Սարգիս Արզուեան

Jump to navigation Jump to search
Picto infobox med.png
Սարգիս Արզուեան
Sarkis Arzouian.png
Ծնած է Օգոստոս 1872
Մահացած է անհայտ
Ազգութիւն հայ
Մասնագիտութիւն բժիշկ

Սարգիս Արզուեան (Սարգիս Արզըեան, Օգոստոս 1872անհայտ), հայ բժիշկ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Սարգիս Արզուեան ծնած է 1872 թուականի Օգոստոսին, Անքարայի նահանգի Կեսարիոյ գաւառի Թալաս քաղաքին մէջ։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է ծննդավայրին մէջ, այնուհետեւ սորված՝ Կոստանդնուպոիս։ 1897 թուականին աւարտած է Ֆրանսայի Նանսի քաղաքի բժշկական համալսարանը եւ բժշկական վկայական ստացած։

1897 թուականին, Կոստանդնուպոլիս վերադարձած է, ուր ենթարկուած է թուրքական ոստիկանութեան բռնութիւններուն, ձերբակալուած ու բանտարկուած երկար ժամանակով։ Բանտէն ազատուելէն ետք, երբ նոր-նոր սկսած է բժիշկ աշխատիլ, աքսորուած է Կեսարիա։ Ճամբուն վրայ, Սեւ ծովու Սինոպ նաւահանգիստի մէջ, փախած ու պահուըտած է ռուսական շոգենաւուն մէջ, սակայն նաւապետը անոր յանձնած է թուրքական ոստիկանութեան։ Ֆրանսական կառավարութեան միջնորդութեամբ, Կեսարիոյ աքսորավայրէն որոշ ժամանակ անց վերադարձուած է Կոստանդնուպոլիս, ուրկէ փախած է ու հաստատուած՝ Փարիզ։

Օսմանեան սահմանադրութեան վերահաստատումէն օգտուելով, 1908 թուականի Սեպտեմբերին, վերադարձած է Կոստանդնուպոլիս։ Կոստանդնուպոլսոյ մէջ մրցոյթի մասնակցածով, Դամասկոսի նորաբաց թուրքական բժշկական վարժարանի՝ մանրէաբանութեան եւ առողջապահութեան, դասատու նշանակուած է։ 1914 թուականին, վարժարանի թուրք պաշտօնակիցներու սադրանքով՝ պաշտօնանկ եղած է եւ Կոստանդնուպոլիս վերադարձած։

1914 թուականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ զինուորական բժիշկ ծառայած՝ զինուորական հիւանդանոցներուն մէջ։ Եղած է Կոստանդնուպոլսոյ Հայ բժիշկներու միութեան անդամ։ 1919 թուականին, Հայաստանի Հանրապետութեան բանակին՝ վիրաբուժական գործիքներ նուիրած է։ Այլեւայլ թերթերու մէջ հրատարակուած եւ անտիպ առողջապահական բնոյթի յօդուածներու հեղինակ է։ 1922 թուականի վերջերուն, տեղափոխուած է Նեապոլ, ապա՝ Ֆրանսա եւ հաստատուած Մարսէյ քաղաքին մէջ։

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երեւան։

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Ալպոյաճեան Արշակ «Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ», Բ. հատոր, Գահիրէ, 1937
  • Պոտուրեան Մկրտիչ «Հայ հանրագիտակ», Պուքրէշ, 1938
  • Յարման Արսէն «Հայերը օսմանեան առողջապահութեան ծառայութեան մէջ եւ պատմութիւն սուրբ Փրկիչ հայոց հիւանդանոցի», Սթամպուլ, 2001 (թուրք.)