Սարգիս Վահագն

Jump to navigation Jump to search
Սարգիս Վահագն
Սարգիս Գաբրիէլ Փաթափութեան
Ծնած է 7 Հոկտեմբեր 1927
Ծննդավայր Պէյրութ
Քաղաքացիութիւն  ԱՄՆ
Երկեր Արշիլ Կորքի»՝ վէպ, «Հաճը՜նը Սիրուն...»՝ վէպ, «Աշոտ Ողորմած»՝ թատրերգութիւն
Կարողութիւն գրող, թարգմանիչ, խմբագիր, թատերագիր, վիպագիր
Մասնագիտութիւն Առեւտրական ճիւղ
Աշխատավայր թարգմանիչ, խմբագիր, թատերագիր, վիպագիր
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
«Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մեսրոպ» շքանշան, Սփիւռքի նախարարութեան «Ուիլիամ Սարոյեան» շքանշան: ՀՀ-ի Թեքէեան Մշակութային Միութեան գրական եւ «Հայկաշէն Ուզունեան» մրցանակներ
Ամուսին դաստիարակուհի Հայկուհի Աճէմեան
Ծնողներ Գաբրիէլ
Երեխաներ Դոկտոր Արտէմ Dr. Ardem Patapoutian Awarded Norwegian Academy of Science 2020 Kavli Prize in Neuroscience[1]

Սարգիս Վահագն (իսկական անուն մականունը՝ Սարգիս Գաբրիէլ Փաթափութեան, 7 Հոկտեմբեր 1927(1927-10-07), Պէյրութ, Լիբանան) գրող, թարգմանիչ, խմբագիր, թատերագիր, վիպագիր։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Նախնական ուսումը ստացած է Աբգարեան եւ Սահակեան վարժարաններուն մէջ, ապա երկրորդականը շարունակած՝ տեղւոյն ֆրանսական Լիսէն, եւ աւարտած Առեւտրական ճիւղը՝ 1945՝ին։

Ան ամուսնացած է վաստակաշատ դաստիարակուհի Հայկուհի Աճէմեանին հետ, ունի չափահաս երեք զաւակներ: 1987-էն ի վեր բնակութիւն հաստատած է Լոս Անճելըս։ Ստեղծագործել սկսեր է պատանի հասակէն։

Գիրն ու գրականութիւնը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կանուխէն սիրած է գիրն ու գրականութիւնը։ Նախ փորձած է բանաստեղծութիւններ գրել, բայց շուտով ներգրաւուած է արձակի, գլխաւորաբար պատմուածքի սերով։

  • Յիսունական թուականներէն սկսած է մաս կազմել այլազան գրական եւ մշակութային խմբաւուրումներու։
  • Գործօն մասնակցութիւն բերած է Պէյրութի «Գրական Շրջանակ»ի կազմաւորման եւ անոր յետագայ գործունէութեան։
  • Իր գրութիւնները, 1954-էն սկսեալ, հետզհետէ լոյս տեսած են «Մշակոյթ», «Լուսաբեր», «Նոր Գիր», «Անի», «Շիրակ», «Գարուն», «Նաւասարդ», «Համայնապատկեր» եւ «Առագաստ» գրական ամսագրերուն մէջ։

«Շիրակ» ամսագրի խմբագիր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Վաթսունական թուականներու կէսէն մնայուն կերպով աշխատակցած է «Շիրակ» ամսագրին եւ ապա մօտ տասը տարի, մինչեւ 1986 մաս կազմած է անոր խմբագրական կազմին, վարելով միջազգային գրականութեան բաժինը։

Շարժանկարի եւ թատրոնի արուեստ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Գրականութեան առընթեր, ան լուրջ հետաքրքրութիւն ցոյց տուած է շարժանկարի եւ թատրոնի արուեստներուն նկատմամբ։
  • 1958-1959-ին, Պէյրութի մէջ հրատարակած է սփիւռքի պատմութեան մէջ աննախադէպ երեւոյթ հանդիսացող «Նոր Սինեմա» արուեստի պարբերագիրքը։

Երկեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Իր հրատարակած գործերէն են՝

  • «Մատանիներ»՝ պատմուածքներ (Պէյրութ, 1969)
  • «Արմատներ»՝ պատմուածքներ (Երեւան, 1981)
  • «Նայիրեան մորմոք»՝ թատրերգութիւն (Պէյրութ, 1982)
  • «Աշոտ Ողորմած»՝ թատրերգութիւն (Լոս Անճըլըս, 1991)
  • «Տագնապը»՝ պատմուածքներ (Լոս Անճըլըս, 2000)։
  • «Արշիլ Կորքի»՝ վէպը (Լոս Անճըլըս, 2004) կու գայ ամբողջացնել գեղարուեստական արձակի իր եռափեղկ շարքը:
  • «Գրական համաստեղութիւն»՝ գրադատութիւն (Լոս Անճըլըս, 2008)
  • «Շուրջը Ոչինչ»՝ Արմէն Լիուպէնի (Շահան Շահնուր) ֆրանսերէն բանաստեղծութիւններու ամբողջական թարգմանութիւն (Լոս Անճըլըս, 2007)[2]
  • «Հաճը՜նը Սիրուն...»՝ վէպ
  • «Ծաղկաքաղ»՝ պատմուածքներու լիակատար ժողովածու։[3]
  • « Ինքս՝ Ինձ Հետ» Յուշավէպ, 2019[4]
Aquote1.png « Չորս հարիւր քսան հոգիներն էին միայն, որպէս վերապրողներ բախտն ունեցան ԱՏԱՆԱ հասնելու:....... Բայց ո՛վ զարմանք դար մը ամբողջ, ազգովին յամառեցանք երգել ու դեռ պիտի երգենք թէ՝ ՛՛Միայն ապրեցաւ ՀԱՃԸ՜՜ՆԸ ՍԻՐՈՒՆ...՛ .՛»: Շնորհակալութիւն Սարգիս Վահագն որ կը յիշեցնէք երգել եւ մեր պապենական հարստութիւններուն անդրադառնալ: Ժամանակին Մկրտիչ Արմէնը գրած էր- «ՊԱՏՈՒԻՐԵՑԻՆ ՅԱՆՁՆԵԼ ՁԵԶ...» իր տաժանակիր Սիպիրեան աքսորավայրին մասին... Իսկ դուք գալիք սերունդներուն յանձնեցիք՝ «ՀԱՃԸ՜ՆԸ ՍԻՐՈՒՆ»-ը: Յուշակոթող մըն է իսկապէս... ի հեճուկս բոլոր անոնց որ տակաւին կ՛ուրանան, հոգիի սփոփանք մը՝ բոլոր անոնց, որ անվերադարձ գացին . . . եւ արխիւային փաստաթուղթ մը՝ բոլոր անոնց, որ արժանի են արդար ժառանգորդն ու զաւակը կոչուելու Սիրուն Հաճընին: Aquote2.png


Սարգիս Վահագն արժանացեր է « Արշիլ Կորքի» վէպի համար՝ ՀՀ-ի Թեքէեան Մշակութային Միութեան գրական եւ «Հայկաշէն Ուզունեան» մրցանակներուն։ 2008-ին արժանացած է Ամենայն Հայոց Հայրապետ Գարեգին Բ-ի շնորհած Ս. Սահակ-Մեսրոպ Մաշտոց շքանշանին։ 2008 թ., ինչպէս նաեւ՝ Սփիւռքի նախարարութեան « Ուիլիամ Սարոյեան» շքանշանը:

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]