Լուիզա Ասլանեան

Jump to navigation Jump to search
Լուիզա Ասլանեան
Louise Aslanian (Las).jpg
Ծննդեան անուն հայ.՝ Լուիզա Գրիգորեան
Ծնած է 5 Մայիս 1906(1906-05-05)
Ծննդավայր Թաւրիզ, Իրան
Վախճանած է 30 Յունուար 1945(1945-01-30) (38 տարեկանին)
Մահուան վայր Ռավենսբրյուկ համակենտրոնացման ճամբար, Գերմանիա
Քաղաքացիութիւն Իրան
Ազգութիւն հայ
Մասնագիտութիւն գրագէտ, հասարակական գործիչ, բանաստեղծուհի, French Resistance fighter
Աշխատավայր Զանգու
Կուսակցութիւն Ֆրանսայի Կոմունիստական Կուսակցութիւն
Ամուսին Արփիար Ասլանեան

ԼԱՍ (Լուիզա Ասլանեան, ֆր.՝ Louise Aslanian, Lass 5 Մայիս 1906(1906-05-05), Թաւրիզ30 Յունուար 1945(1945-01-30), Ռավենսբրյուկ համակենտրոնացման ճամբար), հայ գրող, հասարակական գործիչ, հայկական ծագմամբ ֆրանսացի հակաֆաշիստ, կոմունիստ, Ֆրանսական դիմադրութեան ականաւոր գործիչ, գրող։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է Թաւրիզ՝ Սրապիոն եւ Մանիա Գրիգորեաններու ընտանիքին մէջ։ Ուսանած է Թաւրիզի կեդրոնական թեմի վարժարանին մէջ եւ Թիֆլիսի ռուսական գիմնազիային մէջ։ Դպրոցական տարիներուն ցուցաբերած է գրական ձիրք՝ գրելով քնարական բանաստեղծութիւններ, թարգմանութիւններ կատարելով ռուսերէնէն ու ֆրանսերէնէն։ Վաղ տարիքէն նուագած է դաշնամուր։ Վերադառնալով Թաւրիզ՝ 1923-ին ամուսնացած է մասնագիտութեամբ իրաւաբան Արփիար Ասլանեանի հետ։

1923-ին երիտասարդ ամուսինները տեղափոխուած են Փարիզ. անոնց հետ գացած են նաեւ Լուիզայի մայրը՝ Մանիան, եւ քոյրը՝ Արշալոյսը։ Փարիզի մէջ Լուիզան ցանկացած է շարունակել երաժշտական կրթութիւնը (դաշնամուր նուագել), սակայն դրամական խնդիրներու պատճառով ստիպուած եղած է հրաժարիլ իր երազանքէն։ Այդ պատճառաւ ան հետեւած է Սորպոնի համալսարանի գրականութեան դասընթացքներուն։ Փարիզի մէջ ան աշխոյժ մասնակցութիւն ունեցած հայ-ֆրանսական գրական միութեան աշխատանքներուն, աշխատած է թերթերուն, ծանօթացած գրական շրջանակներու ներկայացուցիչներու հետ եւ վերցուցած «Լաս» գրական կեղծանունը։

1920-ականներու կէսերուն հայ-ֆրանսական մամուլին մէջ հրատարակած է «Մետաղադրամներու հաւաքածու», «Գինու երկաթէ վաճառական», «Ճահիճ» եւ այլ պատմուածքներ[1]։ Իր ստեղծագործութիւնները գրած է հայերէն եւ ֆրանսերէն։

1928-ին լոյս տեսած է կարճ պատմուածքներու «Khan» («Խան») ժողովածուն, 1935-ին՝ «Gtsits durs» («Գծիցդուրս») պատմուածքներու ժողովածուն[2] երկու հատորով։

Կռուած է ֆրանսական դիմադրութեան շարքերուն մէջ եւ զոհուած Ռաւենսպրիւկ համակեդրոնացման ճամբարին[3]։

Գործերէն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Հարցական Ուղիներով»
  • «Գծից Դուրս»

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. «Հայաստանի Հանրապետութեան Սփիւռքի նախարարութեան արխիւ»։ ww25.libmindiaspora.am։ արտագրուած է՝ 2019-08-04 
  2. Aslanian Louisa (1956)։ «Գծից դուրս» պատմուածքներու ժողովածուն Ֆրանսայի ազգային գրադարանի գրացուցակին մէջ։ Pēyrut': Gratown Geġam L. Sewani 
  3. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, Ա. հատոր, Երեւան, 2005