Վիքթոր Օրպան

Վիքթոր Օրպան; հունգարերէն՝ Orbán Viktor
Ծննդեան անուն	հունգարերէն՝ Orbán Viktor Mihály
Ծնած է	31 Մայիս 1963 (63 տարեկան)
Ծննդավայր	Սեկաշֆեհերվար, Հունգարիա
Քաղաքացիութիւն	Հունգարիա
Մայրենի լեզու	Հունգարերէն
Կրօնք	Կալվինականություն?
Ուսումնավայր	Teleki Blanka high school and junior high school?, Բուդապեշտի համալսարան? և Փեմբրուք քոլեջ?
Մասնագիտութիւն	քաղաքական գործիչ, իրաւաբան, ֆութպոլիստ, ընկերաբան և head of government
Վարած պաշտօններ	Հունգարիայի վարչապետ?, Հունգարիայի վարչապետ?, Հունգարիայի Ազգային ժողովի անդամ?, Հունգարիայի Ազգային ժողովի անդամ?, Հունգարիայի Ազգային ժողովի անդամ?, Հունգարիայի Ազգային ժողովի անդամ?, Հունգարիայի Ազգային ժողովի անդամ?, Հունգարիայի Ազգային ժողովի անդամ?, Հունգարիայի Ազգային ժողովի անդամ?, Հունգարիայի Ազգային ժողովի անդամ?, Հունգարիայի Ազգային ժողովի անդամ? և Կուսակցութեան ղեկավար
Կուսակցութիւն	Ֆիդես?
Ամուսին	Anikó Lévai?
Ծնողներ	հայր՝ Győző Bálint Orbán?, մայր՝ Erzsébet Sípos?
Երեխաներ	Ráhel Orbán?, Gáspár Orbán?, Sára Orbán?, Róza Orbán? և Flóra Orbán?
Կայքէջ	miniszterelnok.hu(հունգ.) և miniszterelnok.hu/…(անգլերէն)
	Ստորագրութիւն;

Վիքթոր Օրպան (հունգարերէն՝ Orbán Viktor^[12] ծն.31 Մայիս 1963)՝ հունգար իրաւաբան եւ քաղաքական գործիչ: Հունգարիոյ ներկայիս վարչապետն է, այդ պաշտօնին է 2010 թուականէն: Նաեւ մինչ այդ վարչապետի պաշտօնն զբաղեցուցած է 1998-էն մինչեւ 2002 թուականը: Ազգային-պահպանողական Ֆիտես (հունգարերէն՝ Fidesz) կուսակցութեան առաջնորդն է:

Կենսագրութիւն

Վաղ Տարիներ

Ծնած է Սեքէշֆեհերուար (հունգարերէն՝ Székesfehérvár) գիւղական միջին խաւի ընտանիքի մէջ, որպէս գիւղատնտեսական ձեռնարկատէր Տեոզեոյ Օրպանի (հունգարերէն՝ Győző Orbán, ծն. 1940) եւ խօսքաբոյժ Էրժեպէթ Շիփոշի (հունգարերէն՝ Erzsébet Sípos) աւագ որդի:^[13]: Օրպանն իր մանկութիւնն անցուցած է երկու մօտակայ՝ Ալսութտոպոժ (հունգարերէն՝ Alcsútdoboz) եւ Ֆելսութ (հունգարերէն՝ Felcsút) գիւղերուն մէջ:

Ուսում

Սեքէշֆեհերուար ուսանած շրջանին սորված է անգլերէն: Երկու տարի ռազմական ծառայութենէ ետք իրաւաբանութիւն ուսանած է Պուտափեշտի Լորանտ Եթուեոշ համալսարանէն (հունգարերէն՝ Eötvös Loránd Tudományegyetem) ներս, աստիճանաւորուած է 1987 թուականին եւ իր թեկնածուական թեզը գրած է Լեհական համերաշխութեան շարժումի առարկայով:^[14] Ատկէ ետք երկու տարի ապրած է Սոլնոք (հունգարերէն՝ Szolnok) եւ ապա անցած է Պուտափեշթ եւ աշխատած է գիւղատնտեսութեան եւ պարէնի նախարարութենէ ներս:^[15]

Մինչեւ քաղաքականութեան մէջ մտնելը, կարճատեւ քաղաքագիտութիւն ուսանած է Օքսֆորտի մէջ, ստանալով կրթաթոշակ Սորոսի հիմնադրամին կողմէն:^[16] Իր անձնական դասախօսը եղած է Հեկելական քաղաքական փիլիսոփայ Զպիկնիեւ Փելժինսքին (անգլերէն՝ Zbigniew Pelczynski)^[17]: 1990-ի Յունուարին վերադարձած է Հունգարիա՝ մասնակցելու համար առաջին յետհամայնավարական խորհրդարանի ընտրութիւններուն:

Տասնչորս եւ տասնհինգ տարեկանին եղած է Համայնավար Երիտասարդական Կազմակերպութեան քարտուղար իր դպրոցէն ներս:^[18]^[19] Օրպանն ըսած է յետագայ հարցազրոյցներուն մէջ, որ իր քաղաքական հայեացքները արմատապէս փոխուած են ռազմական ծառայութեան ատեն, բնութագրելով համայնավարական վարչակարգին իր աջակցութիւնը որպէս «միամտութիւն»:^[20]

Մրցանակներ եւ Պատուոյ Տիտղոսներ^[21]

Օտարերկրեայ

Պոսնիա եւ Հերցեկովինա (Սերպական Հանրապետութիւն)․ Սերպական Հանրապետութեան շքանշան (2024)
Ֆրանսա․ Արժանիքի ազգային շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ (2001)
Ղազախստան․ Բարեկամութեան շքանշանի առաջին կարգ (2023)
Լիթուանիա․ Լիթուանիայի Մեծ իշխան Կետիմինասի շքանշանի Հրամանատարական Մեծ խաչ (2009)
Հիւսիսային Մակեդոնիա․ «8-ը Սեպտեմբերի» շքանշան (2013)
Սերպիա․ Սերպիայի Հանրապետութեան շքանշանի առաջին կարգ (2022)
Վատիկան․ Սուրբ Գրիգոր Մեծի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ (2004)

Դաւանաբանական (Եկեղեցական)

Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցի․ Սուրբ Խաչի երախտագիտութեան մետալ (2022)
Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցի․ Փառքի եւ Պատուոյ շքանշանի առաջին կարգ (2023)
Սերպ Ուղղափառ Եկեղեցի․ Սուրբ Սաւայի շքանշանի առաջին կարգ (2022)

Այլ Պատիւներ

Գիտութիւններու եւ արուեստներու եւրոպական ակադեմիայի պատուոյ անդամ (2000)
Ազատութեան մրցանակ՝ American Enterprise Institute-ի կողմէ (2001)
Ֆրանց Եոզեֆ Շթրաուսի մրցանակ՝ Hanns Seidel Foundation-ի կողմէ (2001)
Փոլաքի մրցանակ՝ հաստատուած Մարիա Փոլաք հիմնադրամին կողմէ (2001)
Սոցիալական շուկայական տնտեսութեան մրցանակ՝ Գերմանական տնտեսագիտական ակումբի կողմէ (2002)
Հունգարիոյ Սիք (Szék) քաղաքի պատուաւոր քաղաքացի (2002)
Սուրբ Ստեփանոսի մրցանակ (2002)
Լասլօ Թոքէշի մրցանակ՝ Լասլօ Թոքէշ հիմնադրամի կողմէ (2003)
Հունգարիոյ Էսթերկոմ (Esztergom) քաղաքի պատուաւոր քաղաքացի, երկու անգամ (2006, 2009)
Եւրոպական արժանիքներու հիմնադրամի ոսկէ մետալ (2004)
Առողջապահութեան համաշխարհային կազմակերպութեան (ԱՀԿ/WHO) մրցանակ՝ Առանց ծխախոտի համաշխարհային օրուան առթիւ (2013)
«Տարուան մարդ 2013» տիտղոս՝ լեհական Gazeta Polska պարբերաթերթի կողմէ (2014)
«28 երկիրներէ 28 անձեր, որոնք կը ձեւաւորեն եւ կը ցնցեն Եւրոպան․ 2016-ի դասակարգ»՝ Politico Europe պարբերաթերթի կողմէ
«Տարուան մարդ 2015» տիտղոս՝ Լեհաստանի Տնտեսական համաժողովի ընթացքին (2016)
Լողի միջազգային ֆետերասիոնի (FINA) արժանիքի շքանշան (2017)
«Իմ Ատրպէյճան» միջազգային պարբերաթերթի Ոսկէ շքանշան (2022)
Թրքական աշխարհի բարձրագոյն շքանշան (6 Նոյեմբեր 2024)

Պատուաւոր դոկտորի կոչումներ

Թաֆթս համալսարան (ԱՄՆ, 2002)
Ճոսայ համալսարան (Ճափոն, 2013)
Մարմարա համալսարան (Թուրքիա, 2013)

Ծանօթագրութիւններ

↑ https://www.historyatlas.com/people/viktor-orban/
↑ Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818'></a>
↑ Munzinger Personen
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
1 2 3 4 Тука Г. Б. Миротворець — 2014.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18617039'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20680017'></a>
↑ Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686'></a>
↑ http://hetek.hu/belfold/200702/orban_hite
↑ A KORMÁNY TAGJAI
↑ József B., László H. Magyarország kormányai — 5 — Akadémiai Kiadó, 2004. — է. 123. — 549 է.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q555093'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1056121'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q104597628'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q114094765'></a>
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Országgyűlés (unspecified title)
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q648716'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q50572750'></a>
↑ A Fidesz eddigi vezetői — 2003.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q946165'></a>
↑ https://www.pbs.org/newshour/world/hungarian-prime-minister-viktor-orban-ousted-after-painful-election-result-ending-16-years-in-power
↑ Orbánnak kiütötték az első két fogát Archived 2018-06-14 at the Wayback Machine., Origo, 20 December 2012; accessed 30 August 2012
↑ A Közgép is hizlalhatja Orbán Győző cégét, Heti Világgazdaság, 11 July 2012
↑ Kenney Padraic (2002)։ A Carnival of Revolution: Central Europe 1989։ Princeton: Princeton University Press։ էջ 138։ ISBN 0-691-05028-7
↑ (hungarian) Orbán Viktor (biography), HU: Parlament, http://www.parlament.hu/kepv/eletrajz/hu/o320.pdf
↑ (hungarian) Orbán Viktor (biography), HU: arlament, 1996, http://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm
↑ (PDF) Fulbright report, Oxford, UK: Rhodes house, արխիվացված օրիգինալից 2014-12-15-ին, https://web.archive.org/web/20141215035740/http://files.www.rhodesscholarshiptrust.com/Fulbright_report.pdf, վերցված է 2017-11-28
↑ Pünkösti Árpád: Szeplőtelen fogantatás. Népszabadság Könyvek, Budapest, 2005, pp 138-139.
↑ Debreczeni, József (2002) (hungarian), Orbán Viktor, Budapest: Osiris
↑ Debreczeni, József: Orbán Viktor, Osiris Kiadó, Budapest, 2002.
↑ (անգլերեն) Viktor Orbán, 2026-02-11, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Viktor_Orb%C3%A1n&oldid=1337741159, վերցված է 2026-02-23

[[https://www.historyatlas.com/people/viktor-orban/_https://www.historyatlas.com/people/viktor-orban/]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-1] ttps://www.historyatlas.com/people/viktor-orban/

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q13136"_data-entity-id="Q237227">[[:de:s:Brockhaus_Enzyklopädie|Brockhaus_Enzyklopädie]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q19446818|F.A._Brockhaus]],_1796.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818"></a></div>-2] Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19446818'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q7094076_citetype_Q36570165"_data-entity-id="Q107343683">Munzinger_Personen<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683"></a></div>-3] Munzinger Personen
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q79913_citetype_Q5681203"_data-entity-id="Q18617039"><i_class="wef_low_priority_links">[[:ru:Тука,_Георгий_Борисович|Тука&nbsp;Г.&nbsp;Б.]]</i>_[[:ru:Миротворец_(сайт)|Миротворець]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_2014.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q18617039"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20680017"></a></div>-4] 1 2 3 4 Тука Г. Б. Миротворець — 2014.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q18617039'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20680017'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q856638_citetype_Q1982918"_data-entity-id="Q23833686">Գերմանիայի_ազգային_գրադարանի_կատալոգ<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686"></a></div>-5] Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686'></a>

[[http://hetek.hu/belfold/200702/orban_hite_http://hetek.hu/belfold/200702/orban_hite]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-6] ttp://hetek.hu/belfold/200702/orban_hite

[[https://kormany.hu/a-kormany-tagjai_A_KORMÁNY_TAGJAI]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-7] A KORMÁNY TAGJAI

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q13136_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q114094765"><i_class="wef_low_priority_links">[[:hu:Bölöny_József_(jogász)|József&nbsp;B.]],_[[:hu:Hubai_László|László&nbsp;H.]]</i>_[[:d:Q114094765|Magyarország_kormányai]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_5_—_[[:hu:Akadémiai_Kiadó|Akadémiai_Kiadó]],_2004._—_է.&nbsp;123._—_549&nbsp;է.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q555093"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1056121"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q104597628"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q114094765"></a></div>-8] József B., László H. Magyarország kormányai — 5 — Akadémiai Kiadó, 2004. — է. 123. — 549 է.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q555093'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1056121'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q104597628'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q114094765'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q8513"_data-entity-id="Q50572750"><i_class="wef_low_priority_links">[[:hu:Országgyűlés|Országgyűlés]]</i>_''(unspecified_title)''<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q648716"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q50572750"></a></div>-9] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Országgyűlés (unspecified title)
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q648716'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q50572750'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1153191_citetype_Q35127"_data-entity-id="Q946165">[https://www.origo.hu/itthon/1899/12/20030515afidesz1_A_Fidesz_eddigi_vezetői]<span_class="wef_low_priority_links">_—_2003.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q946165"></a></div>-10] A Fidesz eddigi vezetői — 2003.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q946165'></a>

[[https://www.pbs.org/newshour/world/hungarian-prime-minister-viktor-orban-ousted-after-painful-election-result-ending-16-years-in-power_https://www.pbs.org/newshour/world/hungarian-prime-minister-viktor-orban-ousted-after-painful-election-result-ending-16-years-in-power]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-11] ttps://www.pbs.org/newshour/world/hungarian-prime-minister-viktor-orban-ousted-after-painful-election-result-ending-16-years-in-power

[12] Orbánnak kiütötték az első két fogát Archived 2018-06-14 at the Wayback Machine., Origo, 20 December 2012; accessed 30 August 2012

[13] A Közgép is hizlalhatja Orbán Győző cégét, Heti Világgazdaság, 11 July 2012

[14] Kenney Padraic (2002)։ A Carnival of Revolution: Central Europe 1989։ Princeton: Princeton University Press։ էջ 138։ ISBN 0-691-05028-7

[15] (hungarian) Orbán Viktor (biography), HU: Parlament, http://www.parlament.hu/kepv/eletrajz/hu/o320.pdf

[16] (hungarian) Orbán Viktor (biography), HU: arlament, 1996, http://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm

[17] (PDF) Fulbright report, Oxford, UK: Rhodes house, արխիվացված օրիգինալից 2014-12-15-ին, https://web.archive.org/web/20141215035740/http://files.www.rhodesscholarshiptrust.com/Fulbright_report.pdf, վերցված է 2017-11-28

[18] Pünkösti Árpád: Szeplőtelen fogantatás. Népszabadság Könyvek, Budapest, 2005, pp 138-139.

[19] Debreczeni, József (2002) (hungarian), Orbán Viktor, Budapest: Osiris

[20] Debreczeni, József: Orbán Viktor, Osiris Kiadó, Budapest, 2002.

[21] (անգլերեն) Viktor Orbán, 2026-02-11, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Viktor_Orb%C3%A1n&oldid=1337741159, վերցված է 2026-02-23

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]