Jump to content

Միխայիլ Սահակաշվիլի

Միխայիլ Սահակաշվիլի
վրաց.՝ მიხეილ სააკაშვილი
Ծնած է 21 Դեկտեմբեր 1967(1967-12-21)[1][2][3] (58 տարեկան)
Ծննդավայր Թիֆլիս, Խորհրդային Միութիւն
Մայրենի լեզու Վրացերէն
Կրօնք Վրաց ուղղափառ եկեղեցի
Ուսումնավայր Ջորջ Վաշինգտոնի համալսարանի իրավաբանական դպրոց?, Կոլումբիական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետ?, Կիևի Տարաս Շևչենկոյի ազգային համալսարանի Միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտ?, Սթրասպուրկի Համալսարան, Հաագայի միջազգային իրավունքի ակադեմիա?, Մայամիի համալսարան?, Քոլումպիա Համալսարան, Ճորճ Ուաշինկթըն Համալսարան և Եվրոպական համալսարանական ինստիտուտ?
Մասնագիտութիւն իրաւաբան, քաղաքական գործիչ, փաստաբան և հեռուստահաղորդավար
Աշխատավայր Թաֆթս Համալսարան
Վարած պաշտօններ Օդեսայի մարզի նահանգապետ?, Վրաստանի նախագահ?, Վրաստանի խորհրդարանի պատգամաւոր, Special Guest of the Parliamentary Assembly of the Council of Europe?[4], Եւրոպայի Խուրհուրդի Խորհրդարանական Վեհաժողովի ներկայացուցիչ[4], Minister of Justice?, Վրաստանի վարչապետ? և Վրաստանի նախագահ?
Կուսակցութիւն Միացյալ ազգային շարժում?, Նոր ուժերի տեղաշարժ? և Վրաստանի քաղաքացիների միություն?
Ամուսին Սանդրա Ռուլոֆս?
Ծնողներ մայր՝ Ջիուլի Ալասանիա?
Կայքէջ saakashvilimikheil.com
Ստորագրութիւն

Միխայիլ Սահակաշվիլի (վրաց.՝ მიხეილ ნიკოლოზის ძე სააკაშვილ, ուքր.՝ Міхеіл Саакашвілі, 21 Դեկտեմբեր 1967(1967-12-21)[1][2][3], Թիֆլիս, Խորհրդային Միութիւն), վրացի եւ ուքրանացի քաղաքական գործիչ, Վրաստանի 3-րդ նախագահը եւ Միացեալ Ազգային Շարժման ղեկաւարը։ Սահակաշվիլին նախագահ ընտրուած է Էտուարտ Շեւարտնաձէի հրաժարականէն յետոյ՝ 2003 թուականի Վարդերու յեղափոխութեան ժամանակ, որ կը ղեկաւարէին Սահակաշվիլին եւ իր քաղաքական համախոհները՝ Նինօ Պուրճանաձէն եւ Զուրապ Ժվանիան։ 2007 թուականի Նոյեմբեր 25-ին ան իր նախագահութենէն հրաժարած է, կրկին մասնակցելու համար 2008 թուականի Յունուար 5-ի Վրաստանի նախագահական ընտրութիւններուն եւ նախագահ վերընտրուած է, ստանալով քուէներու մեծամասնութիւնը։

Միխայիլ Սահակաշվիլի ամուսնացած է ծագումով հոլանտացի Սանտրա Ռուլովսին հետ եւ ունի երկու տղայ զաւակ՝ Էտուարտ եւ Նիքոլոզ անուններով։ Ան կը տիրապետէ վրացերէնի, ռուսերէնի, անգլերէնի, ֆրանսերէնի եւ Ուքրաներէնի[5][6] եւ գիտէ աւելի նուազ ովսերէն եւ սպաներէն[7][8]:

2013 թուականի Հոկտեմբեր 27-ին Վրաստանի մէջ տեղի ունեցած նախագահական ընտրութիւններուն իր կուսակցութեան առաջադրած Տաւիթ Պաքրաձէն չէ կրցած յաղթանակ տանիլ[9]։

Կենսագրութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Կիուլի Ալասանիա, Սահակաշվիլիի մայրը

Մանկութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Միխայիլ Սահակաշվիլին Թբիլիսի ծնած է 1967 թուականի Դեկտեմբեր 21-ին: Հայրը՝ Նիքոլոզ Սահակաշվիլին բժիշկ է: Ընտանիքը ձգած է զաւկին ծնելէն ոչ ուշ կամ անմիջապէս յետոյ[10]: Մայրը՝ Գիուլի Ալասանիան պատմաբան-փրոֆեսոր է, միջնադարեան Վրաստանի պատմութեան մասնագէտ, թրքագէտ, «Վրաստանի եւ Ազրպէյճանի բարեկամութեան տուն» հասարակական միութեան նախագահ:

Յետագային մայրն ամուսնացած է Զուրապ Քոմեթիանիի (1934—2012) հետ: Խորթ հայրը Պերիթաշվիլիի անուան ֆիզիաբանութեան հաստատութեան գիտական խորհուրդի նախագահը եղած է եւ 100-է աւելի գիտական աշխատութիւն գրած[11][12]:

Դաստիարակութեամբ զբաղած են մայրը, խորթ հայրը եւ մօր հօրեղբայր Թեմուր Ալասանիան (դիւանագէտ, ՄԱԿ-ի աշխատակից, ԽՍՀՄ նախկին գնդապետ[13][14]):

Անոր պապը՝ Միխայիլ Սահակաշվիլին բժշկական համալսարանի հիմնադիր եւ ռեքթոր եղած է[15]: Միխայիլի պապերը 1937 թուականին Սթալինեան ճնշումներու ժամանակ հետապնդումներու ենթարկուած են:

Միխայիլ Սահակաշվիլիի մեծ տատիկը, Թամար Ապաշիձէն, Ճիաթուրա քաղաքի մարգագետնային հանքաքարի արդիւնահանման եւ հարստացման գործարանի նախկին սեփականատիրոջ դուստրն էր, որ վրաց բանաստեղծ Աքաքի Ծերէթելիի նախաձեռնութեամբ 1879 թուականէն սկսեալ մշակուած է [15]:

Երիտասարդ տարիքին Միխայիլ Սահակաշվիլին զբաղած է լողով, երաժշտութեամբ եւ պասքեթպոլով, ինչպէս նաեւ անգլերէն եւ ֆրանսերէն ուսումնասիրած է: Բարձր դասարաններուն ան թիւ 51 դպրոցի Կոմերիտմիութեան կոմիտէի քարտուղարի տեղակալը եղած է, ուր ինք ուսանած է:

Դպրոցէն մինչեւ «Վարդերու յեղափոխութիւն»[16]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1984 թուականին Սահակաշվիլին աւարտած է Թբիլիսիի № 51 միջնակարգ դպրոցը՝ ոսկի մետալով։ 1992 թուականին գերազանցութեամբ աւարտած է Քիեւի Տարաս Շեւչենկոյի համալսարանի Միջազգային յարաբերութիւններու ինստիտուտի միջազգային իրաւունքի ֆակուլտետը։ Որոշ տեղեկութիւններու համաձայն, 1988 թուականին Սահակաշվիլին հեռացուեցաւ կոմերիտմիութենէն եւ հեռացաւ համալսարանէն այլախոհ գրականութեան տարածման համար։ Ան կրցած է վերականգնուիլ ԲՈՒՀ-ին մէջ միայն 1989-1990 թուականներուն ԽՍՀՄ-ի ԿԳԲ սահմանապահ զօրքերու անցնելէն վերջ։ 1992-ին ԲՈՒՀ-ը աւարտելէպ յետոյ վերադարձած է Վրաստան, ուր աշխատած է որպէս իրաւաբան-խորհրդատու Մարդու իրաւունքներու պաշտպանութեան պետական կոմիտէին մէջ։ Ստանալով դրամաշնորհ՝ կ'ուղեւորուի Սթրազպուրկի Մարդու իրաւունքներու պաշտպանութեան միջազգային համալսարան։ Մէկ տարի անց, որպէս ԱՄՆ Պետքարտուղարութեան կրթաթոշակի ուսանող, ուղարկուած է Գոլումպիայի համալսարան (Նիու Եորք), ուր 1994 թ. ստացած է իրաւագիտութեան դոկտորի աստիճան։ Ուսանած է Ուաշինկթընի Ճորճ Ուաշինկթըն համալսարանին, Ֆլորենցայի Եւրոպական իրաւունքի ակադեմիային եւ Հաագայի Միջազգային իրաւունքի ակադեմիային մէջ։

Ան աշխատած է Օսլոյի Նորվեկիոյ Մարդու իրաւունքներու ինստիտուտին մէջ, այնուհետեւ Նիւ Եորքի Patterson, Belknap, Webb & Tyler իրաւաբանական գրասենեակին, որ կը զբաղի ԱՊՀ-ի մէջ ԱՄՆ նաւթագազային նախագիծերու իրաւական աջակցութեամբ (նշենք, որ Վրաստանի մէջ այս ընկերութիւնը դարձած է Кмара երիտասարդական կազմակերպութեան իրաւական գործընկերը, որն իր դերը խաղացած է «Վարդերու յեղափոխութեան» մէջ)։

Քաղաքական գործունէութեան սկիզբ[17]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1995 թուականին վերադարձած է Վրաստան ընկերոջ՝ Զուրաբ Ժվանիայի հրաւէրով։ Ընտրուած է պատգամաւոր «Վրաստանի քաղաքացիներու միութիւն» կուսակցութենէն, որ ժամանակին աջակցած էր նախագահ Էդուարդ Շեւարտնաձէին։ 1996 թ. զբաղեցուցած է Սահմանադրական եւ իրաւական հարցերով խորհրդարանական յանձնաժողովի նախագահի պաշտօնը։ 1998 թ. Օգոստոսին ղեկավարած է «Վրաստանի քաղաքացիներու միութեան» խորհրդարանական խմբակցութիւնը։

2000 թ. Յունուարէն՝ Եւրոպայի Խորհուրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի (ԵԽԽՎ) Վրաստանի ներկայացուցիչը։ 2000 թուականի Հոկտեմբերին նշանակուած է արդարադատութեան նախարար՝ պետականութեան նախարար Գէորգի Արսենաշվիլիի գլխաւորութեամբ, որու պատճառով ալ հրաժարած է պատգամաւորական մանդատէն։ Այս պաշտօնին մէջ Սահակաշվիլին կը փորձէր ներգրաւել պարտադիր նարկոլոգիական փորձաքննութիւն պաշտօնեաներու համար, ան անձնապէս հրապարակայնօրէն յանձնած է արիւնը վերլուծութեան համար. առաջ քաշած է քաղաքացիական ծառայողներու գոյքի բռնագրաւումը, եթե անոնք չեն կրնար ապացուցել ատոր ծագման օրինականութիւնը. առաջարկած է փակել Իչկերիայի ներկայացուցչութիւնը Թբիլիսիի մէջ եւ հեռացնել բոլոր չեչեն անջատողականները երկրէն։

2001 թուականի Փետրուարին ան յայտարարած էր, որ պետք է արգիլել Վրաստանի Միաւորուած կոմունիստական կուսակցութեան (ՎՄԿԿ) գործունէութիւնը Պանտելեյմոն Ճորճաձէին, քանի որ անիկա «կը խախտէ սահմանադրութիւնը եւ կոչ կ'ընէ տապալել օրինական իշխանութիւնը»։ Ատոր մէջ աջակցութիւն ցուցաբերած է խորհրդարանի նախագահ Զուրաբ Ժվանիան, սակայն հարցը քուէարկութեան չէ դրուած։

2001 թուականի Սեպտեմբերին հրաժարական տուած է՝ մեղադրելով Էդուարդ Շեւարտնաձէն եւ կոռուպցիայի կառավարութեան անդամները, այնուհետեւ ստեղծած է «Ազգային շարժում» ընդդիմադիր քաղաքական կազմակերպութիւնը, որու թուաքանակը յետագային աճելով հասած է մինչեւ 20 հազարի։

2002 թուականի Յունիսէն `Թբիլիսիի օրէնսդիր ժողովի նախագահ։

Կառավարութեան սկիզբ[18]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

2003 թուականի Նոյեմբեր 2-ին Վրաստանի մէջ տեղի ունեցան խորհրդարանական ընտրութիւններ, որոնց արդիւնքները չճանչցան ընդդիմադիր դաշինքներու «Ազգային շարժում»-ը, «Պուրճանաձէ-Դեմոկրատներ»-ը եւ «Պատիաշվիլի-Միութիւն»-ը, որոնք սկսան բողոքի ցոյցեր։

«Կոմերսանտ» թերթի յատուկ թղթակից Անտրէյ Կոլեսնիկովը, Նոյեմբեր 21-ին, գտնուելով Կորի, իրավիճակը ներկայացուց հետեւեալ ձեւով.

Այն ժամանակ, երբ ես պահ մը շրջանցեցի հանրահաւաքը, նկատեցի, թէ ինչպէս Իոսիֆ Սթալինի ետեւէն կու գայ մուգ կապոյտ նոր ճիփ մը ՈՒԱԶ մակնիշի մեքենայ եւ անկէ դուրս եկաւ Միխայիլ Սահակաշվիլին՝ ականջներուն միկրոֆոններ ունեցող քանի մը թիկնապահներու հետ։ Անոնք շատ փրոֆեսիոնալ կերպով մէկ վայրկեանի մէջ ընդունեցին բազմութիւնը։ Միխայիլ Սահակաշվիլին բարձրացաւ բեմ։ Ես տեսայ քարիզմաթիք առաջնորդը։ Անոր իւրաքանչիւր խօսքը կը հնչէր որպէս հիացմունքի որոտ։ Մարդիկ նոյնիսկ չէին հասկնար, թէ ան ինչ կը խօսի։ Այդ իրենց բոլորովին չէր հետաքրքրեր։ Զանոնք կը բաւարարէր այն ընկալումը, որ ան իրենց հետ է եւ իրենք զինք կը տեսնեն իրենց աչքերով։

Ամէն պարագայի, Միխայիլ Սահակաշվիլին կը խօսէր հետաքրքրական բաներ։ Այնպէս, որ ըսաւ, թէ Շեւարտնաձէն նորէն նշանակած է ընտրութիւններու կրկնում, բայց այդ արդէն ոչ ոքի չի հետաքրքրեր։ Ան ըսաւ, որ խորհրդարանի դիմացի հրապարակին մէջ կը հերթապահեն դաւաճաններու 300 հոգինոց խումբ Աճարիայէն եւ որ այդ խումբը մէկ ակնթարթի մէջ կ'ոչնչացնէ ժողովուրդի բարկութեան ալիքը։ Միեւնոյն ժամանակ ես տեսայ, որ հրապարակին մէջ առնուազն քանի մը հազար մարդ կայ կանգնած։ Բայց պարոն Սահակաշվիլին կ'ուզէր ամրացնել իր ժողովուրդի արդէն իսկ գոյութիւն ունեցող մարտական ոգին։ Ան յաջողեցաւ։

2003 թուականի Նոյեմբեր 22-ին ընդդիմադիրները վարդերը ձեռքերնին գրաւեցին խորհրդարանի շէնքը։ 2003 թուականի Նոյեմբեր 23-ին Միխայիլ Սահակաշվիլիի «Ազգային շարժման» կողմէ կազմակերպուած ցոյցերու արդիւնքով Զուրաբ Ժվանիայի եւ խորհրդարանի խօսնակ Նինօ Բուրջանաձէի հետ համատեղ Վրաստանի մէջ տեղի ունեցաւ իշխանափոխութիւն։ Յեղափոխութեան գլխաւոր շարժառիթը 2003 թուականի Նոյեմբեր 2-ին կայացած խորհրդարանական ընտրութիւններու արդիւնքներու կեղծման մէջ բնակչութեան լայն զանգուածներու դատապարտումն էր։ Էդուարդ Շեւարտնաձէն ստիպուած էր հրաժարական տալ։

2004 թուականին «Ազգային շարժումը» միաւորուեցաւ Զուրաբ Ժվանիայի «Միացեալ դեմոկրատներ» քաղաքական կազմակերպութեան հետ։ Դաշինքը կոչուեցաւ «Ազգային շարժում-Դեմոկրատներ» եւ ատոր հիման վրայ ստեղծուեցաւ «Միասնական ազգային շարժում» կուսակցութիւնը։ Առաջնորդը դարձաւ Միխայիլ Սահակաշվիլին։

2003 թուականի Նոյեմբեր 26-ին Միխայիլ Սահակաշվիլին Վրաստանի նախագահի ընտրութիւններու ժամանակ առաջադրուած է երկու դաշինքներու՝ «Ազգային շարժման» եւ «Բուրջանաձէ-դեմոկրատներու» կողմէ։

Վրաստանի նախագահի նոր ընտրութիւններ տեղի ունեցան 2004 թուականի Յունուար 4-ին։ Սահակաշվիլիի թեկնածութեան օգտին քուէարկած է ընտրողներու 96,27 %-ը։

2004 թուականի Մարտին Սահակաշվիլիի եւ Բուրջանաձէի համատեղ դաշինքը՝ «Ազգային շարժում-Դեմոկրատներ»-ը, յաղթանակ տարաւ խորհրդարանական ընտրութիւններուն՝ ստանալով ընտրողներու աւելի քան 76 %-ի ձայները։

Աշխատանք արտերկրի մէջ[19]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

2013 թուականի Դեկտեմբեր 22֊ին մամուլին մէջ լուրեր տարածուեցան, որ Միխայիլ Սահակաշվիլին շուտով պիտի դասաւանդէ ամերիկեան Թաֆտսի համալսարանին մէջ։ Ան պիտի կարդայ Ֆլետչերի դիւանագիտական դպրոցին մէջ, որ կը պատրաստէ դիւանագէտներ եւ իրաւագէտներ։

Պարգեւներ[20]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  • Շքանշաններ եւ մետալներ
  1. Մարիամի երկրի խաչի շքանշան (Էսթոնիա, 2007)
  2. Լեհաստանի Հանրապետութեան մէջ արժանիքի շքանշան (Լեհաստան, 2008)
  3. «Ասթանայի 10 տարի» մետալ (Ղազախստան, 2008)
  4. Պատւոյ շքանշան (Հայաստան, 2009)
  5. Խաչի ճանաչում (Լաթվիա, 2009)
  6. Հանրապետութեան շքանշան (Մոլտովա, 2010)
  7. Պատուաւոր Լեգէոնի շքանշան (Ֆրանսիա, 2011)
  8. Սերպիայի Հանրապետութեան շքանշանի շղթայ (Սերպիա, 2013)
  • Այլ պետական պարգեւներ
  1. Զէնք `« Ֆորտ 12 » ատրճանակ՝ Ուքրանիայի ներքին գործոց նախարար Յ. Վ. Լուցենկոյէն 2005 թուականի Յունիսին
  • Եկեղեցական եւ այլ ոչ պետական պարգեւներ
  1. Սուրբ առաքեալ Մարկի շքանշան (Ալեքսանդրիայի ուղղափառ եկեղեցի,2008)
  2. Երեւանի պետական համալսարանի ոսկի մետալ (Հայաստան, 2009)
  3. Կասպերովեան Մայր Աստուծոյ նշան (Օտեսայի եւ Իզմայիլի թեմի Ուքրանական ուղղափառ եկեղեցի (Մոսկուայի պատրիարքարան), 2015)
  • Պատուաւոր կոչումներ
  1. Շեւչենկոյի անուան համալսարանի պատուաւոր դոկտոր (2005)
  2. Հայֆայի համալսարանի պատուաւոր դոկտոր (Իսրայէլ, 2006)
  3. Երեւանի պետական համալսարանի պատուաւոր դոկտոր (Հայաստան, 2009, զրկուած է 2020 թ․)
  4. Նիւ Եորքի համալսարանի պատուաւոր դոկտոր (2010)

Աշխատութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  • Ուժի արթնացումը։ Վրաստանի դասերը՝ Ուքրանիայի ապագայի համար, 2016

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
  2. 1 2 Munzinger Personen
  3. 1 2 საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი — 2001.
  4. 1 2 http://www.assembly.coe.int/nw/xml/AssemblyList/MP-Details-EN.asp?MemberID=4212
  5. ↑ «Profile: Mikhail Saakashvili»։ BBC News։ 2004-01-25։ արտագրուած է՝ 2008 թ․ օգոստոսի 9–ին
  6. ↑ «Mikheil Saakashvili»։ Նյու Յորք Թայմս։ 2008։ արտագրուած է՝ 2008 թ․ օգոստոսի 9–ին
  7. ↑ Murray, Don (2008-02-29)։ «Can bountiful Georgia escape the Russian bear?»։ CBC։ արխիւացուած բնօրինակէն 2008-03-02-ին։ արտագրուած է՝ 2008 թ․ օգոստոսի 9–ին
  8. ↑ Smock, John (2004-08-13)։ «As prospect of South Ossetian conflict grows, Georgia prepares to send troops to Iraq»։ EurasiaNet։ արտագրուած է՝ 2008 թ․ օգոստոսի 9–ին
  9. ↑ Սաաքաշվիլին Կէորկի Մարկուելաշվիլիի Յաղթանակը Ընդունած է
  10. ↑ Шеремет П. Г. Саакашвили. Грузия. Погибшие мечты. — Партизан, 2009. — С. 80. — 303 с.
  11. ↑ «Скончался отчим президента Саакашвили»։ «Грузия Онлайн»։ 2012-01-25։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2015-05-18-ին։ արտագրուած է՝ 2012-01-25
  12. ↑ Гиули Аласания — представитель турецких интересов в Грузии?
  13. ↑ Весел Руслан։ «Новый президент новой Грузии»։ Главред։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2011-09-27-ին
  14. ↑ Дядя Саакашвили намерен подать в суд на премьера Грузии Гарибашвили — Интерфакс
  15. 1 2 Выступление президента Грузии перед студентами 9 апреля 2011 года, Sputnik Грузия, 11.09.2011.
  16. ↑ (հայերեն) Միխեիլ Սաակաշվիլի, 2025-07-28, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%84%D5%AB%D5%AD%D5%A5%D5%AB%D5%AC_%D5%8D%D5%A1%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B7%D5%BE%D5%AB%D5%AC%D5%AB&oldid=10412096, վերցված է 2025-09-23
  17. ↑ (հայերեն) Միխեիլ Սաակաշվիլի, 2025-07-28, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%84%D5%AB%D5%AD%D5%A5%D5%AB%D5%AC_%D5%8D%D5%A1%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B7%D5%BE%D5%AB%D5%AC%D5%AB&oldid=10412096, վերցված է 2025-09-23
  18. ↑ (հայերեն) Միխեիլ Սաակաշվիլի, 2025-07-28, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%84%D5%AB%D5%AD%D5%A5%D5%AB%D5%AC_%D5%8D%D5%A1%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B7%D5%BE%D5%AB%D5%AC%D5%AB&oldid=10412096, վերցված է 2025-09-23
  19. ↑ (հայերեն) Միխեիլ Սաակաշվիլի, 2025-07-28, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%84%D5%AB%D5%AD%D5%A5%D5%AB%D5%AC_%D5%8D%D5%A1%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B7%D5%BE%D5%AB%D5%AC%D5%AB&oldid=10412096, վերցված է 2025-09-23
  20. ↑ (հայերեն) Միխեիլ Սաակաշվիլի, 2025-07-28, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%84%D5%AB%D5%AD%D5%A5%D5%AB%D5%AC_%D5%8D%D5%A1%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B7%D5%BE%D5%AB%D5%AC%D5%AB&oldid=10412096, վերցված է 2025-09-23
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Միխայիլ_Սահակաշվիլի&oldid=244580» էջէն