Jump to content

Աբգար Յովհաննիսեան

Աբգար Յովհաննիսեան
Ծնած է 30 Մայիս 1908(1908-05-30)[1][2][3]
Ծննդավայր Թիֆլիս, Ռուսական Կայսրութիւն[2][3]
Մահացած է 3 Դեկտեմբեր 1991(1991-12-03)[1][3] (83 տարեկանին)
Մահուան վայր Մոսկուա, Խորհրդային Միութիւն[3]
Քաղաքացիութիւն  Ռուսական Կայսրութիւն և  Խորհրդային Միութիւն
Ազգութիւն Հայ[2]
Ուսումնավայր Երեւանի Պետական Համալսարանի Պատմութեան Բաժանմունք
Կոչում փրոֆեսոր[2][3] և ակադեմիկոս[2][3]
Մասնագիտութիւն պատմաբան
Աշխատավայր Երեւանի Պետական Համալսարան[2], Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիայի Պատմութեան Հիմնարկ[2] և Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա[2]
Անդամութիւն Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա[2][3][4]
Կուսակցութիւն Խորհրդային Միութեան համայնավարական Կուսակցութիւն[2]

Աբգար Յովհաննիսեան (30 Մայիս 1908(1908-05-30)[1][2][3], Թիֆլիս, Ռուսական Կայսրութիւն[2][3] - 3 Դեկտեմբեր 1991(1991-12-03)[1][3], Մոսկուա, Խորհրդային Միութիւն[3]), հրապարակախօս, թարգմանիչ, հասարակական գործիչ եւ Փիլիսոփայական գիտութիւններու ակադեմիայի ակադեմիկոս։

Կեանք եւ գործունէութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է Թիֆլիս։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին մէջ. ապա ընդունուած է Գերմանիոյ Լայպցիկի համալսարանի փիլիսոփայութեան կաճառի տնտեսագիտական բաժինը, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1878 թուականին։

Ուսումը աւարտելէ ետք, մինչեւ իր մահը Յովհաննիսեան իբրեւ կառավարիչ աշխատած է Թիֆլիսի վարկային կազմակերպութիւններէն մէկուն մէջ։ 1879-1880 թուականներուն Յովհաննիսեան եղած է Թիֆլիսի հայկական թատրոնի տնօրէն:

Յովհաննիսեան 1976 թուականին Թիֆլիսի մէջ ստեղծած եւ ապա մինչեւ 1881 թուականը նախագահած է «Թիֆլիսի հայերէն գիրքերու հրատարակութեան ընկերութիւն»ը:

Տպագրութեան կողքին զբաղած է գրականութեամբ. 1876-1881 թուականներուն հրատարակած է «Փորձ» հանդէսը, իսկ 1882-1898 թուականներուն՝ «Արձագանգ» թերթը, որուն մէջ «Մալխաս» գրչանունով հրատարակած է յօդուածներ ու գրութիւններ:իբրեւ

Յովհաննիսեան մեծ մասնակցութիւն բերած է Պերլինի համալսարանին կողմէ հրատարակուած «Հանդէս հայագիտութեան» ժողովածուներու պատրաստման գործին:

Տպագրութեան ու գրականութեան կողքին Յովհաննիսեան զբաղած է նաեւ թարգմանութեամբ. ֆրանսերէն եւ գերմաներէն լեզուներէն հայերէնի թարգմանած է շատ մը յայտնիներու գործերը: Անոր լաւագոյն աշխատնքներէն մէկն է 1902 թուականին հրատարակուած գրող եւ հրապարակախօս Րաֆֆիի «Խաս փուշ» աշխատութեան ֆրանսերէն թարգմանութիւնը, ինչպէս նաեւ «Բիբի Շարաբանի»ի գործերը[5]:

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 3 4 (unspecified title)
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Հայկական սովետական հանրագիտարան / խմբ. Վ. Համբարձումյան, Կ. ԽուդավերդյանՀայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2000.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Ով ով է. հայեր / խմբ. Հ. ԱյվազյանԵրևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005. — հատոր 1.
  4. ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա
  5. «Աբգար Յովհաննիսեան»։ avproduction.am։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2022-09-07-ին։ արտագրուած է՝ 2022-09-07
Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ անկէ մաս մը վերցուած է Հայկական Սովետական Հանրագիտարանէն, որուն նիւթերը հրատարակուած են` Քրիէյթիվ Քամմընզ Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։