Ազարիկ (բժիշկ)

Jump to navigation Jump to search
Picto infobox med.png
Ազարիկ (բժիշկ)
Վախճանած է 1915
Մահւան պատճառ Հայոց Ցեղասպանութիւն
Ազգութիուն հայ
Մասնագիտութիուն բժիշկ, դեղագործ

Կատեգորիա:Անձինք Կատեգորիա:Բժիշկներ այբբենական կարգով

Ազարիկ (բժիշկ), հայ բժիշկ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Դեղագործական կրթութիւն ստացած է եւ դեղագործութեամբ զբաղած։ 1915 թ. Ապրիլին բանտարկուած է Կ. Պոլսոյ կեդրոնական բանտին մէջ, ուրկէ աքսորուած է Չանղըրը՝ հայ մտաւորականներու խումբին հետ։ Անունը փորագրուած է Չանղըրըի բանտին մէջ հաւաքուած համրիչի՝ 99 հատիկներէն մէկուն վրայ։ 1915 թ. նահատակուած է ՏԷր Զօրի կողմերը։

Համրիչի պատմութիւնը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1915 թ. Ապրիլ 11(24)-ին Թուր­քական կառավարութեան որոշումով Սթամպուլի ոստիկանութեան՝ նախապէս կազմած ցուցակով, ձերբակալուած են շուրջ 220 հայ մտաւորականներ՝ բժիշկ­ներ, ու­սու­ցիչներ, լրագրողներ, գրող­ներ, դե­ղա­գործ­ներ, առեւտրականներ, փաստաբաններ, հոգեւորականներ, քաղաքական գործիչներ, որոնց բանտարկած են Կոս­տանդ­նու­պոլ­սոյ մերձակայ Այաշ գիւղաքաղաքի բանտին մէջ։ Այստեղ անոնցմէ 45-ին սպանած են, իսկ մնացածին՝ մի քանի օր ետք, տեղափոխած են Չանղըրը քաղաքի աքսորավայրի բանտը։ Այստեղ սպանած են մոտաւորապէս եւս 80-ին։ Չանղըրըի մէջ աքսորեալներէն մէկը՝ թաղապետ Վարդերես Աթանասեանը (նահատակուած է), ձեռքին եղած համրիչի (տերողորմեայ, համրիչ) 99 հատիկներուն վրայ փորագրած է իր եւ բանտին մէջ գտնուող միւս մտաւորականներու մէկ մասին անուններու սկզբնատառերը, սակայն, քանի որ համրիչի հատիկները սահմանափակ էին, ան մէկ հատիկին վրայ փորագրած է 2, եւս մէկուն վրայ 4 անուն։ Արդիւնքն այն է, որ համրիչը յաւերժացուցած է 103 անուններ։ Համրիչի հատիկներու շարքը կապող քարի վրայ գրուած է. “Չանղը­րը, 1915, ապ­րի­լի 11, Յի­շա­տա­կ’’: Ձեր­բա­կալ­ուելէ մի քա­նի օր ետք, Վար­դե­րես Աթա­նա­սեա­նի տունը թուրք կա­ռա­պան մը կու գայ ու կնո­ջը` Սրբուհիին կ՛ըսէ. - “Ձեր ամու­սինն ինձ ժա­մա­ցոյց նուի­րեց ու խնդրեց, որ այս մա­սուն­քը յանձ­նեմ ձեզ’’: Ու կու տայ այս համ­րի­չը։ Համ­րի­չը 1965 թ. Հա­յաս­տա­նի Պատ­մու­թեան թան­գա­րա­նին նուի­րած է Վար­դե­րես Աթա­նա­սեա­նի` 1946 թ. ֆրանսայէն ներգաղթած դուստրը՝ Էօժենի Աթանասեան-Գուլբոլեանը (մահ. 1993 թ.)։ Հայաստանի պատմութեան թանգարանի գիտաշխատող Կարինէ Աւագեան՝ համրիչին նուիրուած, գիրք հրատարակած է «Եղեռնայուշ մասունք կամ խոստովանողք եւ վկայք խաչի» (Ե., 2002), որուն մէջ հրապարակուած են համրիչի քարերուն վրայ մակագրուած անունները եւ առանձին ցանկ մը (Վահան Ալթունեան, Կա­րա­պետ Թաշ­ճեան, Կո­մի­տաս, Մի­սաք Ճեւ­ա­հիր­ճեան, Գաս­պար Չե­րազ, Սիամանթօ, Ռուբէն Սեւակ, Դանիէլ Վարուժան եւ ուրիշներ), ուր իւրաքանչիւր անուան դիմաց ներկայացուած են տեղեկութիւններ՝ տուեալ անձի վերաբերեալ։ Ցանկին մէջ ընդգրկուած 35 հոգիին սպանած են, 61-ը ողջ մնացած են։ 7 հոգիին վերաբերեալ տեղեկութիւն չեն կրցած գտնել։

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երեւան։

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Պալաքեան Գրիգորիս ծ. վրդ., Հայ գողգոթան, Երեւան, 1991։
  • Աւագեան Կարինէ, Եղեռնայուշ մասունք կամ խոստովանողք եւ վկայք խաչի, Երեւ­ան, 2002։
  • Աւագեան Կարինէ, «Չան­ղը­րըի 1915 թ. ապ­րի­լի 11, Յի­շա­տակ»… Թանգարանային ցուցանմուշը, «Հան­դէս Ամ­սօ­րե­այ», 2008, հ. 1-12