Հրանդ Մարգարեան

Jump to navigation Jump to search
Հրանդ Մարգարեան
Ծնած է 6 Հոկտեմբեր 1938
Ծննդավայր Պասրա, Իրաք
Ուսումնավայր Տեխնոլոգիայի Սթիվենս ինստիտուտ
Կոչում պրոֆեսոր
Մասնագիտութիւն ռեժիսոր, բանաստեղծ եւ քիմիկոս
Աշխատավայր Քոլոմպիա Համալսարան

Հրանդ Մանուկի Մարգարեան (6 Հոկտեմբեր, 1938, Պասրա, Իրաք), հայ թատերագիր, ռեժիսոր, բանաստեղծ, քիմիկոս: Քիմիական գիտութիւններու դոկտոր (1971), փրոֆեսոր (1994):

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հրանդ Մարգարեան ծնած է 1938-ին, Իրաքի Պասրա քաղաքը: 1966-ին աւարտած է Սթիվենսի Ինստիտուտի (ԱՄՆ) տեխնոլոգիական ճեմարանը: 1971 -1972-ականներուն եղած է Քոլոմպիայի համալսարանի գիտաշխատող, 1994-2005-ականներուն՝ Նիւ Եորքի նահանգային համալսարանի դասախօս, 1967-էն՝ Նիւ Եորքի Համազգային թատերախումբի հիմնադիր-ղեկավար:

Թատերգութիւնները նուիրուած են ամերիկահայ ժամանակակից կեանքի ազգային եւ հոգեբանական խնդիրներուն[1]:

Նախնական ուսումը ստացած է Մարկիլի Հայ Ազգային Վարժարանին մէջ ապա յաճախած պետական երկրորդական վարժարան: Աւարտած է Պաղտատի Գիտութեանց Քոլէճը եւ 1962-ին անցած է Ամերիկա, ուր ստացած է Մագիստրոսի ապա դոկտորայի վկայականները տարրաբանութեան մէջ եւ Մագիստրոս վկայականը «Management of Technology» ճիւղին մէջ:

Եղած է գիտական հետազօտող ապա՝ տարրաբանութեան Փրոֆէսոր Նիւ Եորք Նահանգի պետական համալսարանին մէջ: Տոքթորայի ուսման զուգահեռ, թատերական դաստիարակութիւն ստացած է յաճախելով «Circle in the Square», Նիւ Եորք Համալսարան եւ Schrieber Studio թատերական նշանաւոր դպրոցները:

Թատերական գործունէութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Առաջին անգամ բեմ բաձրացած է 1956-ին, Իրաք Պասրա, Մարկիլ (Մարճիլ), Յակոբ Պարոնեանի՝ Մեծապատիւ Մուրացկաններու մէջ «բանաստեղծի»ն դերով:

Առաջին բեմադրութիւնը կատարած է 1958-ին Պաղտատի Հայ Երկսեռ Երիտասարդաց Միութեան մէջ, իր հեղինակած բարեկենդանի սքէչներով յունական կեդրոնական ձեւաւորումով:

Մարգարեանի թատերական գործունէութիւնը ծաւալած է Միացեալ Նահանգներու մէջ:

1967-ին հիմնադրած է «Մասիս» թատերախումբը, որ հետագային վերակոչուեցաւ Համազգայինի Թատերախումբ:

2005-ին հիմնադրեց Նոր-Ճըրզիի Նիւ Ճըրզի «Համազգայինի պատանեկան թատերախումբը»:

1967-էն այսօր, ամբողջ 43 տարի, ղեկավարն է Համազգայինի Նիւ Եորքի թատերախումբին:

Հեղինակ է 27 թատերախաղերու- 24 հայերէն, 2 անգլերէն, 1 հայ-անգլերէն:

Ղեկավարած է 55 թատերական եյոյթներ: Կատարած է 55 տիպարներու դերեր, որոնցմէ մէկը Assignment Berlin շարժանկարին մէջ: Հրատարակած է 7 թատերախաղեր, բանաստեղծական հատոր մը՝ «Ենթաեսէն Փշրուած» եւ «Քարաձայն Պատարագ» Արեւմտեան Հայաստան կատարած ուխտագնացութեան առթիւ:

2006-ին Հայաստանի Գրողներու Միութեան հրաւէրով, խմբագրեց «Հայաստանի թատերագիրներ» անգլերէն գիրքը:

Իր թատերախաղերը ներկայացուած են ԱՄՆ, Քանատա, Հայաստան, Լիբանան, Սուրիա, Յունաստան եւ Անգլիա:

Մամուլի աշխատակից[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Դոկտոր Հրանդ Մարգարեան 1985-1995 վարած է «Վարագ» Պարբերաթերթի խմբագրի պաշտօնը:

2006-էն ի վեր ան անդամ է Համազգայինի «Բագին» Պարբերաթերթի խմբագրական կազմին:

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

2015-ի 16 Մայիսին, հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած ձեռնարկներու ծիրին մէջ, Քալիֆորնիոյ Հայ երիտասարդաց միութեան կազմակերպութեամբ, Հրանդ Մարգարեան կը ներկայացնէ՝ անգլերէն լեզուով հեղինակած, «Նահատակուած հայ գրողները» գիրքը:[2]

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ուր Մեր Բարքերը Կը Ներկայացուին» Կը Յայտնէ Հրանդ Մարգարեան

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երեւան, 2007 
  2. Նահատակուած Հայ Գրողներուն Նուիրուած Հատորին Ներկայացումը

Բեմադրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Բեմադրութիւն Տարեթիւ
«Շրջանը» 1975
«Բեւեռները» 1977
«Վարդանանք» 1979
«Հայրիկ, լոյսի առաքեալը» 1989
«Ուղեւորը» 1989
«Եւ երկինքէն երեք աթոռ ինկաւ» 1991
«Հեթում արքայ» 1993
«Հայելիներ» անգլերէն, 1996
Լ. Շանթի «Հին աստուածները»
«Դերասանուհին»

Երկեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Թատերգութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Վազեմ... չուշանամ» («Բագին», 1994)
  • «Ուղեւորը» (2004)
  • «Երբ արեւը կը լռէ» (2005)

Բանաստեղծութիւններու ժողովածու[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Ենթաեսէն փշռուած» (2004)

Ճամբորդական յուշագրութիւններու ժողովածու[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Քարաձայն պատարագ» (անգլերէն, հայերէն, 1997)

Պարգեւներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Համազգայինի «Ոսկէ մետալ» (1980)
  • Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» մետալ (1987)
  • Հայաստանի գրողներու միութեան «Լաւագոյն դրամատուրգ» մրցանակ (1992)

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]