Վահան Արծրունի

Jump to navigation Jump to search

Վահան Արծրունի.jpg
Ծնած է 10 Յունիս 1857
Ծննդավայր Թիֆլիս
Վախճանած է 29 Յուլիս 1947
Վախճանի վայրը Երեւան
Քաղաքացիութիւն Խորհրդային Հայաստան
Կրթութիւն Թիֆլիսի գիմնազիա և Փարիզի համալսարան
Մասնագիտութիւն Բժիշկ, կազմախօս, մանկավարժ, հրատարակի
Պարգեւներ և
մրցանակներ

Կարմիր դրօշի շքանշան

«Աշխատանքային արիութեան համար» մեդալ
Ծնողներ հայր՝ Մարգար Արծրունի

Վահան Արծրունի (10 Յունիս 1857, Թիֆլիս - 29 Յուլիս 1947, Երեւան), կազմախօս, առողջաբան, բժիշկ, ՀԽՍՀ գիտ. վաստակաւոր գործիչ։ ԵՊԲՀ-ի յառաջադէմ ուսանողներուն կը տրուի անոր անունով անուանական կրթաթոշակ։

Եղած է խմբագիր «Առողոջապահիկ» թերթին, որ սկսած է հրատարակել 1903 թուականի Հոկտեմբերէն, իբրեւ կիսամեայ հանդէս տարեշրջան, հաշուելով Հոկտեմբերէն Հոկտեմբերը եւ տալով տարին 4-5 գրքոյկ՝ յաւելուած։ Վերջերը նաեւ, բժիշկը մի շարք առողջապահական գրքոյկներ հրատարակեց ինչպէս՝ «Մի խմիր», «Վատ ցաւ կամ Սիֆլիս», «Վարակիչ հիւանդութիւնները եւ նրանց թոյնը» կամ՝ «Բարակացաւ», «Մի ծխիր», «Դողէրոցը կամ՝ Մալարիա Ինֆլուէնցա կամ Նոր ցաւ», «Նորածին մանուկ ների հիւանդութիւնները», «Թշուաների պալէ կամ բժիշկ հաազ», «Խօլերա», «Կակուղ շանկը կամ սուսանակ» եւ այլն, որոնք բաւական լաւ կը տարածուին ժողովրդին մէջ։ Վ. Արծրունին կ՛աշխատակցի նաեւ «Մշակ»-ին։ Վահան Արծրունի (Ծնած՝ 5 Դեկտեմբեր, 1965-ին, Երեւան, Հայաստան): Երգահան, երգիչ: Թատերագէտ, թատերագիր՝ Անուշ Ասլիբեկեանի ամուսինը:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վահան Արծրունի յառաջադէմ հայ ստեղծագործող է, որ հաւատարիմ մնալով հայ երաժշտութեան աւանդոյթներուն, համադրելով ազգային, ակադեմական եւ ժամանակակից երաժշտութեան արտայայտչամիջոցները, իր արուեստով կը հաստատէ ուրոյն մշակութային արժէքաւոր համակարգ մը: Կը ստեղծագործէ երաժշտութեան բազմաթիւ ոլորտներու մէջ (քամերային երաժշտութենէն մինչեւ ռոք, ելեկտրոնայինէն` սիմֆոնիք եւ երգչախմբային երաժշտութիւն), հանդէս կու գայ տարբեր համերգային ծրագիրներով Հայաստանի եւ արտասահմանի մէջ, շարժապատկերի, ինչպէս նաեւ թատրոնի եւ ժամանակակից արուեստի ցուցադրութիւններու համար երաժշտութիւն կը յօրինէ:

  • 2013 ԱՐԾՐՈՒՆԻ NEW ACOUSTIC BAND
  • 2000- 2011 ԱՐԾՐՈՒՆԻ յառաջդիմական-երաժշտութեան ռոք-խումբի հիմնադիր,
  • 2002 «ՍԱ ՄԵՐ ՀԱՅՐԵՆԻՔՆ Է հեռուստաշարի հեղինակ եւ վարող, Մոնարխ ՀԸ, ԱՄՆ,
  • 2000-2002 «Սապոթաժ» հեռուստաշարի հեղինակ եւ վարող, Ա1+ ՀԸ, ՀՀ,
  • 2000-2001 «Սապոթաժ» հաղորդաշարի հեղինակ եւ վարող, FM 107 ձայնասփիւռի կայանէն, ՀՀ,
  • 1998-1999 «VOX MUNDI» հաղորդաշարի հեղինակ եւ վարող, FM 107 ձայնասփիւռի կայանէն, ՀՀ,
  • 1995, 1997-2002 «ART PROMO» հեռուստաշարի հեղինակ եւ վարող, Ա1+ ՀԸ, ՀՀ,
  • 1995-1997 Հայաստանի Ազգային Բանակի սպայ,
  • 1994-1996 «GAUDEAMUS» 4 երաժշտական փառատօններու հեղինակ եւ կազմակերպիչ,
  • 1989-1994 Երեւանի պետական երաժշտանոցի ուսանող (ղեկավար` Փրոֆ. Գոհար Գասպարեան),
  • 1995 Հայաստանի Պետական «Կապելա»յի արուեստագէտ,
  • 1993-1994 «Յայսմաւուրք» երգչախումբի արուեստագէտ,
  • 1986-1992 «Նարեկ» արական երգչախումբի մեներգիչ եւ արուեստագէտ,
  • 1983-1991 երեւանի Պետական Բժշկական Ինստիտուտի ուսանող:

Ստեղծագործութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Կոմիտաս ՏԱՍԸ Յայտնութեան» վոքալ-գործիքային երգաշար Կոմիտասի բանաստեղծութիւններու հիման վրայ,
  • Ռազմիկ Դաւոյեանի բանաստեղծութիւններու հիման վրայ երգաշար,
  • Անձնական բանաստեղծութիւններու երգաշար,
  • «ETHNOPHONICA» սիմֆոնիք սիւիթ,
  • Գործիքային ստեղծագործութիւններ ռոք խումբի համար,
  • Գործիքային ստեղծագործութիւններ ռոք խումբի, քամերային եւ սիմֆոնիք նուագախումբերու համար,
  • «SACRED EPISODES» Արեւելքի Ասորական Եկեղեցւոյ Ս. Պատարագի մշակում (ձայնի, սիմֆոնիք նուագախումբի եւ մեծ երգչախումբի համար),
  • «SACRED RITUALS» Արեւելքի Ասորական Եկեղեցւոյ Սրբազան Ծէսերու մշակում (ձայնի, սիմֆոնիք նուագախումբի, մեծ երգչախումբի եւ ազգային նուագարաններու համար),
  • «EAST-WEST barocco-folk project» քամերային ստեղծագործութիւններու եւ մշակումներու շարք,
  • «Հայուհու Խորհուրդը» գործիքային ստեղծագործութիւններ եւ մշակումներ
  • «Ասորական Այբուբեն» մանկական երգաշար (26 երգ)
  • «Մաշտոց, ՍՐԲԱԶԱՆ Մարգարիտներ» Ս. Մեսրոպ Մաշտոցի 11 շարականներու մշակումներ (ձայնի, քամերային նուագախումբի, մանկական երգչախումբի եւ փողայիններու համար)

Ձայնադարան[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վահան Արծրունիի ձայնա- եւ տեսասկաւառակները կը հրատարակուին եւ կը վերահրատարակուին ԱՄՆ-ի, Ֆրանսայի, Աւստրալիոյ եւ Ռուսաստանի մէջ: Ան աշխոյժ համերգային գործունէութիւն կը ծաւալէ Հայաստանի, Ռուսաստանի, Միջին Արեւելքի, Եւրոպայի եւ Ամն-ի մէջ:

CD

  • 2011 «Մաշտոց, ՍՐԲԱԶԱՆ Մարգարիտներ», ՀՀ
  • 2009 «SACRED EPISODES», ԱՄՆ
  • 2009 «SACRED RITUALS», ԱՄՆ
  • 2007 «CRUSADE», ՌՖ]
  • 2006 «ASSYRIAN WAY», ԱՄՆ
  • 2005 «The BEST of 1996-2002», ՌՖ
  • 2002 «That's All LIVE», ՀՀ
  • 2002 «CRUZAID», Ֆրանսա
  • 2002 «LIVE CUTS», Ֆրանսա
  • 2002 «Կոմիտաս, ՏԱՍԸ Յայտնութիւն», ԱՄՆ
  • 1998 «Սա մեր Հայրենիքն է», ՀՀ
  • 1996 «ETHNOPHONICA», ՀՀ
  • 1991 «Նախաբան», ՀՀ

DVD

  • 2004 «Կոմիտաս, ՏԱՍԸ Յայտնութիւն», ՌՖ
Մասնակցութիւն այլ CD-ներու[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  • 2007 «LIVE 2006-Արթիւր Մեսչեան», ԱՄՆ
  • 2006 «LIVE 2005-Արթիւր Մեսչեան», ԱՄՆ
  • 2003 «UN VOYAGE EN PROGRESSIF», Ֆրանսա
  • 2001 «Armenia», Աւստրալիա
  • 1991 «Օգնիր եւ օգնութիւն կը ստանաս» Վահան Արծրունի, Լիլիթ Պիպոյեան, Ռուբէն Հախուերդեան, ՀՀ
Մասնակցութիւն այլ DVD-ներու[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Երաժշտութիւն՝ ֆիլմերու, թատրոնի եւ ցուցահանդէսներու համար[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վահան Արծրունի յայտնի է նաեւ շարժապատկերի, ոգեշնչող շարժանկարի, թատրոնի եւ արդի արուեստի բնագաւառներու համար գրուած երաժշտութեամբ:Հեղինակ է 12 վաւերագրական ֆիլմերու, 5 ոգեշնչող ֆիլմերու, մնջախաղ թատրոնի («գիրք ծաղկանց»), թատերապարի(«ներդուրս») եւ բազմաթիւ արդի արուեստներու (Քիմիական անձրեւ, Չսերտած դասեր, SIMULACRUM)երաժշտութիւններու:

Երաժշտութիւն՝ Գեղարուեստական ֆիլմերու համար[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • 2012 «Up and Down» -. Լ.Դանիէլեան, շարժապատկերի կեդրոն, ՀՀ

Երաժշտութիւն՝ վաւերագրական ֆիլմերու համար[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • 2013 «Խաչքար» - վարիչ՝ Լ.Քալանթար, InterNews, ՀՀ
  • 2009 «Հայուհու խորհուրդը» - բեմադրիչ` ԱՅ. Բախտամեան, ՀՀ
  • 2009 «Բացայայտ»` Եւրոպան – Ինթըրնիւզ, ՀՀ
  • 2008 «Ախթալա» - վարիչ՝ ԱՅ.Բախտամեան, ՀՀ
  • 2008 «Պղնձասար» - վարիչ՝ ԱՅ.Բախտամեան, ՀՀ
  • 2008 «Ճակատագրի ճամբաներով» - վարիչ՝ ԱՅ. Աւդալեան, Լ. Եաւգուպովա, ԱՄՆ
  • 2008 «Ռուսաստանի ասորիները» - վարիչ՝ ԱՅ. Աւդալեան, Լ. Եագուպովա, ԱՄՆ
  • 2006 «Ancestral home» - վարիչ՝ ԱՅ. Աւդալեան, Լ. Եագուպովա, ԱՄՆ
  • 2006 «Gates of the East» -վարիչ՝ ԱՅ. Աւդալեան, Լ. Եագուպովա, ԱՄՆ
  • 2005 «Second Homeland» - վարիչ՝ ԱՅ. Աւդալեան, Լ. Եագուպովա, ԱՄՆ
  • 2005 «Մի ազգի պատմութեան մոռացուած մի էջ» - վարիչ՝ ԱՅ. Աւդալեան, Լ. Եագուպովա, ԱՄՆ
  • 1997 «Idea Fix» - վարիչ՝ Լ.Գեւորգեան, ՀՀ
  • 1995 «զօրաց Ոգի» - վարիչ՝ Վ.Արծրունի, ՀՀ

Ոգեշնչող ֆիլմերու Երաժշտութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • 2010 «Մի անգամ» - վարիչ՝ Ն.Մուրատեան, ՀՀ
  • 2008 «Պիթլիս» - վարիչ՝ Ն.Մուրատեան, ՀՀ
  • 2008 «Մումի Տրոլ» - վարիչ՝ Ն.Մուրատեան, ՀՀ
  • 2005 «Ամէնը անցեալում է» - վարիչ՝ Ն.Մուրատեան, ՀՀ
  • 2004 «ճանապարհ» - վարիչ՝ Ն.Մուրատեան, ՀՀ

Թատրոնի եւ թատերականացուած ներկայացման համար երաժշտութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կերպարուեստի ցուցահանդէսներ եւ ներդրումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • 2012 «Մաշտոց - 1650» համատեղ կատարում գեղանկարիչ Աշոտ Աւագեանի հետ, «աբրահամեան մշակութային կեդրոն, ՀՀ
  • 2011 «SIMULACRUM» վիտէօ-արտ, նկարիչ` Նարեկ Աւետիսեան, ՆՓԱԿ, ՀՀ
  • 2008 «Չսերտած դասեր» ցուցահանդէս, նկարիչներ ԱՅ. Զուլումեանի եւ Ն. Զոլեանի մասնակցութեամբ, (համադրող` Լ.Սարգսեան)

Հայաստանի Ժամանակակից Արուեստի Թանգարան, ՀՀ

  • 1999 «Քիմիական անձրեւ» Կ.Ազիզեանի (ֆօտո-արտ), Վ.Արծրունիի (ելեքտրական կիթառ), ԱՅ.Մայիլեանի (վոքալ), Հ.Չոպանեանի (մնջախաղ), Լ.Հախուերդեանի (հարուածայիններ) մասնակցութեամբ, ՀԱՅ ԱՐՏ մշակութային կեդրոն, ՀՀ

Հրատարակչական գործ (որպէս նախաձեռնող եւ հրատարակիչ)[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • 2004 “փշուր Մը” Կոմիտասի քնարերգութեան ժողովածու (խմբ. ԱՅ.Մորիկեան)

Գնահատական[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վահան Արծրունիի երաժշտութիւնը կատարուած է անցնող 30 տարիներու ընթացքին, հնչած ձայնասփիւռէն, հեռարձակուած հեռատեսիլի կայանէն, ստացած ազգային եւ միջազգային մրցանակներ, արժանացած բարձր գնահատականի ազգային եւ արտասահմանեան մասնագէտ-երաժշտագէտներու եւ մամուլի կողմէն:

  • 2008 Ասորական Արեւելքի Եկեղեցւոյ Պատրիարք-կաթողիկոս Մարտիկխա Դ.-ի Հովուապետական Օրհնութիւնը ասորական հոգեւոր երաժշտական ժառանգութեան մշակման համար:
  • 2007 «Կոմիտաս, Տասը Յայտնութիւն» երգաշարը ներառուած է հանրակրթական դպրոցի երաժշտութեան դասանիւթի Պետական չափորոշիչ ծրագրին մէջ:

մրցանակներ`

  • 2005 Լաւագոյն երաժշտական լուծում «ճանապարհ» ֆիլմի համար, «լիստոպադ 2005» ֆիլմի 7-րդ միջազգային փառատօն, Մինսք, Պելլառուս

Ազգային Երաժշտական Մրցանակաբաշխութիւններ Հայաստանի եւ ԱՄՆ-ի մէջ`[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • 2004 Լաւագոյն Ազգային «alternative album», ԱՄՆ - «Կոմիտաս, Տասը Յայտնութիւն»,
  • 2004 Լաւագոյն Ձեւաւորում, ԱՄՆ - «Կոմիտաս, Տասը Յայտնութիւն»,
  • 2003 Տարուան Լաւագոյն Ալպոմ, ՀՀ - «Կոմիտաս, Տասը Յայտնութիւն»,
  • 2003 «CRUZAID» ձայնասկաւառակը կ'ընդգրկուի «MUSEA records»-ի «UN VOYAGE EN PROGRESSIF» լաւագոյն յառաջադէմ նախագիծերու եւրոպական տասնեակին մէջ, Ֆրանսա:

Արտագին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]