Արամ Ղանալանեան

Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Արամ Ղանալանեան
Ծնած է 12 Փետրուար 1909(1909-02-12)
Ծննդեան վայր Ախալցխա, ՎրաստանԿատեգորիա:Ախալցխա ծնածներ
Մահացած է 9 Յունիս 1983(1983-06-09) (74 տարեկանում)
Մահւան վայր Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւններու ՄիութիւնԿատեգորիա:Երեւան մահացածներ
Քաղաքացիութիւն Flag of the Soviet Union.svg Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւններու Միութիւն
Գործունեութեան ոլորտ բանասիրութիուն
Գործատու Խ. Աբովեանի Անուան Մանկավարժական Համալսարան
Կրթութիւն Երեւանի Պետական Համալսարան
Ազգութիւն հայ
Պարգեւներ և
մրցանակներ
«Պատվո նշան» շքանշան Հայկական ԽՍՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչ

Արամ Տիգրանի Ղանալանեան (12 Փետրուար 1909(1909-02-12), ԱխալցխաԿատեգորիա:Ախալցխա ծնածներ9 Յունիս 1983(1983-06-09), ԵրեւանԿատեգորիա:Երեւան մահացածներ) հայագէտ, բանագէտ, ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1965), ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիոյ անդամ (1977)։ ՀԽՍՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչ (1967

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արամ Ղանալանեան ծնած է 12 Փետրուար 1909-ին Ախալցխայի մէջ, մահացած է 9 Յունիս 1983-ին Երեւանի մէջ:

Սորված է Ախալցխայի մէջ, ապա ուսումը շարունակած է Թիֆլիսի 72-րդ միջնակարգ դպրոցին մէջ, այնուհետեւ տեղափոխուած է Երեւան։ 1927-ին ընդունուած է Երեւանի պետական համալսարանի պատմագրական հիմնարկը՝ աշակերտելով Մանուկ Աբեղեանին, Հրաչեայ Աճառեանին, Գրիգոր Ղափանցեանին, ինչպէս նաեւ Արսէն Տէրտէրեանին։

1931-1933 թուականներուն դասաւանդած է Երեւանի հանրակրթական դպրոցներուն մէջ։ 1932-ին, իր համալսարանի դասախօս Ցոլակ Խանզադեանի յանձնարարականով եւ Կ. Մելիք-Օհանջանեանի օժանդակութեամբ աշխատանքի կ'ընդունուի Հայաստանի նիւթական մշակոյթի պատմութեան հիմնարկին մէջ եւ սկիզբ կը դնէ իր գիտահետազօտական գործունէութեան։ 1937-1941 թուականներուն դասախօսած է ԵՊՀ-ի մէջ եւ 1934-1951 թուականներուն՝ Խաչատուր Աբովեանի անուան հայկական մանկավարժական հիմնարկին մէջ։ 1932-1938-ին եղած է ՀԽՍՀ մշակոյթի պատմութեան, ինչպէս նաեւ պատմութեան եւ գրականութեան հիմնարկներու կրտսեր գիտաշխատող, 1938-1939-ին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ հայկական մասնաճիւղի լեզուի եւ գրականութեան հիմնարկի բաժնի վարիչ, 1941-1943 թթ.՝ աւագ գիտաշխատող, 1943-1960 թթ.՝ ՀԽՍՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղեանի անուան գրականութեան հիմնարկի ժողովրդական բանահիւսութեան բաժինի վարիչ, 1960-1983 թթ.՝ աւագ գիտաշխատող։

1941-ին կը պաշտպանէ թեկնածուի ատենախօսութիւն ( «Աբովեան եւ ժողովրդական բանահիւսութիւնը» ), 1970-ին՝ բժշկական ատենախօսութիւն ( «Հայ ժողովրդական աւանդութիւնները» )։ Իր գիտական ծանրակշիռ վաստակին պատճառով Ա. Ղանալանեանը 1965-ին Հայաստանի գիտութիւններու ակադեմիոյ թղթակից անդամ կ'ընտրուի, 1977-ին՝ ակադեմիկոս։ Եղած է «Պատմաբանասիրական հանդէսի» գլխաւոր խմբագիրի տեղակալ[1]։

1967-ին Արամ Ղանալանեանի շնորհուած է գիտութեան վաստակաւոր գործիչի պատուանուն, 1951-ին «Պատուաւոր նշան» շքանշանով պարգեւատրուած է։ Արամ Ղանալանեան, երկար տարիներ եղած Մ. Աբեղեանի անուան գրականութեան, ՀԽՍՀ ԳԱ հնագիտութեան եւ ազգագրութեան հիմնարկներու, Մաշտոցի անուան Մատենադարանի գիտական խորհուրդներու անդամ, գրականութեան հիմնարկի բժշկական աստիճաններ շնորհող մասնագիտացած գիտախորհուրդի նախագահի տեղակալ եւ մինչեւ իր կեանքի վերջը «Պատմաբանասիրական հանդէսի» գլխաւոր խմբագիրի տեղակալն էր։
Վախճանած է Երեւանի մէջ, 9 Յունիս 1983-ին։

Հեղինակած աշխատանքները[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Հայ շինականի աշխատանքի երգերը» (1937)
  • «Պռոշեանը եւ ժողովրդական բանահիւսութիւնը» (1938)
  • «Նմուշներ հայկական հակակրօնական ֆոլկլորից» (1938)
  • «Սասունցի Դաւիթ, Հայ ժողովրդական վէպ», «Սասունցի Դաւիթի» պատմիչներու կեանքն ու գործունէութիւնը» (1939)
  • «Աբովեանը եւ ժողովրդական բանահիւսութիւնը» (1941)
  • «Հայ ժողովրդական հերոսապատումները» (1942)
  • «Թշնամիի կերպարը հայկական հին բանահիւսութեան մէջ» (1943)
  • «Հայ քաջորդիներ» (1943)
  • «Հայկական առածանի» (1951)
  • «Ավ. Իսահակեանի ստեղծագործութեան ժողովրդական ակունքները» (1955)
  • «Մ. Նալբանդեանը եւ ժողովրդական բանահիւսութիւնը» (1959)
  • Առածանի (1960)
  • «Սայեաթ-Նովայի ստեղծագործութեան ժողովրդական ակունքները» (1963)
  • «Թումանեանը եւ ժողովրդական բանահիւսութիւնը» (1964)
  • «Աւանդապատում» (1969)
  • «Հայ գրականութիւնը եւ բանահիւսութիւնը» (1986)

Հեղինակած Յօդուածներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]