Յակոբ Յակոբեան (նկարիչ)

Jump to navigation Jump to search

Կաղապար:Այլգործածություն4

Յակոբ Յակոբեան
Hakob Hakobyan in his studio 2012,october 25.jpg
Գեղանկարիչ Յակոբ Յակոբեան իր արհեստանոցին մէջ
Ծնած է 24 Մայիս 1923
Ծննդավայր Աղեքսանդրիա, Եգիպտոս
Վախճանած է 8 Մարտ, 2013
Վախճանի վայրը Երեւան
Քաղաքացիութիւն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգութիւն հայ
Մասնագիտութիւն Գեղարուեստական արուեստագէտ, նկարիչ
Պարգեւներ և
մրցանակներ
Հայաստանի Հանրապետութեան Դափնեկիր, Այնթապի հայրենակցական միութեան պատուոյ նախագահ

Յակոբ Տիգրան Յակոբեան (24 Մայիս, 1923, Աղեքսանդրիա, Եգիպտոս - 8 Մարտ, 2013, Երեւան, Հայաստան), գեղանկարիչ, Հայաստանի Հանրապետութեան ժողովուրդական նկարիչ, պետական մրցանակի դափնեկիր, ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամաւոր (1967-1971)։ Յակոբեան ժամանակակեն հայ նկարչութեան հանրաճանաչ, լաւագոյն ներկայացուցիչներէն մէկն է: Մաս կը կազմէ Գառզուի եւ Ժանսէմ-ի սերունդին: Սերունդ մը, որ կը յաջորդէ Մեծ եղեռնին եւ կը կրէ որբութեան կնիքը իր սրտին մէջ:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յակոբ Տիգրան Յակոբեան ծնած էր Եգիպտոս. աւարտելէ ետք Աղեքսանդրիոյ վարժարանը, յաճախած էր Մելգոնեան վարժարանը: Իր մասնագիտական ուսումը ստացած էր նախ Գահիրէի Գեղարուեստից, ապա Փարիզի Աքատեմի տը լա կրանտ Շոմիէրին մէջ:

Aquote1.png Ես Աղեք­սանդր­իա ծնած եմ, 11 տա­րե­կան էի երբ հայրս մա­հա­ցաւ, ու մեր ըն­տա­նի­քը ին­կաւ նիւ­թա­կան դժուա­րու­թեան մէջ… շա՜տ դժուար: Մայրս մեզ պէտք էր հո­գար, քոյր մը եւ եղ­բայր մը ու­նէի ինձ­մէ մեծ: Այդ թուա­կան­նե­րուն, երե­սու­նա­կան­նե­րուն, կի­նե­րը չէ­ին աշ­խա­տեր, բայց մայրս սկսաւ աշ­խա­տիլ: Հա­մո­զե­ցի զինք որ զիս Մել­գոն­եան կրթա­կան հաս­տա­տու­թիւն գի­շե­րօ­թիկ դպրոց ղրկեն, այն մտայ­նու­թեամբ, որ թէ կրթու­թիւն կը ստա­նա­յի, եւ թէ ալ բեռ մը պա­կաս կ՛ըլ­լար իրենց հա­մար:[1] Aquote2.png


Aquote1.png Այդ ձե­ւով Մել­գոն­եան հա­սայ, եօ­թը տա­րի Մել­գոն­եան մնա­ցի, մէկ ընդ­մի­ջու­մով միայն: Մել­գոն­եա­նը չա­ւար­տե­ցի, կի­սատ մնաց, չկրցայ տա­կէն դուրս գալ, չէի դի­մա­նար առանձ­նու­թեան, ըն­տա­նի­քէս հե­ռու, յե­տոյ դպրո­ցը… աւե­լի մեղմ ասած, գե­թօ մըն էր, թէ ինչ ու­զէ­ին այդ պէտք էր ըլ­լար: Այդ ժա­մա­նակ դպրո­ցը բա­ւա­կան մեծ տա­րա­ծու­թիւն ու­նէր, փշա­լա­րե­լով… ոչ թէ ու­սա­նող­նե­րուն հա­մար, այլ որ­պէս­զի դուր­սէն օտար­ներ չմտնեն ներս, թէ­եւ Կիպ­րո­սը այն­քա՜ն խա­ղաղ է եւ բա­րի ժո­ղո­վուրդ ու­նի, իսկ դպրո­ցը քա­ղա­քէն հե­ռու էր եւ երբ դուրս ել­լէ­ինք, եր­թա­լու տեղ չկար: Ամա­յի տա­րա­ծու­թիւն­ներ էին: Հի­մա այդ Մել­գոն­եա­նը քա­ղա­քի կեդ­րոնն է:[1] Aquote2.png


40 տարեկանին ներգաղթած էր Հայաստան ու մինչեւ իր մահը ստեղծագործած էր հայրենիքին մէջ` դառնալով անոր երախտաւոր զաւակներէն մին:

Կոչումներ եւ Պատւոյ նախագահ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յակոբ Յակոբեան Հայաստանի Հանրապետութեան դափնեկիր եւ Այնթապ-ի հայրենակցական միութեան պատուոյ նախագահ էր:

Յակոբեանին նկարչութեան սէրը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Aquote1.png Հինգ տա­րե­կան էի, օր մը հայրս զիս իր գիր­կը առաւ եւ թուղ­թի մը վրայ նա­պաս­տակ մը նկա­րեց: Ես զար­մա­ցայ, որով­հե­տեւ առա­ջին ան­գամ կը տես­նէի, թէ ինչ­պէս մարդ բան մը կրնայ նկա­րել: Առա­ջին նկար­չու­թիւնն էր որ կը տես­նէի թուղ­թի վրայ: Դառ­նա­լով ին­ծի ըսաւ. “Դուն ալ կրնա՞ս նկա­րել“: Ես ալ առի թուղ­թը, նկա­րե­ցի, զգաց­ուե­ցաւ: Եւ ես ալ զար­մա­ցայ, թէ ինչ­պէս որ ին­քը նկա­րած էր, ես ալ կրցայ նոյ­նը ընել: Փաս­տօ­րէն առա­ջին նկարս նկա­րե­ցի, եւ հայրս նշմա­րեց, որ ես որոշ հա­կում ու­նիմ նկար­չու­թեան հան­դէպ… եւ այդ առն­չու­թեամբ սկսաւ գուր­գու­րանք ցու­ցա­բե­րել: Հոն­տե­ղէն սկսաւ նկա­րե­լու սէրս:[1] Aquote2.png


Նկարչական ոճ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յակոբեանին նկարչութիւնը էապէս գծային է եւ ունի բարձր մակարդակ: Տեւապէս` կատարելութեան ձգտող: Լաւագոյնս կը գործածէ դասական նկարչութեան կանոնները, որոնք հիմնուած են բնութեան յաւիտենական օրէնքներուն վրայ. հեռաւորութիւն, ծաւալներու գործածութիւն, առանց ծանր զանգուածներու մէջ իյնալու` ամուր գծագրութիւն, նուրբ եւ զուսպ, մոխրաւուն գոյներ:

Բնութենէն առնուած տեսարանները կամ երեւոյթները Յակոբեան կը զտէ, կը վերակազմակերպէ, կը յղկէ եւ կու տայ անձնական իր կնիքը իւրաքանչիւր առարկայի` հասցնելով զանոնք բիւրեղացման: Յակոբեան կը սիրէ գոյնի հարթ քսուածքը, սակայն, ի պահանջել հարկին, կը գործածէ նաեւ ստուերը, միշտ պահելով մակերեսի մաքրութիւնն ու թեթեւութիւնը:

Կ՛ուզէ, որ ամէնէն յետին մանրամասնութիւնն անգամ հնազանդի իր օրէնքներուն, պահէ իր տեղն ու կշռոյթը պաստառին վրայ: Ո՛չ մէկ պատահականութիւն, ո՛չ մէկ զիջում: Կ՛ուզէ, որ իր պաստառները ողողուած ըլլան մեղմ ու ծփացող երանգներով եւ ունենան ապակիի մը թափանցիկութիւնը: Որքան ալ իր էութիւնը կրէ տագնապներ ու յուսախաբութիւններ, ան կ՛ուզէ ըլլալ զուսպ, անխռով եւ ներդաշնակ:

Յակոբեանի արուեստը կ՛իյնայ, յետ Բ. Համաշխարհային պատերազմի Ֆրանսիս Կռիւպերով եւ ՊեռնարՊիւֆէյով շարունակուած թշուառապաշտութեան եւ կը յատկանշուի պատերազմի արհաւիրքներէն հալածական, մահուան մղձաւանջով ապրող մարդոց ապրումներով:[2]

Յակոբեան զինուած էր գիտութեամբ՝ արուեստի գաղտնիքներուն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ան կը յաջողի առինքնել ակնդիրը, տեւապէս զգուշանալով պատմողական երեւոյթներէ, արտայայտելու համար անսահման սիրոյ իր երգը` ձօնուած կեանքի գեղեցկութեան, տրտմութեան:

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանոթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 [1]“ԳՈՐ­ԾԻՔ­ՆԵ­ՐԸ ԱՅՆ­ՊԷՍ ԿԸ ՍՏԱՑ­ՈՒԻՆ, ՈՐ ՄԱՐ­ԴԵՐ ԵՆ… ԿԻ­ՆԵՐ ԿԱՄ ԿԵՆ­ԴԱ­ՆԻ­ՆԵՐ“, ԿԸ ՅԱՅՏ­ՆԷՐ ՅԱ­ԿՈԲ ՅԱ­ԿՈԲ­ԵԱՆ
  2. [2] Յակոբ Յակոբեանի Արուեստը