Գուրգէն Եանիգեան

Jump to navigation Jump to search
Գուրգէն Եանիգեան
Gurgen Yanikyan.JPG
Ծնած է 24 Դեկտեմբեր 1895(1895-12-24)[1]
Ծննդավայր Կարին, Թուրքիա
Վախճանած է 27 Մարտ 1984(1984-03-27) (88 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Քաղաքացիութիւն Ottoman flag.svg Օսմանեան Կայսրութիւն
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Ազգութիւն ամերիկահայ
Կրթութիւն Մոսկւայի պետական համալսարան
Մասնագիտութիւն ճարտարագետ, գրագէտ

Գուրգէն Եանիգեան (անգլերէն՝ Gourgen Yanikian, 24 Դեկտեմբեր 1895, Էրզրում, Արեւմտեան Հայաստան - 27 Մարտ 1984, ԱՄՆ), հայ գրող եւ ճարտարագէտ, հայկական նորագոյն զինեալ ազատագրական պայքարի հերոս։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մեծ Եղեռնի ականատես։ Ուսանած է Մոսկուայի համալսարանը, յետագային հաստատուած՝ ԱՄՆ, ուր ճանչցուած է իբրեւեւ անգլիալեզու գրող, արժանացած է «Մարք Թուէյն» մրցանակին։

1972 թուականին ԱՄՆ-էն այցելած է Հայաստանի Մարտիրոս Սարեանի անուան տուն-թանգարանը եւ նուիրաբերած՝ Սարեանի «Արեւելեան Սենեակ» նկարը (ստեղծուած 1918-ին, 39x59 սմ, թուղթ, ջրաներկ, կուաշ), որ երկար տարիներ կը համարուէր անյայտ կորած։

77 տարեկանին սպաննած է՝ Սանթա Պարպարայի (Գալիֆորնիա) մէջ, Թուրքիոյ հիւպատոսն ու փոխ-հիւպատոսը, արդարութիւն պահանջելու Հայոց Ցեղասպանութեան համար[2]: Դատարանին մէջ հանդէս եկած է թուրքական ժխտողականութեան դէմ, պաշտպանած է Արեւմտեան Հայաստանի ազատագրութեան գաղափարը։

Դատապարտուած է ցմահ բանտարկութեան։ 1981 թուականին, 8 տարուան բանտարկութենէն ետք, Եանիգեան տեղափոխուած է այցելուներու համար փակ հիւանդանոց, ուր մահացած է երկարատեւ հիւանդութենէ ետք՝ 1984 թուականի Մարտ 27-ին։

Հայաստանի Ազատագրութեան Հայ Գաղտնի Բանակի հոգեւոր հիմնադիրներէն է։ «Ես գիտէի, որ անհատս մենակ մնալու չէի», - այդ առիթիւ ըսած է ծերունի Եանիգեան։

Պուլկարահայ բանաստեղծ Յովհաննէս Պարսկունին Գ. Եանիգեանին նուիրուած իր պոէմին մէջ գրած է.

Aquote1.png

Այսպես դու դարձար խորհուրդ մը խորին,
Բանակի մ'Հայ մեծ կարապետն եղար՝
Վառելանիւթով յորդ ու շանթածին,
Խօսքով՝ կրակի, ու կոչով՝ պայքար։

- Հ Պարսկունի, Ասք՝ նոր ժամանակներու մեծագոյն ուսուցիչ՝ Հերոս-ռահվիրայ Գուրգէն Եանիգեանի մասին, Բ., 1990
Aquote2.png


Գիրքերը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Անգլերէն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • The Triumph of Judas Iscariot, Los Angeles։ Research Publ. Co., 1950, 254 p.
  • Harem Cross։ A Novel of the Near-East, New York։ Exposition, 1953, 223 p.
  • The Resurrected Christ։ A Novel, New York։ Exposition, 1955, 141 p.
  • The Voice of an American, 1960, Society for the Science of Living; 147 p., ASIN։ B0007FZ3L4
  • Mirror in the Darkness, 1966, with Helen Rettig, New York։ Exposition, 1966, 197 p.

Հայերէն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Նպատակ Եւ Ճշմարտութիւն» (յուշեր բանտէն), Երեւան, Տիգրան Մեծի հր., 1999:

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]