Նոպէլեան Մրցանակ

Ուիքիփետիաէն
Jump to navigation Jump to search
Նոպէլեան մրցանակի հիմնադիր՝ Ալֆրետ Նոպէլը (1833–1896):

Նոպէլեան Մրցանակը (Կաղապար:Լեզու sv)` Շուէտական բարձրակարգ մրցանակ մըն է, որ հիմնուած է 1895 թուականին, Ալֆրետ Նոպէլի կողմէն[1]։ Ալֆրետ այս մրցանակը ստեղծեց որպէսզի քաջալերէ գիտական յայտնագործութիւններն ու գիւտերը, ժողովուրդի մը ստեղծագործութիւնները եւ ներդրումները զարգացնելու նպատակով։

Մրցանակին քումարը կը կազմէ 1,3 միլիոն տոլար ու կը սահմանափակուի հետեւեալ մարզերուն մէջ:

1969 թուականէն սկսեալ, Շուէտական դրամատան միջնորդութեամբ եւ հովանաւորութեամբ, մրցանակին մարզերուն կ'աւելնայ նաեւ տնտեսագիտութեան մարզը:

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ալֆրետ Նոպէլ ծնած է 21 Հոկտեմբեր, 1833 թուականիին, Շուէտի Սթոքհոլմ քաղաքին մէջ։ Ալֆրետ կը յաճախէ համալսարան, կը ստանայ կարեւոր ուսումը եւ կը դառնայ նշանաւոր ճարտարագէտ, քիմիագէտ եւ գիտնական։ 1894 թուականին Նոպէլը կը ստեղծէ պայթուցիկներու նիւթեր, որ ժամանակ մը ետք կը սկսի վաճառուիլ բանակներուն մէջ, ու կը գործածուի պատերազմներուն ընթացքին։

Ալֆրետ Նոպէլ, Նոպէլեան մրցանակը ստեղծած է 27 Նոյեմբեր, 1895 թուականին եւ այդ կազմակերպութիւնը գործի լծուած է իր մահէն ետք՝ Յունուար,1897 թուականին։ Ան իր ամբողջ դրամը տուած է` հիմնելու մրցանակ մը, որ կը վարձատրէ իրենց մարզին մէջ կարեւոր աշխատանք մը կատարած անձերը կամ կազմակերպութիւնները[1]:

Ալֆրետ Նոպէլը մահացած է 10 Դեկտեմբեր, 1896 թուականին Իտալիոյ ՍանՌեմօ քաղաքին մէջ, հիւանդութեան պատճառով:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]