Jump to content

Տիգրան Չէօկիւրեան

Տիգրան Չէօկիւրեան
Ծնած է 1884[1][2]
Ծննդավայր Կիւմուշխանէ, Տրապիզոնի վիլայեթ, Օսմանեան Կայսրութիւն
Մահացած է 1915[1][2]
Մահուան վայր Այաշ, Անգարայի Վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն
Քաղաքացիութիւն  Օսմանեան Կայսրութիւն
Ուսումնավայր Պէրպէրեան Վարժարան
Տեսակ արձակ
Մասնագիտութիւն գրագէտ, հանրային գործիչ և ուսուցիչ
Աշխատավայր Ոստան

Տիգրան Չէօկիւրեան (1884[1][2], Կիւմուշխանէ, Տրապիզոնի վիլայեթ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 1915[1][2], Այաշ, Անգարայի Վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն, Մեծ Եղեռնի զոհ), գրող եւ հասարակական գործիչ։

Կենսագրութիւն[3]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Տիգրան Չէօկիւրեան ծնած է Տրապիզոնի վիլայէթի Կիւմիւշխանէ գիւղը։ Մանկութիւնը անցուցած է Տրապիզոն քաղաքին մէջ, ուր 1896 թուականի հայկական ջարդերուն ժամանակ կորսնցուցած է իր ծնողքը։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է Տրապիզոնի ազգային վարժարանին մէջ։ 1907 թուականին աւարտած է Կ. Պոլսոյ Պէրպէրեան վարժարանը։

Չէօկիւրեան զբաղած է ուսուցչութեամբ։ 1910 թուականին առանձին գիրքով հրատարակած է «Հայրենի ձայներ» նորավէպերու ժողովածուն։ 1911-ին Մ. Շամտանճեանի հետ հրատարակած է «Ոստան» պարբերականը, ուր լոյս ընծայած է «Ճամբուս վրայ» ճամբորդական նիւթերը, «Շիրվանզադէի գրական գործը» խորագրով ուսումնասիրութիւնը, ինչպէս նաեւ թարգմանութիւններ ֆրանսերէնէ՝ Մոպասանի «Ճարպագունդ»-ը (Boule de Suif) եւ Լ. Անդրէեւի «Կարմիր ծիծաղ»-ը, գործեր՝ Պեռնարտ Շոյէն եւ Հ. Իպսէնէն։

1914 թուականին լոյս տեսած է Չէօկիւրեանի «Վանքը» վէպը (օրագրային կառոյցով), ուր արծարծուած են ազատ հայրենիքի, ազգապահպանութեան, բարբարոսական բնազդներու նկատմամբ առողջ հասարակութեան ու անհատի բանականութեան յաղթանակի գաղափարները, ինչպէս նաեւ հեղինակին այն համոզումը, թէ՝ «Ազգերն առանց յեղափոխութեան չեն կրնար ազատիլ»։ Տ. Չէօկիւրեան հրատարակած է նաեւ գրախոսականներ եւ յօդուածներ՝ Մեհեկան ծածկանունով։

Շարք մը հայ մտաւորականներու հետ միասին, 1915 թուականին ձերբակալուած եւ սպաննուած է Այաշի մէջ։

Երկեր

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Գրականութիւն[4]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  • Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հատոր 9, Երեւան, 1983, էջ 57։
  • Հայկական Համառօտ Հանրագիտարան, հատոր 4, Երեւան, 2003։
  • Ով ով է (Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան), հատոր 2, Երեւան, 2007, էջ 291։
  • Հիւսեան Մ., Էջեր արեւմտահայ գրականութեան պատմութենէն, Երեւան, 1977։
  • Հայ նոր գրականութեան պատմութիւն, հատ. 5, Երեւան, 1979, էջ 743-748։
  • Մարգարեան Յակոբ, Իրականութեան տագնապալի զգացողութեամբ, տե՛ս Կամսարական Տ., Չէօկիւրեան Տ., Երկեր, Երեւան, 1984, էջ 3-26։

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  2. 1 2 3 4 Հայաստանի գրադարանների համահավաք գրացուցակ
  3. ↑ (հայերեն) Տիգրան Չյոկուրյան, 2025-03-19, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%8F%D5%AB%D5%A3%D6%80%D5%A1%D5%B6_%D5%89%D5%B5%D5%B8%D5%AF%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%B6&oldid=10258708, վերցված է 2026-04-13
  4. ↑ (հայերեն) Տիգրան Չյոկուրյան, 2025-03-19, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%8F%D5%AB%D5%A3%D6%80%D5%A1%D5%B6_%D5%89%D5%B5%D5%B8%D5%AF%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%B6&oldid=10258708, վերցված է 2026-04-13

Արտաքին յղումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Տիգրան_Չէօկիւրեան&oldid=250142» էջէն