Յակոբ Յակոբեան (նկարիչ)

Jump to navigation Jump to search

Կաղապար:Այլգործածություն4

Յակոբ Յակոբեան
Hakob Hakobyan in his studio 2012,october 25.jpg
Գեղանկարիչ Յակոբ Յակոբեան իր արհեստանոցին մէջ
Ծնած է 24 Մայիս 1923
Ծննդավայր Աղեքսանդրիա, Եգիպտոս
Վախճանած է 8 Մարտ, 2013
Մահուան վայր Երեւան, Հայաստան
Քաղաքացիութիւն Flag of the Soviet Union.svg Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւններու Միութիւն
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգութիւն Հայ
Մասնագիտութիւն Գեղարուեստական արուեստագէտ, նկարիչ
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
Երեւանի պատուաւոր քաղաքացի Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշան ԽՍՀՄ պետական մրցանակ «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալ

Յակոբ Տիգրան Յակոբեան (24 Մայիս, 1923, Աղեքսանդրիա, Եգիպտոս - 8 Մարտ, 2013, Երեւան, Հայաստան), գեղանկարիչ, Հայաստանի Հանրապետութեան ժողովուրդական նկարիչ, պետական մրցանակի դափնեկիր, ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամաւոր (1967-1971)։ Յակոբեան ժամանակակեն հայ նկարչութեան հանրաճանաչ, լաւագոյն ներկայացուցիչներէն մէկն է: Մաս կը կազմէ Գառզուի եւ Ժանսէմ-ի սերունդին: Սերունդ մը, որ կը յաջորդէ Մեծ եղեռնին եւ կը կրէ որբութեան կնիքը իր սրտին մէջ:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յակոբ Տիգրան Յակոբեան ծնած էր Եգիպտոս. աւարտելէ ետք Աղեքսանդրիոյ վարժարանը, յաճախած էր Մելգոնեան վարժարանը: Իր մասնագիտական ուսումը ստացած էր նախ Գահիրէի Գեղարուեստից, ապա Փարիզի Աքատեմի տը լա կրանտ Շոմիէրին մէջ:

Aquote1.png Ես Աղեք­սանդր­իա ծնած եմ, 11 տա­րե­կան էի երբ հայրս մա­հա­ցաւ, ու մեր ըն­տա­նի­քը ին­կաւ նիւ­թա­կան դժուա­րու­թեան մէջ… շա՜տ դժուար: Մայրս մեզ պէտք էր հո­գար, քոյր մը եւ եղ­բայր մը ու­նէի ինձ­մէ մեծ: Այդ թուա­կան­նե­րուն, երե­սու­նա­կան­նե­րուն, կի­նե­րը չէ­ին աշ­խա­տեր, բայց մայրս սկսաւ աշ­խա­տիլ: Հա­մո­զե­ցի զինք որ զիս Մել­գոն­եան կրթա­կան հաս­տա­տու­թիւն գի­շե­րօ­թիկ դպրոց ղրկեն, այն մտայ­նու­թեամբ, որ թէ կրթու­թիւն կը ստա­նա­յի, եւ թէ ալ բեռ մը պա­կաս կ՛ըլ­լար իրենց հա­մար:[1] Aquote2.png


Aquote1.png Այդ ձե­ւով Մել­գոն­եան հա­սայ, եօ­թը տա­րի Մել­գոն­եան մնա­ցի, մէկ ընդ­մի­ջու­մով միայն: Մել­գոն­եա­նը չա­ւար­տե­ցի, կի­սատ մնաց, չկրցայ տա­կէն դուրս գալ, չէի դի­մա­նար առանձ­նու­թեան, ըն­տա­նի­քէս հե­ռու, յե­տոյ դպրո­ցը… աւե­լի մեղմ ասած, գե­թօ մըն էր, թէ ինչ ու­զէ­ին այդ պէտք էր ըլ­լար: Այդ ժա­մա­նակ դպրո­ցը բա­ւա­կան մեծ տա­րա­ծու­թիւն ու­նէր, փշա­լա­րե­լով… ոչ թէ ու­սա­նող­նե­րուն հա­մար, այլ որ­պէս­զի դուր­սէն օտար­ներ չմտնեն ներս, թէ­եւ Կիպ­րո­սը այն­քա՜ն խա­ղաղ է եւ բա­րի ժո­ղո­վուրդ ու­նի, իսկ դպրո­ցը քա­ղա­քէն հե­ռու էր եւ երբ դուրս ել­լէ­ինք, եր­թա­լու տեղ չկար: Ամա­յի տա­րա­ծու­թիւն­ներ էին: Հի­մա այդ Մել­գոն­եա­նը քա­ղա­քի կեդ­րոնն է:[1] Aquote2.png


40 տարեկանին ներգաղթած էր Հայաստան ու մինչեւ իր մահը ստեղծագործած էր հայրենիքին մէջ` դառնալով անոր երախտաւոր զաւակներէն մին:

Կոչումներ եւ Պատւոյ նախագահ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յակոբ Յակոբեան Հայաստանի Հանրապետութեան դափնեկիր եւ Այնթապ-ի հայրենակցական միութեան պատուոյ նախագահ էր:

Յակոբեանին նկարչութեան սէրը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Aquote1.png Հինգ տա­րե­կան էի, օր մը հայրս զիս իր գիր­կը առաւ եւ թուղ­թի մը վրայ նա­պաս­տակ մը նկա­րեց: Ես զար­մա­ցայ, որով­հե­տեւ առա­ջին ան­գամ կը տես­նէի, թէ ինչ­պէս մարդ բան մը կրնայ նկա­րել: Առա­ջին նկար­չու­թիւնն էր որ կը տես­նէի թուղ­թի վրայ: Դառ­նա­լով ին­ծի ըսաւ. “Դուն ալ կրնա՞ս նկա­րել“: Ես ալ առի թուղ­թը, նկա­րե­ցի, զգաց­ուե­ցաւ: Եւ ես ալ զար­մա­ցայ, թէ ինչ­պէս որ ին­քը նկա­րած էր, ես ալ կրցայ նոյ­նը ընել: Փաս­տօ­րէն առա­ջին նկարս նկա­րե­ցի, եւ հայրս նշմա­րեց, որ ես որոշ հա­կում ու­նիմ նկար­չու­թեան հան­դէպ… եւ այդ առն­չու­թեամբ սկսաւ գուր­գու­րանք ցու­ցա­բե­րել: Հոն­տե­ղէն սկսաւ նկա­րե­լու սէրս:[1] Aquote2.png


Նկարչական ոճ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յակոբեանին նկարչութիւնը էապէս գծային է եւ ունի բարձր մակարդակ: Տեւապէս` կատարելութեան ձգտող: Լաւագոյնս կը գործածէ դասական նկարչութեան կանոնները, որոնք հիմնուած են բնութեան յաւիտենական օրէնքներուն վրայ. հեռաւորութիւն, ծաւալներու գործածութիւն, առանց ծանր զանգուածներու մէջ իյնալու` ամուր գծագրութիւն, նուրբ եւ զուսպ, մոխրաւուն գոյներ:

Բնութենէն առնուած տեսարանները կամ երեւոյթները Յակոբեան կը զտէ, կը վերակազմակերպէ, կը յղկէ եւ կու տայ անձնական իր կնիքը իւրաքանչիւր առարկայի` հասցնելով զանոնք բիւրեղացման: Յակոբեան կը սիրէ գոյնի հարթ քսուածքը, սակայն, ի պահանջել հարկին, կը գործածէ նաեւ ստուերը, միշտ պահելով մակերեսի մաքրութիւնն ու թեթեւութիւնը:

Կ՛ուզէ, որ ամէնէն յետին մանրամասնութիւնն անգամ հնազանդի իր օրէնքներուն, պահէ իր տեղն ու կշռոյթը պաստառին վրայ: Ո՛չ մէկ պատահականութիւն, ո՛չ մէկ զիջում: Կ՛ուզէ, որ իր պաստառները ողողուած ըլլան մեղմ ու ծփացող երանգներով եւ ունենան ապակիի մը թափանցիկութիւնը: Որքան ալ իր էութիւնը կրէ տագնապներ ու յուսախաբութիւններ, ան կ՛ուզէ ըլլալ զուսպ, անխռով եւ ներդաշնակ:

Յակոբեանի արուեստը կ՛իյնայ, յետ Բ. Համաշխարհային պատերազմի Ֆրանսիս Կռիւպերով եւ ՊեռնարՊիւֆէյով շարունակուած թշուառապաշտութեան եւ կը յատկանշուի պատերազմի արհաւիրքներէն հալածական, մահուան մղձաւանջով ապրող մարդոց ապրումներով:[2]

Յակոբեան զինուած էր գիտութեամբ՝ արուեստի գաղտնիքներուն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ան կը յաջողի առինքնել ակնդիրը, տեւապէս զգուշանալով պատմողական երեւոյթներէ, արտայայտելու համար անսահման սիրոյ իր երգը` ձօնուած կեանքի գեղեցկութեան, տրտմութեան:

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանոթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 [1]“ԳՈՐ­ԾԻՔ­ՆԵ­ՐԸ ԱՅՆ­ՊԷՍ ԿԸ ՍՏԱՑ­ՈՒԻՆ, ՈՐ ՄԱՐ­ԴԵՐ ԵՆ… ԿԻ­ՆԵՐ ԿԱՄ ԿԵՆ­ԴԱ­ՆԻ­ՆԵՐ“, ԿԸ ՅԱՅՏ­ՆԷՐ ՅԱ­ԿՈԲ ՅԱ­ԿՈԲ­ԵԱՆ
  2. [2] Յակոբ Յակոբեանի Արուեստը