Հոգիներու Աճուրդ

Jump to navigation Jump to search

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Ֆիլմ Հոգիներու աճուրդ (անգլերէն՝ Ravished Armenia), Հայոց Ցեղասպանութեան մասին նկարահանուած առաջին ֆիլմը։ Պատրաստողն է Օսքար Ափֆելը։ Առաջին անգամ ցուցադրուած է 16 Փետրուար 1919-ին, Նիւ Եորքի «Փլազա» հիւրանոցին մէջ։

Ֆիլմը նկարահանուած է Հայոց ցեղասպանութեան ականատես չմշկածագցի Արշալոյս Մարտիկանեանի «Յօշոտուած Հայաստան» փաստագրական յուշագրութեան հիման վրայ։ Քալիֆորնիոյ մէջ շարժապատկերի արտադրիչ «Մեթրօ կոլտուին մէյըր» ընկերութեան կողմէ եւ Օսքար Ափֆելի բեմադրութեամբ կը նկարահանուի «Հոգիներու աճուրդ» անձայն շարժապատկերը՝ մասնակցութեամբ շուրջ 10 հազար անձերու եւ հեղինակութեամբ ու դերակատարութեամբ Օրորա-Արշալոյս Մարտիկեանի[1]:

Ցուցադրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Պատկեր:Ravished Armenia3.jpg
կատր ֆիլմէն,
աջից երկրորդը Արշալոյս Մարտիկանեանն է

Ֆիլմը առաջին անգամ ցուցադրուած է հայ-սուրիական օգնութեան ամերիկեան կոմիտէի անդամներ Օլիվըր Հարիմանի և Ճորճ Վանտերպիլթի հովանաւորութեամբ։ Ցուցադրութեան ներկայ եղսծ են Նիւ Եորքի շուրջ 7000 ականաւոր անձինք, տոմսի արժէքը եղած է տասը տոլար։ Մեծ քաղաքներու մէջ՝ Նիւ Եորքի, Սան Ֆրանսիսքյի, Լոս Անճելըսի շարժապատկերի նկարին իւրաքանչիւր հրապարակումէն ետք հանդիպումներ կազմակերպուած են տեղի վերնախաւի եւ Մարտիկանեանի հետ։

Ընդհանուր առմամբ, ֆիլմը ցուցադրուած է ԱՄՆ 23 նահանգներու մեծ քաղաքներու, Լատին Ամերիկայի շարք մը երկիրներու մէջ, նաեւ՝ Քուպայի մէջ եւ ամէնուր բացառիկ յաջողութիւններ ունեցած է։ «Հոգիներու աճուրդը» Մեծն Բրիտանիա բերուած է 1919-ի Դեկտեմբերին եւ ենթարկուսծ է պետական գրաքննութեան։ Երկար բանակցութիւններէ ետք Սքոթլանտ Եարտի համաձայնութեամբ ցուցադրուած է 20 Յունուար 1920-ին թագաւորական Ալպերտ Հոլին մէջ եւ շարունակուած է մօտ երեք շաբաթ, որմէ ետք դադրեցուած է։ Երկրորդ գրաքննութենէ ետք կրճատուած է չորս տեսարան, ապա ետք ցուցադրուած։ Որոշ ժամանակ ետք ֆիլմի ցուցադրութիւնը մէկընդմիշտ կը դադրի եւ կը հանուի «պրոկատէն»։ 1920-ական թուականներու սկիզբը ինչպէս ամերիկեան, այնպէս ալ բրիտանական գրադարաններէն գրաքննութեան ենթարկուեցաւ եւ հանուեցաւ նաեւ «Յօշոտուած Հայրենիք» գիրքը, վերաշարադրուեցան գերմանացի սպաներու հակամարդկային արարքներուն վերաբերող էջերը։

Փաստեր Ֆիլմի Մասին[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կաղապար:External media Կաղապար:External media Կաղապար:External media Աւելի քան ութսուն տարի շարժապատկերի պատմաբանները փնտրած են «Հոգիներու աճուրդ» ֆիլմի ինը ժապաւէնները, սակայն որեւէ հետք չեն գտած։ Կայ վարկած, որ նիթրատի հիմքով պատրաստուած այդ հազուագիւտ ժապաւէնները ջրասոյզ եղած են դէպի Պաթումի նաւահանգիստ շարժուող խորտակուած նաւու հետ, կամ որ ատոնք գողցուած ու ոչնչացած են Պաթումի մէջ։ Ժապաւէնի ամբողջական տարբերակը՝ 85 վայրկեան տեւողութեամբ, ցաւօք, չէ պահպանուած, եւ միայն 1994 թուականին արժանթինահայ Էտուարտ Գոզանլեանի ջանքերով յայտնաբերուած է ժապաւէնէն մէկ հատուած, որուն մէկ օրինակը կը պահպանուի Հայոց Ցեղասպանութեան թանգարան-կեդրոնի ֆոնտին մէջ։[2]

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կատեգորիա:1919 շարժանկարներ Կատեգորիա:Ամերիկեան շարժանկարներ Կատեգորիա:Շարժանկարներ Հայոց ցեղասպանութեան մասին Կատեգորիա:Սեւ-սպիտակ շարժանկարներ