Արշակ Ալպօյաճեան

Jump to navigation Jump to search
Արշակ Ալպօյաճեան
Ալպոյաճեան.png
Ծնած է 17 Յունիս 1879(1879-06-17)
Ծննդավայր Իսթանպուլ, Օսմանեան Կայսրութիւն
Մահացած է 24 Յունիս 1962(1962-06-24) (83 տարեկանին)
Քաղաքացիութիւն Flag of Turkey.svg Թուրքիա
Ազգութիւն հայ
Ուսումնավայր Պէրպէրեան Վարժարան
Ազգային Կեդրոնական Վարժարան (Պոլիս)
Գալուստեան Ազգային Վարժարան
Մասնագիտութիւն պատմաբան, բանասէր, Խմբագիր

Արշակ Ալպօյաճեան (17 Յունիս 1879(1879-06-17), Իսթանպուլ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 24 Յունիս 1962(1962-06-24)), բանասէր, գրագէտ հրապարակագիր եւ պատմաբան:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Նախնական կրթութիւնը ստացած է Պէրպէրեան վարժարանի մէջ, որմէ շրջանաւարտ ըլլալէ ետք 1895 թուականին անցած է Կենդրոնական, 1899-ին կը թողու դպրոցը եւ մինչեւ 1908 թուական առեւտրական ասպարէզի մէջ կ'ըլլայ, աշխատակցելով միեւնոյն ատեն լրագիրներու: 1908 Յունուարին վարչական պաշտօնեայ «Բիւզանդիոն»ի միջեւ 1918-ը:

Ալպօյաճեանի հանրային կեանքը սկսած է 1908-ին, Գում-գաբուի Յառաջդիմասէր Ընկերութեան հիմնադիրներէն մին ըլլալով: Նոյն թուականին ատենապետն եղած է Գում-գաբուի Մայր եկեղեցւոյ թաղական խորհուրդին։ Անդամակցած է կարճ ատեն մը Զորից Թաղերու Աղքատախնամին:

1909-ին Ռամկավար կուսակցութեան անդրանիկ անդամներէն մէկը եւ յետոյ բազմիցս անոր Կ. Պոլսոյ եւ Գահիրէի վարչութեան անդամ: Հրաժարած է կուսակցական կեանքէն 1930-ին:

1910-ին երեսփոխան ընտրուած է Մաքր-գիւզէն եւ ապա Պէօյիւքտէրէն: Մասնակցած է յանձնաժողովներու: 1922-ին Ատենապետ ազգային ժողովի: 1926-ին անդամ եւ ատենադպիր Գահիրէի Քաղաքական ժողովին, մինչեւ դիւանապետութեան կոչուիլը:

  • 1915-1922 Բերայի Եսայեան վարժարանի լրացուցիչ կարգերուն պատմութեան ուսուցիչ եղած է:
  • 1919-1922 տնօրէն Ազգային Պատրիարքարանի տեղեկատու դիւանին:
  • 1922-1923 Յունաստանի մէջ, նախ Քորֆուի (Քերքիրա ) Նիր Իսթ Ռիլիֆի որբանոցը ուսուցիչ, շրջիկ թղթակից «Վերջին Լուրը» թերթին:
  • 1923-1926 Գալուստեան վարժարանի (Գահիրէ) ուսուցիչ:
  • 1926-1935 դիւանապետ Ազգ Առաջնորդարանի:

Ալպօյաճեան 1936-1937-ին Գահիրէի մէջ խմբագրած է «Ազատ Միտք» 8 էջնոց շաբաթաթերթը [1]։ [2], որ մէկ տարուան կեանք ունեցած է:

Ալպօյաճեանի գլուխ-գործոցն է «Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ» ընդարձակ, 2000 էջերէ աւելի բաղկացած գործը, զոր լոյս ընծայեց 1937-ին:

1962 Յունիսին Գահիրէի մէջ կը մահանայ Արշակ Ալպօյաճեան:

Հրատարակուած մենագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արշակ Ալպօյաճեան հրատարակեր է ծաւալուն մենագրութիւններ, որոնցմէ յիշատակութեան արժանի են մասնաւորապէս հետեւեալները.-

  • «Սրբուհի Տիւսաբ» (Վենետիկ, 1901),
  • «Գրիգոր Զօհրապ - իր կեանքը եւ իր գործը», (Կ. Պոլիս, 1919),
  • «Մինաս Չերազ» (Գահիրէ, 1927),
  • «Գրիգոր Կեսարացի պատրիարք եւ իր ժամանակը» (Երուսաղէմ, 1936),
  • «Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ» (Ա-Բ հատորներ, Գահիրէ, 1937),
  • «Թորգոմ պատրիարք Գուշակեան» (Գահիրէ, 1940),
  • «Պատմութիւն հայ դպրոցին» (Ա հատ., Գահիրէ, 1947)
  • «Պատմութիւն հայ գաղթականութեան» (Ա. հատ., Գահիրէ, 1941, Բ հատ., 1955, Գ հատ., 1961),
  • «Պատմական Հայաստանի արտաքին եւ ներքին սահմանները» (Գահիրէ, 1950),
  • «Պատմութիւն Եվդոկիոյ (Թոխաթ, Թոքաթ), հայոց» (Գահիրէ, 1952),
  • «Արաբական միացեալ հանրապետության Եգիպտոսի նահանգը եւ հայերը» (Գահիրէ, 1960),
  • «Յուշամատեան Քութինահայերու» (Պէյյրութ, 1960) եւ այլն։

Աշխատութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Գառնիկ Ստեփանեան (1973)։ Կենսագրական բառարան, հատոր Ա։ Երեւան: «Հայաստան»։ էջ էջ 53-54 
  2. ՆՈՒՊԱՐ, Nubar library

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]