Ուոլթ Ուիթմըն

Jump to navigation Jump to search
Ուոլթ Ուիթմըն
անգլերէն՝ Walt Whitman
Walt Whitman - George Collins Cox.jpg
Ծննդեան անուն անգլերէն՝ Walter Whitman
Ծնած է 31 Մայիս 1819(1819-05-31)[1][2][3][4][5][6][7][8][9]
Ծննդավայր West Hills, Սաֆոլկ շրջան, Նիւ Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[10]
Մահացած է 26 Մարտ 1892(1892-03-26)[1][2][3][4][5][6][7][8] (72 տարեկանին)
Մահուան վայր Քեմդըն, Նիւ Ճըրզի, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[11]
Քաղաքացիութիւն 44 Star US Flag.svg Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[12]
Մայրենի լեզու անգլերէն
Կրօնք Միաստուածութիւն
Ազդուած է Ուիլիըմ Շէյքսփիր, Ռալֆ Ուալտօ Էմըրսըն եւ Հենրի Տէյվիտ Թորօ
Երկեր Խոտի տերեւներ եւ O Captain! My Captain!
Մասնագիտութիւն Հիւանդապահ, բանաստեղծ, վիպասան, լրագրող, ակնարկագիր, գրագէտ, խմբագիր
Աշխատավայր Brooklyn Eagle
Brooklyn Times-Union
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
Նիւ Ճըրզիի փառքի սրահ
Ստորագրութիւն
Walt Whitman signature.svg

Ուոլթ Ուիթմըն (անգլերէն՝ Walt Whitman, 31 Մայիս 1819(1819-05-31)[1][2][3][4][5][6][7][8][9], West Hills, Նիւ Եորք[10]26 Մարտ 1892(1892-03-26)[1][2][3][4][5][6][7][8], Քեմդըն, Նիւ Ճըրզի[11]), ամերիկացի գրող, թղթակից եւ ակնարկագիր։ Ուիթմըն Ամերիկայի ամէնէն կարեւոր գրողներէն մէկն է, եւ կոչուած է «Ազատ Բանաստեղծութեան Հայրը»: Սկիզբը իր գրութիւններուն մասին մեծ վիճաբանութիւններ ծագած են, մանաւանդ «Լիվզ աֆ Կրաս» (Leaves Of Grass) բանաստեղծութեան վրայ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է 31 Մայիս, 1819-ին, Հոնթիկթըն, Լոնկ Այլընտ։ Ունի 8 քոյր եւ եղբայր։ 4 տարեկան հասակին, ընտանիքը փոխադրուած է Պրուքլին, եւ նիւթական պատճառներով ապրած է տխուր մանկութիւն մը։ 11 տարեկանին օրինաւոր դպրոց սկսած է յաճախել։ Իբրեւ օգնական աշխատած է գրասենեակի մը մէջ, ուր գրաշարութիւն սորված է։

Աւելի ուշ՝ աշխատած է «Լոնկ Այլընտ Սթար» թերթին մէջ։ Թատրոններ յաճախած է եւ իր գրութիւնները ծածկանունով մը հրատարակած՝ «Նիւ Եորք Միրրըր» թերթին մէջ։

16 տարեկանին Նիւ Եորքի մէջ խմբագիրի պաշտօն վարած է։ Մայիս 1836-ին վերադարձած է Լոնկ Այլընտ իր ընտանիքին մօտ։ Մինչեւ 1838 ուսուցչութեամբ զբաղած է, բայց հրաժարելով վերադարձած է Նիւ Եորք։

Նիւ Եորքի մէջ հիմնած է իր անձնական թերթը, որ կոչուած է «Տը Լոնկ Այլընտըր»: Զբաղած է նաեւ հրատարակութեամբ, տպագրութեամբ, նոյնիսկ՝ տունէ տուն թերթիկներ բաժնելով։ 10 ամիս ետք իր թերթը ծախած է E. O. Crowell-ի եւ մեկնած՝ Ճըմէյքա աշխատելու։ Քանի մը տարի ետք, որոշած է բանաստեղծ դառնալ։ 1850-ին սկսած է գրել «Լիվզ աֆ Կրաս» բանաստեղծութիւնը:

1855-ին ան հրատարակած է «Լիվզ աֆ Կրաս» բանաստեղծութիւնը, բայց իր եղբայրը՝ Ճորճը ըսած է, թէ «Անիկա կարդալը չ'արժեր», Ուիթմըն հրատարակած է 795 օրինակ, բայց իր անունը մէկ անգամ յիշած է բանաստեղծութեան տողի մը մէջ։ Աւելի ուշ՝ գիրքին անունը փոխած է «Սոնկ աֆ Մայսելֆ»ի: Բանաստեղծութիւնը ճանչցուած է տարբեր բանաստեղծերու կողմէ եւ դարձած հանրայայտ։

Ստեղծագործութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Ֆրենքլին Էվանզ (1842) (Franklin Evans)
  • Տը հաֆ Պրիտ (1846) (The Half-Breed)
  • Լայֆ էնտ Էտվէնչըրզ աֆ Ժագ Էնկըլ (1852) (Life and Adventures of Jack Engle)
  • Լիվզ աֆ Կրաս (1855) Leaves of Grass
  • Մէյնլի Հելթ էնտ Թրէյնինկ (1858) (Manly Health and Training)
  • Տրամ Դէփս (1865) (Drum taps )
  • Տէմոքրադիկ Վիսդազ (1871) (Democratic Vistas)
  • Մէմորանտա Տյիւրինկ Տը Ուոր (1876) Memoranda During the War
  • Սփէսիմէն Տէյզ (1882) Specimen Days

Մահ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

26 Մարտ, 1892-ին Ուիթմըն կը մահանայ շնչահեղձութեան պատճառով: Անոր մահուան առիթով տեղի կ'ունենան բազմաթիւ հանդիսութիւններ[13] :

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Internet Broadway Database — 2000.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 International Music Score Library Project — 2006.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Discogs — 2000.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  9. 9,0 9,1 (unspecified title)
  10. 10,0 10,1 https://www.waltwhitman.org/about/about-wwba/
  11. 11,0 11,1 Уитмен Уолт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  12. LIBRIS — 2012.
  13. Callow, Philip. From Noon to Starry Night: A Life of Walt Whitman. Chicago: Ivan R. Dee, 1992. ISBN 0-929587-95-2 Kaplan, Justin. Walt Whitman: A Life. New York: Simon and Schuster, 1979. ISBN 0-671-22542-1 Loving, Jerome. Walt Whitman: The Song of Himself. University of California Press, 1999. ISBN 0-520-22687-9 Miller, James E., Jr. Walt Whitman. New York: Twayne Publishers, Inc. 1962 Reynolds, David S. Walt Whitman's America: A Cultural Biography. New York: Vintage Books, 1995. ISBN 0-679-76709-6 Stacy, Jason. Walt Whitman's Multitudes: Labor Reform and Persona in Whitman's Journalism and the First Leaves of Grass, 1840–1855. New York: Peter Lang Publishing, 2008. ISBN 978-1-4331-0383-4