Յովհաննէս Ինճիկեան

Jump to navigation Jump to search
Յովհաննէս Ինճիկեան
Ծնած է 25 Սեպտեմբեր 1913
Ծննդավայր Ախալցխա, Վրաստան Կաղապար:Դրօշավորում
Վախճանած է 5 Ապրիլ, 1990 (76 տարեկանին)
Մահուան վայր Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն
Քաղաքացիութիւն Flag of Russia.svg Ռուսական Կայսրութիւն
Flag of the Soviet Union.svg Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն
Ազգութիւն Հայ
Ուսումնավայր Մոսկուայի Փիլիսոփայութեան, Գրականութեան եւ Պատմութեան Հիմնարկ
Մասնագիտութիւն պատմաբան, արեւելագէտ
Աշխատավայր Մոսկվայի Լենինի անվան ռազմաքաղաքական ակադեմիա
Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ
89-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիա
Հայաստանի կոմունիստական կուսակցություն (ՀԽՍՀ)
Երեւանի Պետական Համալսարան
Վալերի Բրիւսովի անուան պետական լեզուահասարակագիտական համալսարան
ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտ
ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտ

Յովհաննէս Գրիգոր Ինճիկեան (25 Սեպտեմբեր 1913, Ախալցիխէ- 5 Ապրիլ, 1990, Երեւան), պատմաբան, արեւելագէտ, պատմական գիտութիւններու մասնագէտ (1974), մասնագէտ (1984

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Plaque of Hovhannes Injikian - Yerevan.jpg

Յովհաննէս Ինճիկեան, ծնած է Ախալցխայի մէջ 1913-ին, տոհմիկ էրզրումցիներու ընտանիքի մէջ։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է Ախալցխայի հայկական դպրոցին մէջ։ 1925-1926-ններուն, աւարտելով եօթներորդ դասարանը՝ մեկնած է Թիֆլիս, ընդունուած է տեղի մանկավարժական ուսումնարանը, աւարտելէ ետք վերադարած է ծննդավայր եւ աշխատած է Ախալցխայի շրջանի գիւղերու հայկական դպրոցներուն մէջ։ 1934-1939-ններուն սորված է Մոսկուայի պատմութեան, փիլիսոփայութեան եւ գրականութեան հիմնարկներուն մէջ, որ աւարտելէ ետք աշխատանքի նշանակուած է Մոսկուայի Լենինի անուան ռազմա-քաղաքական ակադեմիոյ մէջ՝ որպէս դասախօս։ 1941-ին զինուորագրուած է խորհրդային բանակի շարքերուն մէջ եւ 50-րդ բանակի կազմին մէջ մասնակցած է Մոսկուայի պաշտպանութեան։ 1942-ին 89-րդ Թամանեան բաժինի մէջ հրամանատարութեան կողմէ 390-րդ հրաձգային գունդի ռազմական պատուիրակ նշանակուած է։

Զօրացրուումէն ետք հաստատուած է Հայաստանի մէջ, ուր շարք մը պատասխանատու պաշտօններ գրաւած է։ 1974-ին «Օսմանեան կայսրութեան ազգային քաղքենիքի ձեւաւորման ու զարգացման առանձնայատկութիւնները» թեմայով կատարած է իր մասնագիտական ատենախօսութիւնը։ 1952-1954-ններուն եղած է ՀԿԿ կենտկոմի վիճաբանութեան եւ քարոզչութեան բաժինի վարիչ, 1955-1958-ններուն միաժամանակ դասաւանդած է Երեւանի պետական համալսարանին մէջ եւ Երեւանի Վալերի Պրյուսովի անուան մանկավարժական հիմնարկին մէջ։ 1958-1971-ններուն՝ ՀԽՍՀ ԳԱ արեւելագիտութեան բաժանմունքի վարիչ, 1971-1984-ններուն՝ Արեւելագիտութեան հիմնարկի փոխտնօրէն[1][2]:

Աշխատութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ուսումնասիրութիւնները կը վերաբերին Օսմանեան կայսրութեան սոցիալ-տնտեսական խնդիրներուն, դրամատիրուեան զարգացման առանձնայատկութիւններուն։

Հեղինակ է Թուրքիոյ պատմութեան նոր շրջանին վերաբերող աշխատութիւններու։ «Օսմանեան կայսրութեան քաղքենիք» (1977, ռուսերէն) մենագրութեան մէջ վերլուծած է Օսմանեան կայսրութեան բազմազգ քաղքենի զարգացման ուղիները, ցոյց տուած այդ ընթացքի առանձնայատկութիւնները, նշած է, որ այլազգի, ոչ թուրք քաղքենը (հատկապէս հայ, յոյն եւ այլն) նշանակալի տեսակարար կշիռ ունեցած է երկրի տնտեսութեան զարգացման մէջ, իր քաղաքական դիրքորոշմամբ եղած է պակաս պահպանողական, քան թուրք քաղքենը։ Ձեւաւորուող թուրք ազգային քաղքենը հակամարտութեան մէջ մտած է այլազգի քաղքենի խումբերու հետ եւ, ի վիճակի չըլլալով դուրս մղած է անոնց տնտեսական մրցակցութեամբ, հաճախակի կերպով գրաւած է այդ ազգերու, առաջինը հայ քաղքենի, հարստութիւնը, արգիլած եւ խոչընդոտած է անոր գործունէութիւնը՝ ընդհուպ մինչեւ ֆիզիքական ոչնչացումը։ «Օսմանեան կայսրութեան անկումը» (1984) աշխատութեան մէջ արծարծած է 20-րդ դարու սկզբի Օսմանեան կայսրութեան քայքայման եւ անկման սոցիալ-տնտեսական պատճառները, ցոյց տուած է, որ 1908-ի երիտթրքական յեղաշրջումը չկեցուց քայքայման ընթացքը եւ կայսրութեան փլուզումը, որովհետեւ երկրին մէջ սոցիալ-տնտեսական քիչ թէ շատ շոշափելի վերափոխութիւններ չէին կատարուած։ Երիտթուրքերը, շարունակելով ոչ թուրք, միջին դասակարգային տնտեսութենէն դուրս մղելու քաղաքականութիւնը, ան հասցրուն ընդհուպ մինչեւ քրիստոնիայ բնակչութեան, հատկապէս հայերու, զանգուածային ոչնչացման։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կաղապար:Ուիքիդարան

Այս յօդուածի կամ նրա բաժնի որոշակի յատուածի սկզբանական տարբերակը վերցուած է «Հայկական Հարց» Հանրագիտարանէն, որու նիւթերը թողարկուած են Քրիեյթիւ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png