Ազատ Օր

Jump to navigation Jump to search
Ազատ Օր
Azat Or
Տեսակ պարբերական?
Լեզու Արեւմտահայերէն
Հրատարակիչ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն
Երկիր Flag of Greece.svg Յունաստան
Կայք azator.gr

«Ազատ Օր» հայ օրաթերթ է։ Կը հրատարակուի Աթէնքի մէջ, Յունաստան շաբաթը հինգ անգամ։ Թերթը կը հանդիսանայ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութըան պաշտօնական օրկան Յունաստանի մէջ։ Թեր­թը 25 ­Փետ­րո­ւար 2019 թե­ւա­կո­խեց «Ա­զատ Օր» ա­նու­նով իր հրա­տա­րա­կու­թեան 75-րդ ­տա­րին։

«­Նոր Օր» ա­նու­նով 25 Մարտ 1923-ին ճամ­բայ ե­լլե­լէ ա­ւե­լի քան քսա­նա­մեակ մը ետք, Հա­մաշ­խար­հա­յին Բ. ­Պա­տե­րազ­մի ա­ւար­տին՝ 25 ­Փետ­րո­ւար 1945-ին, յու­նա­հայ գա­ղու­թի յա­ռա­ջա­պահ եւ ա­ռաջ­նոր­դող թեր­թը իր ըն­թեր­ցող­նե­րուն ներ­կա­յա­ցաւ «Ա­զատ Օր» վե­րա­նո­ւա­նու­մով։

Ե­թէ ան­ցեալ դա­րու քսա­նա­կան­նե­րու սկզբնա­ւո­րու­թեան թեր­թը հայ ժո­ղո­վուր­դի տա­րա­գիր հա­տո­ւա­ծին «­Նոր Օր»ը ա­ւե­տե­լու եւ յու­նա­ւո­րե­լու ա­ռա­քե­լու­թեամբ գոր­ծի լծուած էր, ա­պա 1945-ին ար­դէն ինք­զինք կը զի­նո­ւո­րագ­րէր յօւնահայ գա­ղու­թին ա­զատ մտքի եւ ա­զատ խօս­քի ան­կեղծ դրօ­շա­կիրն ու ընդ­հան­րա­կան բե­մը ըլ­լա­լու ա­ռա­քե­լու­թեան եւ ծա­ռա­յու­թեան։

«Ազատ Օր» իր կար­գին կը ներ­կա­յա­նայ խիտ՝ բայց ա­ռոյգ, նիւ­թա­կան մի­ջոց­նե­րու եւ մար­դոյ­ժի անձ­կու­թեան մատ­նո­ւած՝ բայց իր ա­ռա­քե­լու­թեան եւ ծա­ռա­յու­թեան անմ­նա­ցորդ նո­ւի­րո­ւե­լու եւ հա­յա­պահ­պան­ման ու հա­յա­կերտ­ման իր եր­թը ան­խա­փան շա­րու­նա­կե­լու վճռա­կա­նու­թեամբ։

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

«Ազատ Օր» օրաթերթը հիմնադրուած է 25 Մարտ1923-ին, Աթէնքի մէջ, Փերիքլէուս փողոցին վրայ գտնուող «Փարասքեվա Լէօնիսի տպարան»-ին մէջ։ Թերթի հիմնադիրներն են Գաբրիէլ Լազեանը, Անտոն Կազելը, Արամ Շիրինեանը եւ Պօղոս Սուաճեանը: Տպագրման օրէն մինչեւ 1940-ը Գաբրիէլ Լազեանի եւ Անտոն Կազելի գլխաւորութեամբ թերթը լոյս կը տեսնէ17 տարի անընդմէջ:

Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի, մենատէր Իոաննիս Մեթաքսասի Ioannis Metaxas կառավարութեան օրօք՝ Յունաստանի մէջ կը դադրին գործել բոլոր օտար թերթերը, ինչպէս նաեւ «Նոր Օր»ը: 1945-ին, Յունաստանի վերագրաւումէն ետք, 25 Փետրուարէն կը հրատարակուի «Ազատ Օր»-ը, նախ երկօրեայ , ապա օրաթերթ եւ իբրեւ սեփականութիւն Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան: Առաջին խմբագիրները եղած են Վազգէն Եսայեանը, Սեդրակ Գոհարունին եւ Անտօն Կազելը ։ 1969-ին «Ազատ Օրը» օժտուեցաւ Պոսթընի մէջ հրատարակուող «Հայրենիք» օրաթերթի 1956 թ ֊ին գնուած ու թերթին ծառայաց Linotype machine տողաշար մեքենայով, ինչ որ անձնակազմի լուրջ խնայողութեան առաջնորդեց, թերթի վարչական եւ միաժամանակ արդիականազուրկ տեսքը, ճզմուած գիրերը փոխարինելով օրը-օրին կապարէ տողաշերտերով տպուող թարմ տառերով: 1973-ին դարձեալ «Հայրենիք» օրաթերթէն հասաւ երկրորդ տողաշար մեքենան, առաջինէն համեմատաբար աւելի նոր ու արդիական յարմարութիւններով օժտուած: Այդ ժամանակ թերթը կը տպուէր Փլաքայի Նաւարինիի Նիկոտիմիի 39 հասցէին վրայ , Խրիսթօ Սիրասիսի տպարանին մէջ։ Երբ 1973-ին Աթէնքի կեդրոնէն դուրս գալով փոխադրուեցաւ վարձու տպարան, Սարկուտինիի 116, Նէոս Գոզմոս (Աթէնքի շրջան), շարունակեց պահել տպագրական սեփական մամուլը ։ 1980-էն , թերթը սկսաւ հրատարակուիլ համակարգչային: Ինչպէս «Նոր Օր»-ի, այդպէս ալ «Ազատ Օր»ի պարագային, թերթի սեփականութիւնը, հովանաւորութիւնը եւ մատակարարումը կը պատկանի Յունաստանի Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան: «Ազատ Օր»ը դարձնելով յունահայ գաղութի հրատարակուող միակ օրաթերթի ու հայանպաստ իրողութեան, իրար զօդող արժէքներով, սկզբունքներով ու յարգալիր կապերով։

Թերթի խորհրդանշանի փոփոխութիւնները[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

«ԱԶԱՏ ՕՐ» իր պատմութեան ընթացքին, չորս տարբեր առիթներով փոփոխութեան ենթարկած է թերթի խորհրդանշանը: Սկզբնական շրջանին խորհրդանշանի փոփոխութիւնը կը կատարուի 3 Յունիս 1983-ին, կ՛աւելցուի Մեսրոպ Մաշտոց ի եւ Սասունցի Դաւիթի գծանկարները՝ գիր ու գրականութիւնը, միաժամանակ պայքար եւ արդիականութիւն խորհրդանշելով: Երկրորդ փոփոխութիւնը կը կատարուի 26 Մայիս 1994-ին: Բոլոր այդ տարիներու ընհթացքին թերթի ծաւալը շատ ընդարձակ կ՛ըլլայ, օրական 4 էջ բովանդակութեամբ: Երրորդ փոփոխութիւնը տեղի կ՛ունենայ 13 Յունուար 1995-ին: Այն ժամանակ թերթի ծաւալը կը նուազի եւ 8 էջի սահմաններու մէջ կը բարձրանայ բովանդակութիւնը: Նաեւ կը սկսի հրատարակուիլ գրական-մշակութային 15 օրեայ յաւելուածականով: Վերջին փոփոխութիւնը տեղի կ՛ունենայ 5 Յունուար 2009-ին:

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]


Տե՛ս նաեւ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտագին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]