Գուրգէն Մահարի

Jump to navigation Jump to search
Գուրգէն Մահարի
Գուրգեն Մահարի.jpg
Ծնած է 1 Օգոստոս 1903(1903-08-01)
Ծննդավայր Վան, Թուրքիա
Վախճանած է 17 Յունիս 1969(1969-06-17) (65 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Պալանգա, Կլայպեդի գավառ, Լիթուանիա
Քաղաքացիութիւն Flag of the Soviet Union (dark version).svg Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւններու Միութիւն
Ազգութիւն Հայ
Երկեր Ծաղկած փշալարեր
Մասնագիտութիւն բանաստեղծ, գրագէտ, գրականագէտ, արձակագիր
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
«Պատվո նշան» շքանշան Հայկական ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալ
Անդամութիւն Խորհրդային Հայաստանի Գրողներու Միութիւն
Ամուսին Անտոնինա Մահարի

Գուրգէն Մահարի (աւազանի անունով՝ Գուրգէն Աճէմեան․ 1 Օգոստոս 1903(1903-08-01), Վան17 Յունիս 1969(1969-06-17), Պալանգա, Կլայպեդի գավառ, բանաստեղծ եւ արձակագիր։[1]

Կենսագրիութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է Վան։ Մանկութեան եւ պատանութեան տարիները կ՛անցընէ ծննդավայրը ուր կը ստանայ նախնական կրթութիւնը Երամեան վարժարանին մէջ եւ հազիւ աւարտած՝ կը ճաշակէ Ա․ Համաշխարհային պատերազմի դառնութիւնները։ Կանուխէն հայրը կը կորսնցնէ։ Ցեղասպանութեան ժամանակ, «կ՛ապրի» Վանի ինքնապաշտպանական կռիւները ու ռուսական բանակին նահանջով կը հետեւի գաղթին՝ դէպի Երեւան։ Գաղթի ճամբուն, մեծ մայրը կը մահանայ եւ կը կորսնցնէ մայրն ու հարազատները։ Կը պատսպարուի Թիֆլիսի, Ալեքսանդրուպոլսոյ (այժմ Կիւմրի) եւ Երեւանի որբանոցներուն մէջ։

1918-թուականէն, առաջին բանաստեղծութիւնները լոյս կը տեսնեն Երեւանի «Վան-Տոսպ»[2][3] եւ «Աշխատանք» թերթերուն մէջ։

Կը վերագտնէ մայրն ու հարազատները։

Կ՛աւարտէ Երեւանի համալսարանի լեզուագրական բաժինը։

1922 թուականին կը հրատարակուի իր բանաստեղծութիւններուն առաջին հատորը՝ «Արտամետեան գիշերներ» խորագրով, իսկ 1932-ին, «Մրգա­հաս» խո­րագ­րով բա­նաս­տեղ­ծու­թիւններուն երկ­րորդ հա­տո­րը կը ձօնէ Եղիշէ Չարենցին։

Կ՛ անդամակցի Հայաստանի Պրոլետարական Գրողներու Ընկերակցութեան մէջ:

1936թուականին Մահարին ալ կ՛ենթարկուի Խորհրդային կարգերու հա­մա­տա­րած հա­լա­ծան­քին ու բռնա­դա­տու­թեանց։ Մա­հա­պա­տիժ չի ստա­նար, բայց Սիպիր աք­սո­րի կը դա­տա­պար­տուի մին­չեւ Ս­տա­լի­նի մա­հը։ Աք­սո­րի ընթացքին կ՛ ա­մուս­նանայ լիթ­վա­ցի Ան­տո­նի­նա­յի հետ[1]։

1953-ին աք­սո­րէն Երեւան կը վե­րա­դառնայ․ առողջութիւնը քայքայուած է։ Մայրը արդէն մահացած է։ Սակայն կը վերսկսկի ստեղծագործել։ Կը հրատարակէ «­Ծաղ­կած փշա­լա­րեր» վի­պա­կը որ կը թարգմանուի ռու­սե­րէնի, ֆրան­սե­րէնի եւ անգ­լե­րէնի․ կը վերաբերի աքսորի տարիներուն։

Կը մահանայ 1969 թուականի Յունիս 17-ին, Լիթվա կամ Լիթուանիա ու կը թաղուի Երեւան։

Գործեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Բանաստեղծական ժողովածուներ

  • «Մրգահաս»
  • «Ծովի երգեր»
  • «Հնձաններ» [4]
  • «Ան­դունդն ի վեր»
  • «Ա­նանձ­նա­կան»
  • «­Պոեմ­ներ»

Արձակագրութիւններ (ինք­նա­կեն­սագ­րա­կան գոր­ծե­ր)

  • «Մանկութիւն»
  • «Պատանեկութիւն»
  • «Երիտասարդութեան Սեմին»
  • «Այրուող Այգեստաններ»

Վիպակ

«­Ծաղ­կած փշա­լա­րեր»

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հայ Հանրագիտակ (Հ.Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան,Պիւքրէշ,1938)

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]