Բարսեղ Թուղլաճեան

Jump to navigation Jump to search
Բարսեղ Թուղլաճեան
Ծնած է 1 Ապրիլ 1933(1933-04-01)
Ծննդավայր Իսթանպուլ, Թուրքիա
Վախճանած է 12 Դեկտեմբեր 2016(2016-12-12) (83 տարեկանին)
Մահուան վայր Իսթանպուլ, Թուրքիա
Քաղաքացիութիւն Flag of Turkey.svg Թուրքիա
Ազգութիւն հայ
Մասնագիտութիւն հեղինակ, պատմաբան, թարգմանիչ, բանասէր, գրագէտ, քաղաքական գործիչ

Բարսեղ Թուղլաճեան (1 Ապրիլ 1933(1933-04-01), Իսթանպուլ12 Դեկտեմբեր 2016(2016-12-12), Իսթանպուլ), պատմաբան, թարգմանիչ, բառարանագէտ, բանասէր եւ գրող։ Հաստափոր ու մեծահասակ բազմաթիւ թրքերէն հատորներու, երկլեզու աշխատասիրութիւններու եւ հանրագիտարաններու հեղինակ։ Հանրանօթ դէմք թէ՛ թուրք, թէ՛ հայ եւ թէ՛ օտար շրջանակներու մօտ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Թուղլաճեան ծնած է Պոլիս, 1933-ին։ Հայեցի կրթութիւնն կը ստանայ Կիպրոսի Մելգոնեան վարժարանէն, 1946-51։ Այնուհետեւ Ամերիկա անցնելով (Միշիկընի Համալսարան), կը հմտանայ անգլերէնի մէջ ու Պոլիս վերադարձին (1955)՝ իբրեւեւ անգլերէնի դասատու կը պաշտօնավարէ տարբեր դպրոցներու մէջ։

Գրական ասպարէզ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Շարքը երկար է իր հրատարակած հատորներուն (քսանէ աւելի), որոնք կը յատկանշուին մանաւանդ իրենց ճոխ նկարազարդումներով եւ պատմական հազուագիւտ վաւերագիրներով։

Ան վարպետ մըն էր հանրագիտարանային գործերու գրառումին մէջ, տարիներու երկայնքին շարունակ կը հաւաքէ եւ իր արխիւին վրայ կ'աւելցնէ փաստաթուղթեր, լուսանկարներ, տուեալներ, գիրքերու կողքեր, հին թերթերու նմոյշներ ու ամէն ինչ՝ որ իր հրատարակութիւններուն կրնար նպաստել։ Ան նաեւ պրպտումներ կը կատարէ թրքական արխիւներու մէջ։

Պատրաստած է թրքերէն-անգլերէն տարաբնոյթ բառարաններ (գիտական, տնտեսական, իրաւաբանական, բժշկական բառերու)։ Իրեն կը պատկանին նաեւ հարագիտարանային բնոյթի գործեր, ինչպէս՝ «Օքիանուս» (Ովկիանոս) եռահատոր հանրագիտարան-բառարանը, նաեւ թանկարժէք գիրքեր՝ Մարմարա ծովու կղզիներուն, Պոլսոյ հայոց եկեղեցիներուն, Տատեան ամիրաներու ընտանիքին, ծովանկարիչ Այվազովսկիին, արեւմտահայոց մշակութային եւ հրատարակչական գործունէութեան՝[1] «Արեւմտեան աշխարհի հայերը» (Պաթը էրմէնիլէրի, 5 հատորանի)[2], օսմանցի պալատական կիներու մասին, եւայլն։

Թուղլաճեան իր գործերը գրած է ընդհանրապէս թրքերէնով, ու հետեւաբար՝ թուրք մշակոյթի՛ն է որ ծառայած է գլխաւորաբար։ Բայց ան ամէն առիթով հայ ժողովուրդի տաղանդնե՛րն ալ ճանչցուցած է օտարներուն (թրքերէնով կամ անգլերէնով)։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Աղբիւր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Գառնիկ Ստեփանեան (1973), «Կենսագրական բառարան», հատոր Ա., Երեւան: «Սովետական գրող», էջ 378։