Լուսինէ Զաքարեան

Jump to navigation Jump to search
Լուսինէ Զաքարեան 2012 թուականի նամականիշի վրայ

Լուսինէ Զաքարեան (1 Յունիս 1937, Ախալցխա, Ջաւախք, Վրաստան ֊ 30 Դեկտեմբեր 1992, Երեւան), հայ երգչուհի, Կոմիտասի, հայ հոգեւոր երգերու ու տաղերու մեկնաբան։ Ժողովուրդի կողմէ շատ սիրուած երգչուհիի աճիւնը կը գտնուի Էջմիածին քաղաքի Սուրբ Գայանէ եկեղեցւոյ բակի գերեզմանատան մէջ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Լուսինէ հասակ առած է Ջաւախքի մէջ։ 1952 թուականին իր ընտանիքին հետ տեղափոխուած է Երեւան, ուսանած է Ռոմանոս Մելիքեանի անուան երաժշտական ուսումնարանէն ներս։ 1957 թուականին ընդունուած է Երեւանի պետական կոնսերվատորիա։ Այդ տարիներուն անոր տաղանդն արդէն բացայայտ էր։ Լուսինէ Զաքարեան սերած էր երաժիշտներու գերդաստանէ։ Մօր կողմէ պապը՝ Իոսիֆ Տոմաշեւիչը (ծագումով լեհահայ) եղած է Սենթ Փեթերսպուրկի Կայսերական օփերային թատրոնի մեներգիչ, ձայնային հարուստ տուեալներով օժտուած պաս-փրոֆունտօ, որ իր ձայնը մշակած էր Իտալիոյ մէջ։ Տատը՝ Ելենա Թոմաշեւսքաեան, դաշնակահարուհի էր։ 1970-1983 եղած է Հայաստանի Ազգային հեռուստաընկերութեան եւ ձայնասփիւռի սինֆոնիկ նուագախումբի մեներգչուհի։ Այդ ընթացքին երգած է նաեւ Էջմիածնայ Մայր տաճարի երգչախմբէն։ Գերազանց կատարած է ինչպէս արեւմտաեւրոպական ստեղծագործութիւններ, այնպէս ալ՝ հայկական ժողովրդական եւ հոգեւոր երաժշտութիւն։ Դեռեւս սովետական տարիներուն, երբ կ՛արգիլուէին բազմաթիւ երաժշտական ոճեր, ինչպէս նաեւ հոգեւոր երաժշտութիւնը, ան յամարձակութիւն ունեցած է հայկական հոգեւոր երաժշտութիւնը բարձրացնել բեմ։

1972 թուականին արժանացած է ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչման[1]։

Բազմիցս համերգներով ելոյթներ ունեցած է արտասահմանի տարբեր երկիրներու մէջ, ուր փառքով ներկայացուցած է Կոմիտասին հայ ժողովրդական երգերը, տաղերն ու շարականները։ Պարբերաբար համերգներ տուած է հայազգի աշխարհահռչակ երգեհոնահար Պերճ Ժամկոչեանի հետ։ Լուսինէի համար երգահան Առնօ Բաբաջանեան գրած է իր «Վոկալիզը»։ Նրան բանաստեղծութիւններ ձօնած է Սիլվա Կապուտիկեանը,բՎահագն Դաւթեանը, Պարոյր Սեւակը, այլազգի բանաստեղծներ։ Շնորհիւ հոգեթով ձայնի, Լուսինէ Զաքարեանի ձայնագրութիւնները մտած են համաշխարհային երաժշտութեան ձայնադարան։

Լուսինէ Զաքարեանի յուշատախտակը (Երեւանի Եղզնիկ Կողբացի փողոց)

Մէջբերումներ Լուսինէ Զաքարեանի մասին[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Aquote1.png Երբ Լուսինէն երգում է «Սուրբ-սուրբը», ամբողջ հրեշտակները բազմութեամբ իջնում են Մայր աթոռ ու փառաբանում Աստծուն իր այդ երգեցողութեան ու նրան ի վերուստ տրուած շնորհի համար։
- Կաթողիկոս Վազգէն Ա․
Aquote2.png


Aquote1.png Լուսինէն հայ երգարուեստի մէջ նոյն դերն ունի, ի՛նչ ճարտարապետութեան մէջ՝ Թորոս Թորամանեանը։ Aquote2.png


Aquote1.png Անզուգական երգչուհի, հոգեւորի փայլուն զգացողութեամբ, որը գերել ու «գրաւել» է ոչ միայն հայ, այլեւ այլազգիներու սրտերն ու փառքով ներկայացուցած Կոմիտասի, հայ ժողովրդական երգերը, տաղերը եւ շարականները։
- Փրոֆէսոր Դաւիթ Ղազարեան
Aquote2.png


Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երեւան, 2005 

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]