Յարութիւն Արարատեան

Jump to navigation Jump to search
Յարութիւն Արարատեան
Ծնած է 20 Ապրիլ 1774(1774-04-20)
Ծննդավայր Վաղարշապատ
Մահացած է մոտ. 1831
Քաղաքացիութիւն Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգութիւն հայ
Մասնագիտութիւն գրագէտ

Յարութիւն Արարատեան (Աստուածատրեան, յայտնի է նաեւ որպէս՝ Արտեմի Արարատեան, 20 Ապրիլ 1774(1774-04-20), Վաղարշապատմոտ. 1831), հայ գրող։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է Վաղարշապատ։ Հայրը քարտաշ էր։ Սկզբնական կրթութիւնը կը ստանայ Սուրբ Էջմիածին վանքի՝ կազմարարի եւ միաբաններու մօտ, իսկ յետոյ Յովհաննէս ա. ք. Ոսկերչեանի մօտ։ Ապա անցնելով Աստրախան, կը սորվի ռուսերէն լեզու ու կը շրջի Ռուսիոյի խորքերը։ 1797-ին՝ կը հասնի Փեթերսպուրկ։ Հոն կը մտնէ պետական ծառայութիւն եւ պաշտօններու մէջ արագ առաջ երթալով, կը հասնի՝ Իսկական Պետական Խորհրդարանի կոչման։

Ռուսիայէն ետք, կ՛անցնի Եւրոպա։ Ժամանակ մը Փարիզի մէջ ալ բնակութիւն կը հաստատէ ու կը սորվի ֆրանսերէն լեզու, ապա՝ Յ. ա. ք. Ոսկերչեանի «Ժամանակագրութիւն»ը (1751-էն 1804), կը թարգմանէ ֆրանսերէնի։

Արարատեան իր կեանքը ճանապարհորդութեան մէջ անցուցած է։ Կը կարծուի, որ մեռած ու թաղուած պէտք է ըլլայ՝ 1825-էն 1835, Լիմ անապատին մէջ։

Աշխատութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Արտեմի Արարատեանի կեանքը», հրտ.` 1881
  • «Վաղարշապատեցի Յարութիւն Արարատեանի կեանքը», 1892, թրգմ. Պերճ Պռօշեան

Յայտնի է 1813 թուականին, անոր «Արտեմի Արարատեանի Կեանքը» (ռուս.՝ Жизнь Артемия Араратского) սեփական յուշագրութիւնը, որ՝ մինչեւ 19-րդ դարու վերջը, կը համարուէր Կովկասի պատմութեան լաւագոյն սկզբնաղբիւրներէն մէկը։

Աղբիւր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Բառարան Հայ Գրականութեանց, Հայկ Տէր-Աստուածատուրեանց, Ա. հատոր, Թիֆլիս 1904, էջ 141: