Միհրան Մեսրոպեան

Jump to navigation Jump to search
Միհրան Մեսրոպեան
Mihran Mesrobian.jpg
Ծնած է 10 Մայիս 1889(1889-05-10)
Ծննդավայր Աֆիոնքարահիսար, Թուրքիա
Մահացած է 21 Սեպտեմբեր 1975(1975-09-21) (86 տարեկանին)
Մահուան վայր Չևի Չեյզ, Մոնտգոմերի շրջան, Մերիլենդ, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Քաղաքացիութիւն Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Ազգութիւն հայ եւ ամերիկահայ
Երկեր The St. Regis Washington, D.C.
Մասնագիտութիւն ճարտարապետ

Միհրան Մեսրոպեան (10 Մայիս 1889(1889-05-10), Աֆիոնքարահիսար21 Սեպտեմբեր 1975(1975-09-21), Չևի Չեյզ, Մերիլենդ), ամերիկահայ ճարտարապետ, Հենրի Ուարդմանի՝ 1920-ններուն Ուաշինկթընի յայտնի կառուցապատողի, առաջատար ճարտարապետներէն մէկը։

Սորված է Կոստանդնուպոլսոյ Գեղարուեստի ակադեմիոյ մէջ։ Իզմիրի (Կոստանդնուպոլսոյ) մէջ աշխատած է որպէս ճարտարապետ: Կոստանդնուպոլսոյ մէջ բնակելու տարիներուն եղած է սուլթան Մեհմետ V-ի պալատական ճարտարապետը։

Համաշխարհային առաջին պատերազմի ժամանակ, զօրակոչուած է օսմանեան բանակին մէջ, մասնակցած է Գալիպոլիի ճակատամարտին, Արեւելեան ճակատին վրայ Կովկասեան արշաւանքներուն ժամանակ, ելած է ռուսներուն դէմ, իսկ Արաբական ապստամբութեան ժամանակ՝ արաբներուն դէմ։ Հայոց ցեղասպանութեան տարիներուն, Մեսրոպեանի ընտանիքը տեղահանուած է Աֆիոն-Քարահիսարէն: Մեսրոպեան կորսնցուցած է ընտանիքի 15 անդամները եւ գերի բռնուած է արաբներու կողմէն, սակայն, Թոմաս Էտուարտ Լորենսի օգնութեամբ ազատ արձակուած է։

1921-ին, Մեսրոպեան գաղթած է Միացեալ Նահանգներ, Ուաշինկթընի մէջ դարձած է յայտնի ճարտարապետ, որուն ստեղծագործութիւններուն մէջ նկատելի է ճարտարապետութեան արդ-տեքօ ոճը, շարք մը նախագիծեր իրականացուած են իտալական վերածնունդի եւ նորաձեւութեան ոճերով։ Մեսրոպեանի յայտնի աշխատանքներէն են Հայ-Ադամս, Կարլթըն հիւրանոցները, Սեդգվիք այգիները, Կալվերթ առանձնատունը, Կլեպ կեդրոնը։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վաղ Մանկութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Միհրան Մեսրոպեան ծնած է 10 Մայիս 1889-ին Աֆիոն-Քարահիսարի մէջ վաճառականներ Գասպարմ եւ Մարիամ (ծննդեան ազգանունը՝ Փալանջեան) Մեսրոպեաններու ընտանիքը կը բաղկանար[1][2], չորս տղայ եւ մէկ աղջիկիէ։ Մեսրոպեան ընտանիքի սերունդները Աֆիոն-Քարահիսարիէն եղած են եւ զբաղած են ափիոնի եւ հացահատիկի առեւտուրով[1]:

Միհրան Մեսրոպեանը յաճախած է տեղի Սահակեան հայկական դպրոցը[1]: Պատանի հասակին հմուտ եղած է նկարչութեան ու գծանկարչութեան մէջ[3], այնուհետեւ զարգացուցած է իր հմտութիւնները՝ վայելչագրութիւն, թուաբանութիւն, նկարչութիւն եւ շինարարութիւն սորվելով, ինչպէս նաեւ տարբեր լեզուներ՝ ֆրանսերէն, թրքերեն, հայերէն, անգլերէն, որոնք կիրառած է իր յետագայ գործին մէջ[1]:

Շէնքը նախագծած է Պալեան ճարտարապետական ընտանիքի ներկայացուցիչ հայ ճարտարապետ Կարապետ Պալեանը: Տոլմապահչէն եղած է Օսմանեան սուլթաններու պալատ: Որպէս սուլթանի գլխաւոր ճարտարապետ՝ Մեսրոպեան պալատի վերանորոգման աշխատանքները իրականացուցած է

15 տարեկան հասակին, Միհրանի հայրը, նկատելով տղայի նկարչական ունակութիւնները, զինք կ՛ուղղարկէ Կոստանդնուպոլիս՝ Միմար Սինանի անուան գեղարուեստի ակադեմիոյ մուտքի քննութիւնները յանձնելու համար: Քննութեան արդիւնքը շատ փայլուն էր, եւ այդ պատճառով ալ, Մեսրոպեան շատ դիւրութեամբ կ՛ընդունուի եւ չորս տարի ետք կ՛աւարտէ։ 1908-ին՝ ակադեմիան աւարտելէ ետք, Մեսրոպեան դասընկերոջ հետ ճարտարապետական ընկերութիւն կը հիմնէ, սակայն այդ ընկերութեան մէջ յաջողութիւն չգտնելով՝ կը հեռանայ Իզմիր)[3]:

Տես նաեւ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 «Mihran Mesrobian: Another Armenian Soldier of Gallipoli»։ Armenian Genocide Museum-Institute։ սեպտեմբերի 25, 2014 
  2. Derby George, White James Terry, խմբգրնր․ (1980)։ «Mesrobian, Mihran»։ The National Cyclopædia of American Biography (J. T. White) 59: 53 
  3. 3,0 3,1 Commission of Fine Arts (1978)։ Kohler Sue A., Carson Jeffrey R., խմբգրնր․։ «Biographies: Mihran Mesrobian»։ Sixteenth Street Architecture (Commission of Fine Arts) 2: 17–20։ OCLC 5847373