Ռիչըրտ Յովհաննէսեան

Jump to navigation Jump to search
Ռիչըրտ Յովհաննիսեան
անգլերէն՝ Richard Hovhannisian
Richard Hovannisian.jpg
Ծնած է Նոյեմբեր 9, 1932
Ծննդավայր Քալիֆորնիա, Թուլերի
Քաղաքացիութիւն
Ազգութիւն ամերիկահայ
Ուսումնավայր Քալիֆորնիայի համալսարան Պերքլի(UC Berkeley)
Լոս Անճըլըսի Քալիֆորնիայի համալսարան(UCLA)
Մասնագիտութիւն Հայոց, Ռուսերու եւ Մերձաւոր արեւելքի պատմաբան
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
Գուգենհայմի կրթաթոշակ Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշան Մովսէս Խորենացիի մետալ
Անդամութիւն Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա[1]
Երեխաներ Րաֆֆի Կ. Հովհաննիսյան

Ռիչըրտ Յովհաննիսեան (ծնած՝ 9 Նոյեմբեր 1932, Քալիֆորնիա), ամերիկահայ պատմաբան է եւ Professor Emeritus UCLA-ի մէջ։ UCLA Ամերիկայի ամէնէն կարեւոր համալսարաններուն շարքին է։ Ռիչըրտ Յովհաննիսեան ճանչցուած է յատկապէս իր չորս հատորէ բաղկացած Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան մասին իր գիրքերով։ Այս գիրքերը ակադեմական, գիտական աշխարհին մէջ ընդունուած են որպէս հիմնաւոր աշխատութիւններ պատմական տուեալ ժամանակահատուածին մասին։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ռիչըրտ Յովհաննիսեան ծնած է 1932 թուականի Նոյեմբեր 9-ին Քալիֆորնիոյ մէջ։ Ան իր հայկական ինքնութեան աղբիւրը գտած է Ֆրեզնոյի Սուրբ Երրորդութիւն Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ մէջ, ուր ան մաս կը կազմէր երգչախումբին։ Ֆրեզնոյի «ՀՅԴ» եւ «Ասպարէզ» օրաթերթերու գրասենեակներուն մէջ ան կը յաճախէր Հայ երիտասարդաց դաշնակցութեան հանդիպումներուն։ 1953 թուականին ան ընտրուեցաւ հայ երիտասարդաց դաշնակցութեան Արեւմտեան Միացեալ Նահանգներու խորհուրդի նախագահ։ 1952 թուականին տակաւին երիտասարդ Ռիչըրտ մասնակցեցաւ Սան Ֆրանսիսքոյի մէջ համայնքի շրջանակներուն միջեւ տեղի ունեցող քննարկման մը, ուր բանախօսը Սիմոն Վրացեանն էր։ Զրոյցի ժամանակ Վրացեանը անոր առաջարկեց մեկնիլ Լիբանան, անցընել տարի մը, եւ Համազգային Նշան Փալանճեան ճեմարանի մէջ սորվիլ հայերէն։ 1954 թուականին Ռիչըրտ Յովհաննիսեանը աւարտեց UC Berkeley համալսարանը եւ տարի մը անց՝ 1955 թուականին, հետեւեցաւ Վրացեանի խորհուրդին եւ մեկնեցաւ Լիբանան։ Արդէն 1956 թուականին, հեռանալով Պէյրութէն, Ռիչըրտ վարժ կը խօսէր եւ կը գրէր հայերէն։
1966 թուականին ան մեծ յաջողութեամբ պաշտպանեց գիտական թէզը՝ «Հայաստանը անկախութեան ճանապարհին» թեմայով։ 1968 թուականի գարնան, Ռիչըրտ Յովհաննիսեանի անմիջական մասնակցութեամբ, Լոս Անճելըսի մօտ Montebelloի Bicknell զբօսայգիին մէջ, ութասիւն յուշարձան բացուեցաւ, որ նուիրուած էր Հայոց Ցեղասպանութեան անմեղ զոհերու յիշատակին։
Ռիչըրտ Յովհաննիսեան 60էն աւելի գիտական յօդուածներու եւ մօտ 20 մենագրութիւններու հեղինակ է։ Ան արժանացած է Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանին, Կիլիկիոյ Ասպետ շքանշանին եւ այլ շքանշաններու։
Հաշուի առնելով Ռիչըրտ Յովհաննիսեանի գիտական, մանկավարժական, հայապահպանութեան գործին մէջ ունեցած մեծ վաստակը, ինչպէս նաեւ մայր հայրենիքի հետ սերտ կապերը՝ Հայաստանի Գիտութիւններու Ակադեմիան 1990 թուականին անոր ընտրած է որպէս ակադեմիայի արտասահմանեան անդամ։ Ռիչըրտ Յովհաննիսեան ցայսօր մեծ ջանքեր կը ներդնէ հայապահպանութեան, ցեղասպանութեան ճանաչման գործին մէջ եւ սերտօրէն կը համագործակցէ Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիայի եւ գիտակրթական այլ հաստատութիւններու հետ։

Հիմնական աշխատութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Հայաստանի Հանրապետութիւն (4 հատոր, The Republic of Armenia, հատոր 1 (1971) և հատոր II (1982), հատորներ III և IV (1996) U.C. Press)
  • The Armenian Holocaust, Cambridge, Massachusetts, Armenian Heritage Press (1980)
  • The Armenian People from Ancient to Modern Times, 2 vols. New York։ St. Martin's Press, 1997
  • Remembrance and Denial։ The Case of the Armenian Genocide. Detroit։ Wayne State University Press, 1998

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. http://greenstone.flib.sci.am/gsdl/cgi-bin/library.cgi?e=d-01000-00---off-0academic--00-1----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-3-1-00-0-0-01-1-0-00-0-0-11-10-0utfZz-8-00&cl=CL2&d=HASH017dda3801b604ce3fa771b4&gt=1
  2. http://www.sscnet.ucla.edu/history/centers/armenian/hovannisian.html
  3. http://www.sci.am/members.php?mid=280&langid=2
    1. http://www.sscnet.ucla.edu/history/centers/armenian/hovannisian.html