Վահէ Օշական

Jump to navigation Jump to search
Վահէ Օշական
Vahe Oshakan.JPG
Ծնած է 9 Հոկտեմբեր 1922(1922-10-09)[1]
Ծննդավայր Փլովտիւ, Պուլղարիա
Վախճանած է 30 Յունիս 2000(2000-06-30) (77 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Քաղաքացիութիւն Flag of Armenia.svg Հայաստան[2]
Ազգութիւն հայ
Կրթութիւն Մելգոնեան կրթական հաստատութիւն
St. George's College, Jerusalem
Փարիզի համալսարան
Մասնագիտութիւն բանաստեղծ, գրականագէտ
Աշխատավայր International College, Beirut
Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարան
Հայկազեան Համալսարան
Փենսիլվանիայի համալսարան
Ծնողներ հայր՝ Յակոբ Օշական

Վահէ Օշական (9 Հոկտեմբեր 1922 Փլովտիւ, Պուլկարիա - 30 Յունիս 2000), սփիւռքահայ բանաստեղծ, արձակագիր։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վահէ Օշական ծնած է 1922-ին Փլովտիւ, Պուլկարիա։ Որդին է յայտնի գրագէտ եւ վիպասան Յակոբ Օշականի։ Մանկութիւնը եւ պատանեկութիւնը անցուցած է Կիպրոս եւ Երուսաղէմ։ 1933-ին աւարտած է Կիպրոսի Մելգոնեան կրթական հաստատութիւնը, իսկ 1939-ին՝ Երուսաղէմի անգլիական Սէն Ճորճ քոլէճը։ 1951 թուականին աւարտած է Սորպոնի համալսարանը (Փարիզ), ուր 1968-ին պաշտպանած է տոքթորական աւարտաճառը բաղդատական գրականութեան մէջ (նիւթը՝ արեւմտահայ գրականութիւն)։

Երկար տարիներ ապրած է Պէյրութ։ 1960-1975 թուականներուն դասաւանդած է տեղւոյն Ամերիկեան միջազգային քոլէճին մէջ, 1962-1975-ին՝ Ամերիկեան համալսարանին մէջ, 1972-1975 թուականներուն՝ «Հայկազեան» քոլէճին մէջ, ուր հայագիտական բաժնի տնօրէնը եղած է։ 1960-ական թուականներուն «Բագին» ամսագրի խմբագրական կազմի անդամ եղած է։ Լիբանանեան պատերազմի հետեւանքով, 1976-ին փոխադրուած է Ֆիլատելֆիա, ուր 1976-1982-ին դասաւանդած է Փենսիլվանիոյ համալսարանի հայագիտութեան ամպիոնին մէջ։ 1987-2000-ին հիմնած ու խմբագրած է "Raft" հայ բանաստեղծութեան ու գրաքննադատութեան անգլերէն տարեգիրքը։ Խմբագրած է Յակոբ Օշականի «Երեք թատերախաղեր» հատորը (1991)։

Գրական վաստակ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վահէ Օշական հեղինակած է բանաստեղծութեան եւ պատմուածքներու տասնեակ հատորներ. ինչպէս նաեւ գրական, գրականագիտական եւ քննադատական բազմաթիւ ուսումնասիրութիւններ ու յօդուածներ։[3]

Գ.Պըլտեան Վահէ Օշականի մասին

Գրելու, ստեղծելու արարողութեան Օշականեան ըմբռնումը. հետզհետէ գրելը կը դառնայ առեղծուածային, կարելի է գրել, անկարելի է, մէկ խօսքով, գրելուն կապը էութեան հետ խնդրոյ առարկայ կը դառնայ։

Օշականի իր արձակ գրութիւններուն տակ անպայման նշած է անոնց արձակ ըլլալը, տպագրութեան թուականը, տեղն ու հեղինակին անունը, իսկ բանաստեղծական հատորները կը պարզեն այլ պատկեր։ Բանաստեղծական 8 հատորներուն սկիզբը երբեք չկայ Վահէ Օշական անունը։ Հեղինակին անունը գրուած է վերջին էջին վրայ։ Արդեօ՞ք հեղինակը կարեւոր չէ։ Հեղինակին անունին տեղը նշան մըն է ու երբ որ կը դրուի վերջը, կը դառնայ արդիւնք, ոչ թէ հայրը գրութեան, այլ՝ որդին։ Հեղինակը եւ հեղինակութիւնը չկայ ի սկզբանէ։ Բառին Օշականեան ըմբռնումը հետաքրքրական է՝ բառերը որդեգրուած որբեր են, որ ուրիշ որբեր կ՛որդեգրեն։ Օշականի աշխարհը, որ կը յատկանշուի բազմաթիւ ինչուներով եւ անպայման չէ, որ այս ինչուները տողերու ընդմէջէն ստանան ընկալեալ պատասխաններ։ Թերեւս Օշականի գրականութիւնը կը յատկանշուի բազմաթիւ ինչուներ առաջադրելու իր խիզախութեամբ նաեւ։

Ստեղծագործութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Բանաստեղծական երկեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Պատուհան (Պէյրութ, 1956)
  • «Քաղաքը» (Պէյրութ, 1963)
  • «Քառուղի» (Պէյրութ, 1971)
  • «Ահազանգ» (Նիւ Եորք, 1980)
  • «Խուճապ» (Նիւ Եորք, 1983)
  • «Արուարձաններ» (Սիտնի, 1991)
  • «Համբոյրը» (Սիտնի, 1996)
  • «Ինքնութիւն» (Անթիլիաս, 1996)
  • «Ճամբորդը»

Վէպ /արձակ գրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Փախստականը» (Անթիլիաս, 1987)
  • «Թակարդին շուրջ» (Նիւ Եորք, 1988)
  • «Հատընտիր» (Պէյրութ, 1994)
  • «Սերունդներ» (Պէյրութ, 1995)

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  2. Record #159732991 // Ֆրանսիայի ազգային գրադարանի ընդհանուր քարտագրացուցակ
  3. Vahe Oshagan, 78, Pioneer Of a New Armenian Poetry

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]