Տողան Աքհանլը

Jump to navigation Jump to search
Տողան Աքհանլը
Pressegespräch mit Dogan Akhanli, Oktober 2017-3615.jpg
Ծնած է 18 Մարտ 1957(1957-03-18)
Ծննդավայր Շաւշաթ, Արդուին, Թուրքիա
Մահացած է 31 Հոկտեմբեր 2021(2021-10-31)[1] (64 տարեկանին)
Մահուան վայր Պերլին, Գերմանիա
Քաղաքացիութիւն Flag of Turkey.svg Թուրքիա
Flag of Germany.svg Գերմանիա
Մասնագիտութիւն գրագէտ, վիպասան, իրաւապաշտպան
Անդամութիւն Գերմանիայի ՊԵՆ-կենտրոն?
Կուսակցութիւն Revolutionary Communist Party of Turkey?
Կայքէջ dogan-akhanli.de

Տողան Աքհանլը (թրք.՝ Doğan Akhanlı, 18 Մարտ 1957(1957-03-18), Շաւշաթ, Արդուին, Թուրքիա - 31 Հոկտեմբեր 2021(2021-10-31)[1], Պերլին, Գերմանիա), թուրք-գերմանացի գրող է:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է Թուրքիոյ հիւսիսարեւելեան Արդուինի Շաւշաթ փոքրիկ գիւղը: 12 տարեկանին աւագ եղբօր հետ անցած է Պոլիս եւ հոն շարունակած է ուսումը: Ձախ հայեացքներու համար կարճ ժամկէտով մը ձերբակալուած է 1975-ին: 1985-1987 թուականներուն ան իր ձախակողմեան հայեացքներուն պատճառով Պոլսոյ մէջ ձերբակալուած է իբրեւ ընդդիմադիր եւ կտտանքներու ենթարկուծ թրքական բանտին մէջ:

1991-ին տեղափոխուած է Գերմանիա ու խնդրած ապաստարան: 1998-ին Թուրքիոյ պաշտօնեաները զինք զրկած են քաղաքացութենէ[2]: Երեք տարի ետք ան ստացած է գերմանական քաղաքացութիւն:

Աքհանլըն Քեոլնին մէջ հիմնադրած է Ռաֆայէլ Լեմքին գրադարանը, որ կոչուած է մարդու մը անունով, ով առաջինը հայերու դէմ ակատարուած ոճրագործութիւնը բնութագրած է իբրեւ ցեղասպանութիւն:

Ան 2005-ին այցելած է Հայաստան[2]:

2010-ի Օգոստոս 10-ին Տողան Աքհանլը ձերբակալուած է Թուրքիա ժամանելուն ատենը: 2017-ի Օգոստոս 19-ին Կրանատային մէջ ձերբակալուած է Սպանիոյ ոստիկանութեան կողմէ Թուրքիոյ պաշտօնեաներու պահանջով[3], ապա ազատ արձակուած՝ Սպանիոյ դատարանի կողմէ[4]:

Աքհանլըն Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանչնալու եւ իր քաղաքական հայեացքներուն պատճառով երկար տարիներ չէր կրնար այցելել Թուրքիա:

Երկեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Աքհանլըի վէպերը Թուրքիոյ մէջ ընդգրկուած են լաւագոյններու շարքին:

1998-1999 թուականներուն թրքերէն լոյս տեսած էր անոր «Անհետացած ծովերը» ընդհանուր վերնագրով եռագրութիւնը, որ կը ներառէ «Սպասելով ծովը», «Կակաչներու դաշտը», «Ահեղ դատաստանի դատաւորները» ստեղծագործութիւնները:

2005-ին անոր հեղինակած «Տիրամօր վերջին երազը» վէպը արժանացած է «Հիւրիեթ»-ի 2009-ի մրցանակին:

2005-ին թուրք գրաքննադատները անոր այս գիրքը դասած են 10 լաւագոյն վէպերու շարքին[5]:

«Ահեղ դատաստանի դատաւորները» գիրքին թրքերէն տարբերակը հրատարակուած է 1999 թուականին, Պոլսոյ մէջ, «Պելկէ» հրատարակչութեան կողմէ: Իսկ 2018-ին, Հայաստանի մէջ հրատարակուած է անոր «Ահեղ դատաստանի դատաւորները» գիրքի (թրք․ «Kıyamet Günü Yargıçları”) հայերէն թարգմանութիւնը: Գիրքի թարգմանիչը եւ մեկենասը եղած է Սոնա Զաքարեանը[2]:

Ծանօթագրութիււններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին Յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]