Կորնթոսի Ծոցը

Jump to navigation Jump to search
Կորնթոսի Ծոցը

Կորնթոսի Ծոցը գոց եւ շատ խորունկ ծով մըն է։ Կը գտնուի Կեդրոնական Յունաստանի եւ Պեղոպոնեզի միջեւ, Կորնթոսի Նեղուցին/Ջրանցքին արեւմտեան կողմը։ Կը սկսկի Յոնիական Ծովէն եւ կը հասնի մինչեւ Կորնթոսի Նեղուցը, որ զայն կը բաժնէ Սարոնիքոս Ծոցէն (Էգէական Ծով)։ Արեւմուտքէն՝ Յոնիական ծովուն եւ Ռիօ նեղուցին միջեւ մասը այժմ կը կոչուի Փաթրայի Ծոց․ երկու ծոցերուն միջեւ Ռիօ նեղուցը եւ անոր վրայ կառուցուած Ռիօ-Անդիռիօ կամուրջը (1998-2004) անոնց սահմանակէտն են։ Իսկ արեւելքէն Կորնթոսի Ջրանցքը զայն կը բաժնէ Սարոնիքոս Ծոցէն։

Յունաստանի աշխահագրական քարտէս

Աշխարհագրական Դիրք[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կորնթոսի Ծոցը շրջապատուած է Յունաստանի հետեւալ Շրջանային Միաւորումներէն․ հիւսիսէն՝ Էթոլօաքարնանիա Αιτωλοακαρνανία , Ֆօքիտա Φωκίδα, հիւսիս արեւելքէն՝ Վիօթիա Βοιωτία, արեւելքէն՝ Ատտիկէ Αττική, հարաւ արեւելքէն Կորնթոս Κορινθία եւ հարաւ արեւմուտքէն՝ Ահայիա Αχαΐα։ Կորնթոսի Ծոցը տեւաբար երկրաշարժի ցնցումներու ենթակայ է։ Ցնցումները յաճախակի եւ զօրաւոր են։

Աթէնքի (Փիրէա), Ծոցին մնացեալ եւ Միջերկրականի նաւահանգիստներուն համար առեւտուրի կարեւոր ծովային ճամբայ է, շնորհիւ Կորնթոսի Ջրանցքին (1882-1893)։ Իսկ ծոցին եզերեայ շրջաններուն ծովային ներքին եռուզերը աշխուժ է։

Պատմական հակիրճ տեղեկութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ք․ա․ 395-387 ծոցին շուրջ եւ Էգէական Ծովուն մէջ տեղի կ՛ունենայ Կորնթոսեան Պատերազմը, մէկ կողմէն Հին Սփարթի եւ դաշնակիցները իսկ միւս կողմէն Աթէնք, Արղոս, Կորնթոս, Թիվա եւ Պարսկաստան։

Կորնթոսի Ծոցը դիտուած Ծոցին հիւսիսային կեդրոնական եզերքին գտնուող Նաֆթաքթօ քաղաքէն

Միջնադարի ժամանակաշրջանին Ծոցը ծանօթ էր Լեփանտօ անունով (Նաֆփաքթօ Ναύπακτος քաղաքին այդ ժամանակի անուանում)։

1571 թուականին տեղի կ՛ունենայ Լեփանտօի երրորդ ճակատամարտը, ուր օսմանեան նաւատորմիղը կը ջախջախուի արեւմտեան Եւրոպայի դաշնակից ուժերէն։  1772-ին կրկին օսմանեան նաւատորմիղ մը կը պարտուի այս անգամ ռուսական ուժերէն, Ծոցին մուտքին։

1882, Ապրիլ 23-ին Կորնթոսի ջրանցքին պաշտօնական բացումը կը կատարուի։  Ջրանցքին կառուցումը կը դիւրացնէ ծովային առեւտուրը․ առեւտրական նաւերը աւելի արագ կը հասնին Ատլանտեան Ովկիանոսի, Եւրոպայի կամ Միջերկրականի աւազանի կեդրոնական եւ արեւմտեան նաւահանգիստները եւ փոխադարձ։ Մեծ բեռնատար նաւերուն ջրանցքէն անցնիլը կը կատարուի ուղեկցանաւերով։

2004, 12 Օգոստոսին Ռիօ-Անդիռիօ կամուրջին բացումը կը կատարուի։ Կամուրջը մեծ թափ կու տայ ծոցին շուրջը գտնուող շրջաններու ամէն տեսակետի զարգացման․ ներքին եւ արտաքին զբօսաշրջիկութեան, առեւտուրի, եւ այլն։

Երկրաբանութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կորսնթոսի Ծոցը կազմուած է երկու երկրակազմական (Ափրիկեան եւ Եւրօ-ասիական) բաժիններուն միջեւ առաջացած ճեղքի մը ընդարձակումով եւ որ կը շարունակուի ընդարձակուիլ 15 մմթ ամէն տարի։  Ծոցին երկրաշարժային ցնցումները Եւրոպայի ամենաշխուժներէն են։

Կղզիներ, կղզեակներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Դլփիններ Կորնթոսի Ծոցին մէջ

Ծոցը ունի բազմաթիւ կղզի/կղզեակներ․ անոնցմք միայն մէկ հատիկը բնակուած է՝ Թրիզոնիա (երեք փոքր կղզիներ, որոնցմէ մէկը կը բնակուի)։

  • Սուրբ Աթանասիոս Άγιος Αθανάσιος
  • Սուրբ Ղիորղոս Άγιος Γεώργιος
  • Սուրբ Տիմիթրիոս Άγιος Δημήτριος
  • Սուրբ Իոաննիս Άγιος Ιωάννης
  • Սուրբ Նիքոլաոս Άγιος Νικόλαος
  • Ալքիոնիտես կղզիներ Αλκυονίδες νήσοι
  • Ապելոս Άμπελος
  • Ափսիֆիա Αψηφιά
  • Տասքալիօ Δασκαλιό
  • Փրասուտի Πρασούδι
  • Թրիզոնիա Τριζόνια (το μόνο κατοικήσιμο, από όλα τα νησιά του Κορινθιακού)
  • Ցարուհի Τσαρούχι

[1] [2] [3] [4][5][6]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Կորնթեան Պատերազմը(անգլերէն)
  2. Ռիօ-Անտիռիօին կամուրջը(յուն.)
  3. Կորնթոսի Ջրանցքը(ֆր.)
  4. Լեփանտօին պատերազմը(անգլերէն)
  5. Թրիզոնիա․ Կորնթոսի Ծոցին միակ բնակուած կղզեակը (յուն.)