Jump to content

Ռոպերթ Աթայեան

Ռոպերթ Աթայեան
Ծնած է 20 Նոյեմբեր 1915(1915-11-20)[1]
Ծննդավայր Թեհրան, Իրան
Մահացած է 5 Մարտ 1994(1994-03-05) (78 տարեկանին) կամ 4 Մարտ 1994(1994-03-04) (78 տարեկանին)
Մահուան վայր Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Քաղաքացիութիւն  Իրան,  Խորհրդային Միութիւն և  Հայաստան
Ազգութիւն Հայ[1]
Ուսումնավայր Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոց[1] և Սեն Փեթերսպուրկի Երաժշտանոց
Կոչում փրոֆէսոր
Տեսակ Ակադեմական երաժշտութիւն
Մասնագիտութիւն երգահան, երաժշտագէտ, բանահաւաք և երաժշտութեան ուսուցիչ
Աշխատավայր Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոց[1] և Հ․Հ․ ԳԱԱ Արուեստի համալսարան
Ծնողներ հայր՝ Արշակ Աթայեան

Ռոպերթ Աթայեան (20 Նոյեմբեր 1915(1915-11-20)[1], Թեհրան, Իրան - 5 Մարտ 1994(1994-03-05) կամ 4 Մարտ 1994(1994-03-04), Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ) հայ երաժշտագէտ եւ ՀԽՍՀ արուեստի վաստակաւոր գործիչ (1961

Հայ բանաստեղծի, արձակագիրի, թարգմանիչի, հասարակական գործիչի՝ Արշակ Աթայեանի որդին է, Ռաֆայէլ եւ Արմէն Աթայեաններու եղբայրը։

1941 թուականին աւարտած է Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոցը։ 1944 թուականէն սկսեալ դասաւանդած Է նոյն երաժշտանոցին մէջ, իսկ 1977 թուականէն ետք եղած է երաժշտութեան տեսութեան վարիչ։

Ուսումնասիրած է հայկական ժողովրդական եւ միջնադարեան երաժշտութիւնը, խազային նօթագրութիւնը, կազմած եւ խմբագրած է Կոմիտասի երկերու ակադեմական հրատարակութիւնը[2], գրած է գործիքային եւ ձայնական երկեր, մշակած՝ ժողովրդական երգեր եւ միջնադարեան մեղեդիներ[3]։

  • «Քրդական ժողովրդական երգեր» (Կուրտսքիէ նարոտնիէ փեսենի), Նուր Ճաուարի, Ռոպերթ Աթայեան, Հայկական ՍՍՀ Գիտութիւններու Ակադեմիա, Արուեստի հիմնարկ, Երեւան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչութիւն, 1983:
  • «Երգեր առանց նուագակցութեան», Հաւասի (գուսան), Մանուկ Մանուկեան, Ռոպերթ Աթայեան, Երեւան, «Սովետական գրող», 1983:
  • «Կոմիտասական (հատոր Բ.)», Ռոպերթ Աթայեան, Գէորգ Կէօտակեան, ՀՍՍՀ Գիտութիւններու Ակադեմիա, Արուեստի հիմնարկ, Երեւան, ԳԱ հրատարակչութիւն, 1981:
  • «Քրդական ժողովրդական երգարուեստը», Նուրէ Հաճիի Ճաուարի, Ռոպերթ Աթայեան, Երեւան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչութիւն, 1976:
  • «Ժողովրդական երաժշտութեան ուսումնասիրումը, տարածումն ու հաւաքումը Հայաստանի մէջ», Կոմպոզիտորներու միութեան լիագումար նիստի նիւթեր, խմբ.՝ Ռոպերթ Աթայեան եւ Մարգարիտ Բրուտեան, Երեւան, «Հայաստան», 1973:
  • «Ալեքսանտր Սպենդիարեան» (կոմպոզիտորին մասին), Ա. Շահվերտեան, խմբ.՝ Ռ. Աթայան, թարգմ.՝ Ս. Սեֆերեան, Երեւան, «Հայաստան», 1971 (հրատարակուած է հայերէն եւ անգլերէն):
  • «Երկերու ժողովածու», Կոմիտաս, կազմող՝ Ռոպերթ Աթայեան, Հայկական ՍՍՀ Գիտութիւններու Ակադեմիա, Երեւան, «Սովետական գրող», 1969:
  • «Երաժշտութեան դասաւանդման մեթոտիկա» (Ձեռնարկ միջնակարգ դպրոցներու երաժշտութեան ուսուցիչներու համար), Մարտին Մազմանեան, Ռոպերթ Աթայեան, 2-րդ լրացուած եւ բարեփոխուած հրատարակութիւն, Երեւան, «Լոյս», 1969:
  • «Գուսան Հաւասի (Կեանքը եւ ստեղծագործութիւնը)», Ռոպերթ Աթայեան, Պ. Միքայէլեան, Երեւան, Հայպետհրատ, 1963:
  • «Երաժշտութեան տարրական տեսութիւն» (Դասագիրք երաժշտական դպրոցներու եւ ուսումնարաններու համար), Ռոպերթ Աթայեան, Տիգրան Տէր-Մարտիրոսեան, Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական կոնսերվատորիա, Երեւան, «Հայպետհրատ», 1962:
  • «Կոմիտաս. Կեանքը, գործունէութիւնը, ստեղծագործութիւնը», Սամսոն Գասպարեան, Ռոպերթ Աթայեան, Երեւան, Հայպետհրատ, 1961:
  • «Հայկական խազային նոտագրութիւնը» (Ուսումնասիրութեան եւ վերածնունդի հարցեր), Ռոպերթ Աթայեան, Լեւոն Խաչիկեան, ՀՍՍՀ ԳԱ, Երեւան, 1959:
  • «Երաժշտական դաստիարակութեան մեթոտիկան զանգուածային դպրոցներու մէջ», Մարտին Մազմանեան, Ռոպերթ Աթայեան, Երեւան, 1959:
  • «Հայ երաժշտութեան պատմութեան ակնարկներ (ԺԹ.-Ի. դարեր)», Ալեքսանտր Շահվերտեան, Ռոպերթ Աթայեան, Երեւան, «Հայպետհրատ», 1959:

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 3 4 5 Հայկական սովետական հանրագիտարան / խմբ. Վ. Համբարձումյան, Կ. ԽուդավերդյանՀայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2000.
  2. LLC VIP Studio։ «Կոմիտաս Վարդապետի Մասին Նոր Աշխատութիւն Արաբերէնով»։ www.arevelk.am (Հայերէն)։ արտագրուած է՝ 2020-09-22[permanent dead link]
  3. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երեւան, 2005
  4. (հայերեն) Ռոբերտ Աթայան, 2024-04-12, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%8C%D5%B8%D5%A2%D5%A5%D6%80%D5%BF_%D4%B1%D5%A9%D5%A1%D5%B5%D5%A1%D5%B6&oldid=9804888, վերցված է 2026-05-14