Ժան-Մարի Կիւսթաւ Լը Քլեզիօ

Ժան-Մարի Կիւսթաւ Լը Քլեզիօ ֆրանսերէն՝ J. M. G. Le Clézio
Ծնած է	13 Ապրիլ 1940(1940-04-13)[…] (85 տարեկան)
Ծննդավայր	Նիս
Քաղաքացիութիւն	Ֆրանսա և  Մավրիկիոս
Մայրենի լեզու	Ֆրանսերէն
Ուսումնավայր	Բրիստոլի համալսարան?, Էքս Մարսէյի Համալսարանը, Նիսի համալսարան-Սոֆիա Անտիպոլիս?, Պրովանսի համալսարան? և University of Côte d'Azur?
Երկեր/Գլխաւոր գործ	Արձանագրությունը? և Անապատ?
Մասնագիտութիւն	գրագէտ, թարգմանիչ, վիպասան, ակնարկագիր, մանկագիր, լրագրող և համալսարանի դասախօս
Անդամութիւն	comité de lecture des éditions Gallimard?
Ամուսին	Jémia Le Clézio?
Երեխաներ	Anna Jean?

Ժան-Մարի Կիւսթաւ Լը Քլեզիօ (ֆրանսերէն՝ J. M. G. Le Clézio, 13 Ապրիլ 1940(1940-04-13)^[…], Նիս), ֆրանսացի գրող, 2008 թուականի Գրականութեան Նոպէլեան մրցանակի դափնեկիր։

Կեանք եւ գործունէութիւն

Ծնած է Ֆրանսայի Նիս քաղաքը: Հայրը անգլիացի է, մայրը` ֆրանսացի, պրըթոն, բայց երկուքն ալ Սէն-Մորիսէն էին: Իրեն համար ֆրանսերէնն է իր իսկական երկիրը: Միաժամանակ տիրապետելով անգլերէնի եւ ֆրանսերէնի, նախ խորհած է անգլերէն գրել, բայց գրած է ֆրանսերէն, ընդդիմանալու համար Մորիս կղզիի անգլիացիներու կողմէ գաղութացման: Եօթը տարեկանին կը գրէ իր առաջին գիրքը, որ ծովու մասին է:

Իր գրական ուսումը ստացած է Նիս, Պրիսթոլ եւ Լոնտոն․ քսաներեք տարեկանին մուտք գործած է գրական աշխարհ, տիրանալով Ռընոտօ մրցանակին, իր առաջին վէպով, որ սկիզբն է երկարատեւ պայքարի մը ընդդէմ բռնութեան եւ դրամի իշխանութեան, պաշտպանելով բնութիւնը եւ տկարները: Իր էջերը մերժումն են արդիական եւ մղձաւանջային աշխարհին:

1967-ին Թայլանտի մէջ կատարած է իր ազգային ծառայութիւնը ոչ իբրեւ զինուոր, այլ իբրեւ մշակութային գործակցող:

Արտաքսուած է, քանի որ ուժգնօրէն դատապարտած է մանուկներու պոռնկութիւնը եւ ղրկուած՝ Մեքսիքա, հոն լրացնելու համար իր ծառայութիւնը:

Աշխատած է Լատին Ամերիկայի Հիմնարկութեան մօտ եւ խորապէս կապուած է շրջանին եւ հնդիկներուն, ինչ որ իր գործը դրոշմած է եւ աշխարհահայեացքը:

1970-1974 տարիներուն ապրած է Ամպերաս եւ Վաունանաս հնդիկներուն հետ, Փանամայի եղէգնանտառներուն մէջ (jungle), որ իրեն ընծայած է մարդկային, մշակութային եւ միստիք արտակարգ կենսափորձ մը, ընդլայնած է իր միտքի եւ հոգիի սահմանները, քանի որ Մեքսիքայի նախնական պատմութեան ծանօթացումը եւ անոր փճացումը սպանացի գրաւողներու կողմէ զինք մղած են ընդվզումի: Գացած է երկրին խորերը ուր կ'ապրին նախնական համարուած ցեղախումբերը, սորված է անոնց տեղական լեզուները եւ ծանօթացա՝ անոնց սրբազան գրութիւններուն:

1977-ին եղած է առաջիններէն Ամերիկայի հնդիկներու դիցաբանութեան վերաբերող «Շիլամ Պալամի Մարգարէութիւններ»ու թարգմանութիւնը հրատարակող:

Մասնագիտացած է «Միշիքոան»ի մէջ (Կեդրոնական Մեքսիքա), այդ մասին ներկայացուցած է պատմութեան աւարտաճառ մը, ուսուցանած է Միացեալ Նահանգներու Ալպուքերք համալսարանին մէջ:

Ժ. Մ. Գ. Լը Քլեզիոյի Մատենագիտութիւնը

Վէպեր

Տարեթիւ (Ֆրանսերէն)	Ֆրանսերէն Բնագիր Անունը
1963	Le Procès-verbal
1966	Le Déluge
1967	Terra Amata
1969	Le Livre des fuites
1970	La Guerre
1973	Les Géants
1975	Voyages de l'autre côté
1980	Désert
1985	Le Chercheur d'or
1991	Onitsha
1992	Étoile errante
1995	La Quarantaine
1997	Poisson d'or
2003	Révolutions
2006	Ourania
2008	Ritournelle de la faim
2017	Alma

---

Կարճ Պատմուածքներ Եւ Վիպակներ

Տարեթիւ (Ֆրանսերէն)	Ֆրանսերէն Բնագիր Անունը
1964	Le Jour où Beaumont fit connaissance avec sa douleur
1965	La Fièvre
1978	Mondo et autres histoires
1982	La Ronde et autres faits divers
1989	Printemps et autres saisons
1992	Awaité Pawana
1997	La Fête chantée et autres essais de thème amérindien
1999	Hasard suivi d'Angoli Mala
2000	Cœur brûle et autres romances
2000	Fantômes dans la rue
2002	Tabataba suivi de Pawana
2011	Histoire du pied et autres fantaisies
2014	Tempête : deux novellas
2020	Chanson bretonne, suivi de L'Enfant et la Guerre
2023	Avers

---

Ոչ-Գեղարուեստական Երկեր

Տարեթիւ (Ֆրանսերէն)	Ֆրանսերէն Բնագիր Անունը
1965	Le Rêve mexicain ou La Pensée interrompue
1965	"Sur la lecture comme le vrai voyage"
1965	"La Liberté pour rêver"
1965	"La Liberté pour parler"
1967	L'extase matérielle
1971	Conversations avec J. M. G. Le Clézio
1971	Haï
1973	Mydriase
1978	Vers les icebergs
1978	L'Inconnu sur la Terre
1980	Trois Villes saintes
1982	Une lettre de J. M. G. Le Clézio
1987	Sur Lautréamont
1993	Diego et Frida
1995	Ailleurs
1997	Dans la maison d'Edith
1998	Enfances
2000	L'Enfant de sous le pont
2004	L'Africain
2007	Ballaciner
2020	Chanson bretonne suivi de L'Enfant et la guerre
2024	Identité nomade

---

Ճամբորդական Օրագիրներ Եւ Մանկական Գիրքեր

Ճամբորդական Օրագիրներ

• Voyage à Rodrigues
• Gens des nuages
• Raga. Approche du continent invisible

Մանկական Գիրքեր

• Voyage au pays des arbres (1978)
• Lullaby (1980)
• Peuple du ciel, suivi de Les Bergers (1981)
• Celui qui n'avait jamais vu la mer, suivi de La Montagne du dieu vivant (1982)
• Villa Aurore, suivi de Orlamonde (1985)
• Balaabilou (1985)
• La Grande Vie, suivi de Peuple du ciel (1990)

---

Հաւաքածոներ (Հեղինակին կողմէ թարգմանուած ֆրանսերէնի)

• Les Prophéties du Chilam Balam
• Relation de Michoacan
• Sirandanes

Գիրքեր՝ Լը Քլեզիոյի Նախաբանով

• Խուան Ռուլֆոյի Le Llano en Flammes կարճ պատմուածքներու հաւաքածոյի ֆրանսերէն նախաբանը։
• Ֆրանսացի կինոռեժիսոր Ռոպեր Բրեսսոնի "Notes Sur Le Cinématographe" աշխատութեան նախաբանը։