւ վերադառնալ Նիւ Եորք։

Նիւ Եորքին մէջ հիմնեց իր անձնական թերթը, որ կոչուեցաւ «Տը Լոնկ Այլընտեր», Ան զբաղուեցաւ հրատարակութեամբ, տպագրութեամբ եւ նոյնիսկ ան տունէ տուն բաժնեց թերթիկներ։ 10 ամիս ետք ան իր թերթի կազմակերպութիւնը ծախեց E. O. Crowell ի եւ անցաւ Ճամիքա աշխատելու։ Մի քանի տարի նոյն գործը կատարելէ ան որոշեց ըլլալ բանաստեղծ։ 1850 թուականին ան սկսաւ գրել «Լիւս Ոֆ Կրաս» եւ շարունակեց այդ գրել մինչեւ իր մահը։

1855 թուականին ան հրատարակեց «Լիւս Ոֆ Կրաս» բանաստեղծութիւնը, բայց իր եղբայրը Ճորճը ըսաւ թէ «Անոր կարդալը չ'արժէր», Ուիթմըն հրատարակեց 795 օրինակ, բայց իր անունը յիշեց մէկ անգամ բանաստեղծութեան տողի մը մէջ։ Ետքը իր գիրքին անունը փոխեց եւ եղաւ «Սոնկ Ոֆ Մայսելֆ»: Բանաստեղծութիւնը արդէն ճանչուեցաւ տարբեր բանաստեղծերու կողմէ եւ դարձաւ նշանաւոր։

Ստեղծագործութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Ֆրանքլին Էվանզ
  • Տէմոքրադիկ Վիսդազ
  • Տրամ Դափս
  • Մէմորանտա Տոյրինկ Ուար
  • Սփէսիմէն Տէյզ

Մահ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մարտ 26, 1892 թուականին Ուիթմըն մահացաւ շնչարողութեան պատճառով, եւ անոր համար եղաւ բազմաթիւ հանդիսութիւններ[11] :

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Internet Broadway Database — 2000.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 International Music Score Library Project — 2006.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Discogs — 2000.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. 8,0 8,1 Գերմանիոյ Ազգային Գրադարան, Բեռլինի պետական գրադարան, Բավարիական պետական գրադարան եւ ուրիշներ Record #118807153 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  9. 9,0 9,1 Уитмен Уолт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  10. LIBRIS — 2012.
  11. Callow, Philip. From Noon to Starry Night: A Life of Walt Whitman. Chicago: Ivan R. Dee, 1992. ISBN 0-929587-95-2 Kaplan, Justin. Walt Whitman: A Life. New York: Simon and Schuster, 1979. ISBN 0-671-22542-1 Loving, Jerome. Walt Whitman: The Song of Himself. University of California Press, 1999. ISBN 0-520-22687-9 Miller, James E., Jr. Walt Whitman. New York: Twayne Publishers, Inc. 1962 Reynolds, David S. Walt Whitman's America: A Cultural Biography. New York: Vintage Books, 1995. ISBN 0-679-76709-6 Stacy, Jason. Walt Whitman's Multitudes: Labor Reform and Persona in Whitman's Journalism and the First Leaves of Grass, 1840–1855. New York: Peter Lang Publishing, 2008. ISBN 978-1-4331-0383-4