Jump to content

Գաբրիէլ Աւետիքեան

Գաբրիէլ Աւետիքեան
Ծնած է 19 Սեպտեմբեր 1750(1750-09-19)[1]
Ծննդավայր Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն[1]
Մահացած է 24 Դեկտեմբեր 1827(1827-12-24)[2][1] (77 տարեկանին)
Մահուան վայր Վենետիկ, Աւստրիական Կայսրութիւն[2][1]
Քաղաքացիութիւն  Վենետիկի հանրապետութիւն
Ազգութիւն Հայ[2][1]
Մասնագիտութիւն լեզուաբան, բառարանագիր, բանասէր, աստուածաբան, քերական

Հայր Գաբրիէլ Վրդ․ Աւետիքեան (19 Սեպտեմբեր 1750(1750-09-19)[1], Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն[1] - 24 Դեկտեմբեր 1827(1827-12-24)[2][1], Վենետիկ, Աւստրիական Կայսրութիւն[2][1]), հայ աստուածաբան, իմաստասէր, բանասէր, թարգմանիչ, լեզուաբան, քերական-բառարանագիր, Մխիթարեան Միաբանութեան անդամ։

Կենսագրական գիծեր

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է Պոլիս։ Փոքր հասակին տեղափոխուած է Վենետիկ, ուսած է Մխիթարեաններու վարժարանոին մէջ, ըստացած է հոգեւորականի կոչում, վարած է վարչական շարք մը պաշտօններ։ մեծ ազդեցութիւն ունեցած է վանքի գրական կեանքի զարգացման մէջ։

Գործունէութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Առաջին աշխատութիւնը լոյս տեսած է 1792 թուականին՝ «Քերականութիւն Թոսքանական լեզուի»։

Ապա յաջորդաբար հրատարակած է՝

  • «Մեկնութիւն չորեքտասան թղթոց Երանելւոյն Պողոսի առաքելոյն» (1806),
  • «Բացատրութիւն շարականաց» (1814),
  • «Քերականութիւն հայկական» (1815),
  • «Տեսարանք, արարեալ աշխարհօրէն ոճով» (դասագիրք, 1816),
  • «Քերականութիւն համառօտ» (1818, 1823),
  • «Պատարագամատոյց հայոց» (հայերէն եւ լատիներէն, 1823)[3]։

Հրատարակած է նաեւ կրօնական մի քանի գիրքեր՝

  • Երեք հատորով՝ «Պօղոս առաքեալի 14 նամակներուն մեկնութիւնը» (1806, 1811, 1812),
  • «Բացատրութիւն շարականաց» (1814)։

Հրատարակած է Գրիգոր Նարեկացիի «Նարեկը», նաեւ անոր բացատրութիւնը՝ «Նարեկլուծը»։

Մասնակցած է «Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի» բառարանի ստեղծումին, գրելով ամբողջ Ա․ տառը[4]։ Կատարած է թարգմանութիւններ, մեծ մասամբ կրօնական բովանդակութեամբ։

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]