Հենրի Ճոն Վան Լեննեփ

Jump to navigation Jump to search
Հենրի Ճոն Վան Լեննեփ
Ծնած է 1815[1][2][3][4][5][6]
Ծննդավայր Իզմիր, Anatolia Eyalet, Օսմանեան Կայսրութիւն
Մահացած է 1889[1][2][3][4][5][6]
Մահուան վայր Գրեյթ Բարինգտոն, Բերկշիր շրջան, Մասաչուսեթս, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Քաղաքացիութիւն Flag of the United States (1877–1890).svg Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[7][4]
Ազգութիւն Ամերիկացի
Ուսումնավայր Ամհերստի քոլեջ
Մասնագիտութիւն միսիոներ, գրագէտ, մանկավարժ, գեղանկարիչ, արվեստների գործիչ
Ամուսին Mary E. Van Lennep

Հենրի Ճոն Վան Լեննեփ (անգլերէն՝ Henry John Van Lennep, 1815[1][2][3][4][5][6], Իզմիր, Anatolia Eyalet1889[1][2][3][4][5][6], Գրեյթ Բարինգտոն, Մասաչուսեթս), ամերիկացի նշանաւոր քարոզիչ-միսիոնար, գրող, մանկավարժ, նկարիչ, արեւելագիտութեան ներկայացուցիչ:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հենրի Ճոն Վան Լեննեփը ծնած է 1815 Զմիւռնիա քաղաքին մէջ։ 1830 ան կը մեկնի Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ կրթութիւն ստանալու համար: Ան կը պատրաստուէր ընդունուիլ Mound Pleasant հիմնարկին կից Ամհերստի քոլէճը եւ Հարթֆորտի հանրային դպրոցը: 1837 Ամհերսթի քոլէճը աւարտելէն յետոյ ան մէկ տարի մասնակցեցաւ Անտովերի աստուածաբանական սեմինարիայի դասընթացներուն:1839 Հենրի Ճոն Վան Լեննեփը նշանակուեցաւ համալսարանական խորհուրդի անդամ: Յաջորդ տարին ան կը սկսի ծառայել որպէս Ամերիկեան խորհուրդի յանձնակատարներու Արտասահմանեան առաքելութեան միսիոներ՝ մեկնելով Զմիւռնիա: Իր առաքելութեամբ ան եղաւ Զմիւռնիայի (1840 -1844 թուականներուն և 1863-1869 թուականներուն), Կոստանդնուպոլիսի մէջ (1844-1854) և Թոքաթի մէջ (1854-1856): Հենրի Ճոն Վան Լեննեփը այս ողջ ընթացքին նաեւ շրջագայեր է Արևմտեան Ասիա և Եգիպտոս:

1869 ակնաքողի (cataract) պատճառով կը կորսնցնէ տեսողութիւնը, վան Լեննեփը կը վերադառնայ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ: Այս ընթացքին ան դասաւանդած է Ինկհեմի համալսարանին մէջ՝ որպէս բնական գիտութիւններու ու լեզուների փրոֆեսոր:

Հենրի Ճոն Վան Լեննեփը կը տիրապետէր շարք մը լեզուներու ու հմուտ նկարիչ էր և իր ճամբորդութեան ընթացքին նկատած տպաւորիչ տեսարանները թուղթի վրայ կը գծէր մատիտով, գրիչով ու թանաքով: Իր գծանկարներէն շատերը յայտնուեր են հրատարակուած ստեղծագործություններու շարքին՝ ընդգրկուելով Արեւելեան ժողովածուին մէջ. «Քսան իւղանկար՝ բացատրական և նկարագրական տեղեկութիւններով Թուրքիայի ժողովուրդներու և տեսարաններու վերաբերեալ» 1862), «Ճանապարհորդութիւն Փոքր Ասիայի քիչ յայտնի հատուածով՝ աստուածաշնչեան գիրերու համադրութեամբ և հնագիտական հետազօտութիւններու նկարագրութիւններով» 1870, «Պիպլիական երկիրներ. ատոնց ժամանակակից տարազները՝ պատկերազարդումներով և ծանօթագրութիւններով» 1875:

Վան Լեննեփի՝ հայկական թեմաներով նկարները[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հենրի Ճոն Վան Լեննեփը Օսմանեան կայսրութեան մէջ կատարելով իր առաքելութիւնը, ինչպէս տեսանք, շրջագայեր է Փոքր Ասիայով և «Պիպլիական երկիրներով», այսինքն եղեր է նաեւ թրքահպատակ Հայաստանի բնակավայրերուն մէջ, ծանօթացեր հայերու կենցաղին, աւանդոյթներուն ու տարազային՝ այդ ամէնը նկարելով և հետագային ներկայացնելով ամերիկացի և ընդհանրապէս՝ Արեւմուտքի ժողովուրդներուն: Հայկական թեմաներով իր նկարներէն յայտնի են «Հայ հարսնացուն», «Հայուհին տան մէջ», «Հայ գեղջկուհին», «Հայ տիկինը տան մէջ», «Հայ և թուրք կանայք արտասահմանի մէջ» աշխատանքները, ուր մանրամասնօրէն ներկայացուած են հայկական կանացի տարազները:

Վան Լեննեփը ամուսնացեր է երեք անգամ՝ Էմմա Պլիսի (1839-1840 թթ.), Մերի Հոուսի (1843-1844 թթ.) և Էմիլի Էնն Պըրտի հետ (1850 թուականին): Ունէր վեց զաւակ: Վան Լեննեփը մահացեր է 1889 թուականին Մասաչուսեթսի Կրիթ Պարինկթոն քաղաքին մէջ:

Պատկերասրահ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Swartz A. https://openlibrary.org/works/OL5601294A — 2007.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Swartz A. https://openlibrary.org/works/OL2502170A — 2007.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 https://data.cerl.org/thesaurus/cnp02085063
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Գերմանիոյ Ազգային Գրադարան, Բեռլինի պետական գրադարան, Բավարիական պետական գրադարան եւ ուրիշներ Record #1038558662 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 http://id.loc.gov/authorities/names/n86836635.htmlLibrary of Congress.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 https://librariesaustralia.nla.gov.au/search/display?dbid=auth&id=54957514
  7. Միջազգային նույնականացման վիրտուալ նիշք — 2012.

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]