Ուոլթ Ուիթմըն

Jump to navigation Jump to search
Ուոլթ Ուիթմըն
անգլերէն՝ Walt Whitman
Walt Whitman - George Collins Cox.jpg
Ծննդեան անուն անգլերէն՝ Walter Whitman
Ծնած է 31 Մայիս 1819(1819-05-31)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11]
Ծննդավայր West Hills, Սաֆոլկ շրջան, Նիւ Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[12]
Մահացած է 26 Մարտ 1892(1892-03-26)[1][2][3][4][5][6][7][8][10][11] (72 տարեկանին)
Մահուան վայր Քեմդըն, Նիւ Ճըրզի, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[13]
Քաղաքացիութիւն 44 Star US Flag.svg Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[14]
Մայրենի լեզու անգլերէն
Կրօնք Միաստուածութիւն
Ազդուած է Ուիլիըմ Շէյքսփիր, Ռալֆ Ուալտօ Էմըրսըն եւ Հենրի Տէյվիտ Թորօ
Երկեր Խոտի տերեւներ եւ O Captain! My Captain!
Մասնագիտութիւն Հիւանդապահ, բանաստեղծ, վիպասան, լրագրող, ակնարկագիր, գրագէտ, խմբագիր
Աշխատավայր Brooklyn Eagle
Brooklyn Times-Union
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
Նիւ Ճըրզիի փառքի սրահ
Ստորագրութիւն
Walt Whitman signature.svg

Ուոլթ Ուիթմըն (31 Մայիս 1819(1819-05-31)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11], West Hills, Սաֆոլկ շրջան, Նիւ Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[12] - 26 Մարտ 1892(1892-03-26)[1][2][3][4][5][6][7][8][10][11], The time allocated for running scripts has expired.), ամերիկացի գրող, թղթակից եւ ակնարկագիր։ Ուիթմըն Ամերիկայի ամէնէն կարեւոր գրողներէն մէկն է, եւ կոչուած է «Ազատ Բանաստեղծութեան Հայրը»: Սկիզբը իր գրութիւններուն մասին մեծ վիճաբանութիւններ ծագած են, մանաւանդ «Լիվզ աֆ Կրաս» (Leaves Of Grass) բանաստեղծութեան վրայ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է 31 Մայիս, 1819-ին, Հոնթիկթըն, Լոնկ Այլընտ։ Ունի 8 քոյր եւ եղբայր։ 4 տարեկան հասակին, ընտանիքը փոխադրուած է Պրուքլին, եւ նիւթական պատճառներով ապրած է տխուր մանկութիւն մը։ 11 տարեկանին օրինաւոր դպրոց սկսած է յաճախել։ Իբրեւ օգնական աշխատած է գրասենեակի մը մէջ, ուր գրաշարութիւն սորված է։

Աւելի ուշ՝ աշխատած է «Լոնկ Այլընտ Սթար» թերթին մէջ։ Թատրոններ յաճախած է եւ իր գրութիւնները ծածկանունով մը հրատարակած՝ «Նիւ Եորք Միրրըր» թերթին մէջ։

16 տարեկանին Նիւ Եորքի մէջ խմբագիրի պաշտօն վարած է։ Մայիս 1836-ին վերադարձած է Լոնկ Այլընտ իր ընտանիքին մօտ։ Մինչեւ 1838 ուսուցչութեամբ զբաղած է, բայց հրաժարելով վերադարձած է Նիւ Եորք։

Նիւ Եորքի մէջ հիմնած է իր անձնական թերթը, որ կոչուած է «Տը Լոնկ Այլընտըր»: Զբաղած է նաեւ հրատարակութեամբ, տպագրութեամբ, նոյնիսկ՝ տունէ տուն թերթիկներ բաժնելով։ 10 ամիս ետք իր թերթը ծախած է E. O. Crowell-ի եւ մեկնած՝ Ճըմէյքա աշխատելու։ Քանի մը տարի ետք, որոշած է բանաստեղծ դառնալ։ 1850-ին սկսած է գրել «Լիվզ աֆ Կրաս» բանաստեղծութիւնը:

1855-ին ան հրատարակած է «Լիվզ աֆ Կրաս» բանաստեղծութիւնը, բայց իր եղբայրը՝ Ճորճը ըսած է, թէ «Անիկա կարդալը չ'արժեր», Ուիթմըն հրատարակած է 795 օրինակ, բայց իր անունը մէկ անգամ յիշած է բանաստեղծութեան տողի մը մէջ։ Աւելի ուշ՝ գիրքին անունը փոխած է «Սոնկ աֆ Մայսելֆ»ի: Բանաստեղծութիւնը ճանչցուած է տարբեր բանաստեղծերու կողմէ եւ դարձած հանրայայտ։

Ստեղծագործութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Ֆրենքլին Էվանզ (1842) (Franklin Evans)
  • Տը հաֆ Պրիտ (1846) (The Half-Breed)
  • Լայֆ էնտ Էտվէնչըրզ աֆ Ժագ Էնկըլ (1852) (Life and Adventures of Jack Engle)
  • Լիվզ աֆ Կրաս (1855) Leaves of Grass
  • Մէյնլի Հելթ էնտ Թրէյնինկ (1858) (Manly Health and Training)
  • Տրամ Դէփս (1865) (Drum taps )
  • Տէմոքրադիկ Վիսդազ (1871) (Democratic Vistas)
  • Մէմորանտա Տյիւրինկ Տը Ուոր (1876) Memoranda During the War
  • Սփէսիմէն Տէյզ (1882) Specimen Days

Մահ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

26 Մարտ, 1892-ին Ուիթմըն կը մահանայ շնչահեղձութեան պատճառով: Անոր մահուան առիթով տեղի կ'ունենան բազմաթիւ հանդիսութիւններ[15] :

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Internet Broadway Database — 2000.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 International Music Score Library Project — 2006.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Discogs — 2000.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  9. 9,0 9,1 (unspecified title)
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 (unspecified title)
  12. 12,0 12,1 12,2 https://www.waltwhitman.org/about/about-wwba/
  13. 13,0 13,1 Уитмен Уолт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  14. LIBRIS — 2012.
  15. Callow, Philip. From Noon to Starry Night: A Life of Walt Whitman. Chicago: Ivan R. Dee, 1992. ISBN 0-929587-95-2 Kaplan, Justin. Walt Whitman: A Life. New York: Simon and Schuster, 1979. ISBN 0-671-22542-1 Loving, Jerome. Walt Whitman: The Song of Himself. University of California Press, 1999. ISBN 0-520-22687-9 Miller, James E., Jr. Walt Whitman. New York: Twayne Publishers, Inc. 1962 Reynolds, David S. Walt Whitman's America: A Cultural Biography. New York: Vintage Books, 1995. ISBN 0-679-76709-6 Stacy, Jason. Walt Whitman's Multitudes: Labor Reform and Persona in Whitman's Journalism and the First Leaves of Grass, 1840–1855. New York: Peter Lang Publishing, 2008. ISBN 978-1-4331-0383-4

The time allocated for running scripts has expired.

The time allocated for running scripts has expired.