Հորմուզի Նեղուց

Jump to navigation Jump to search
Հորմուզի Նեղուց
Նեղուցի հիւսիսը կը գտնուի Իրանը, իսկ հարաւը՝ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւնները եւ Օմանի արտագաւառը
Հորմուզի Նեղուցը՝ նկարուած մեծ օդանաւէ 35,000 ոտք բարձրութեան վրայէն
Հորմուզի Նեղուցի քաղաքական ծովային քարտէսը (2004)


Հորմուզի Նեղուցը կը գտնուի Օմանի եւ Պարսից ծոցի միջեւ: Պարսից ծոցէն դէպի ովկիանոս բացուող միակ միջոցն է այս նեղուցը, որուն պատճառով ալ նկատուած է իբրեւ աշխարհառազմավարական կարեւորագոյն կէտերէն մէկը: [1]Նեղուցի հիւսիսը կը գտնուի Իրանը, իսկ հարաւը՝ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւնները եւ Օմանի արտագաւառը: Նեղուցի երկարութիւնը կը հասնի մօտաւորապէս 90 մղոնի (167քմ), իսկ անոր լայնութիւնը կը տարածուի մօտաւորապէս 21 (39քմ)-էն 52 մղոնի (96քմ) միջեւ:

Անուանում[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Քրիստոսէ առաջ 10-էն 17 դարերուն, աշխարհագրական այս շրջանին մէջ կը գտնուէր Օրմուսի թագաւորութիւնը, եւ շատ հաւանաբար այդ իսկ պատճառով նեղուցը կոչուած է այդ թագաւորութեան անունով: Ըստ լեզուաբաններու, գիտնականներու եւ պատմականններու՝ հորմուզ բառը ծնած է պարսկերէն «هورمغ» հորմուղ բառէն, ինչ որ կը նշանակէ արմաւենի:[2] Հուրմուզի տեղական բարբառով ալ նեղուցը կը կոչուի Հուրմուղ, որ ունի նոյն նշանակութիւնը՝ վերոյիշեալ բառերուն: Նեղուցի անունը նաեւ նմանութիւն ունի զրադաշտականութեան աստուած՝ Հորմոզի անուան հետ, որուն պատճառով ժամանակի ընթացքին ժողովրդական համոզում մը մէջտեղ եկած է թէ նեղուցի անունը որոշ կապ մը ունի զրադաշտականութեան Հորմոզ Աստուծոյ հետ:

Նաւարկութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Այս նեղուցէն անցնող նաւերու բախումը նուազեցնելու համար, բոլոր այն նաւերը, որոնք կ՛անցնին նեղուցէն՝ կը հետեւին Երթեւեկութեան բաժանումի ծրագիրի մը (Traffic Separation Scheme (TSS)): Երկու միջանցքները իրարմէ բաժնուած են 2 մղոն լայնութեամբ միջագիծով մը: .[3]

Նեղուցը անցնելու համար նաւերը կ՛ացնին Իրանի եւ Օմանի ցամաքային ջուրերու վրայէն թրանզիթ ճամբորդութեան դրութեամբ՝ որ հաստատուած է Միացեալ նահանգներու ծովային օրէնքներու համաձայնութեան հիման վրայ (United Nations Convention on the Law of the Sea):[4] Հակառակ այն իրողութեան, որ ոչ բոլոր երկիրները վաւերացուցած են այս համաձայնութիւնը[5]՝ սակայն մեծամասնութիւնը, ներառեալ Միացեալ Նահանգները[6], ընդունած են այս համաձայնութեան օրէնքները:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Viktor Katona։ «How Iran Plans To Bypass The World’s Main Oil Chokepoint»։ Oilprice.com։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 11 September 2018-ին։ արտագրուած է՝ 2018-09-11 
  2. Municipality of Minab, (in Persian). Retrieved 30 December 2011.
  3. «World Oil Transit Chokepoints»։ U.S. Energy Information Administration։ July 25, 2017։ արտագրուած է՝ June 13, 2019 
  4. Alejandra Roman & Administration։ «Strait of Hormuz»։ The Encyclopedia of Earth։ արտագրուած է՝ 2015-06-02 
  5. «Chronological lists of ratifications of, accessions and successions to the Convention and the related Agreements as at 26 October 2007»։ Division for Ocean Affairs and the Law of the Sea։ UN 
  6. U.S. President Ronald Reagan (10 March 1983)։ «Presidential Proclamation 5030» (PDF)։ United States Department of State։ արտագրուած է՝ 21 January 2008