Տմիթրի Ուզնաձէ

Jump to navigation Jump to search
Տիմիթրի Ուզնաձէ
վրաց.՝ დიმიტრი ნიკოლოზის ძე უზნაძე
Ծննդեան անուն վրաց.՝ დიმიტრი უზნაძე
Ծնած է 20 Դեկտեմբեր 1886
Ծննդավայր Իմերեթի մարզ
Վախճանած է 12 Հոկտեմբեր 1950 (63 տարեկան)
Վախճանի վայրը Թիբիլիս, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիութիւն Վրաստան
Կրթութիւն Լայպցիգի համալսարան
Հալլե-Վիտենբերգի համալսարան
Խարկովի ազգային համալսարան
Մասնագիտութիւն փիլիսոփայ, համալսարանի պարոն եւ հոգեբան
Աշխատավայր Թբիլիսիի պետական համալսարան
Զբաղեցրած պաշտոններ ակադեմիկոս
Պարգեւներ և
մրցանակներ
Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ «Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ
Անդամություն Վրաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա

Տիմիթրի Նիկոլայի Ուզնաձէ (վրաց.՝ დიმიტრი უზნაძე, 20 Դեկտեմբեր 1886 Սաքարա (ներկայիս՝ Զեստափոնի շրջանը, Վրաստան) — 12 Հոկտեմբեր 1950, Թպիլիսի), վրացի խորհրդային հոգեբան եւ փիլիսոփայ։ Մշակած է դիրքորոշման ընդհանուր հոգեբանական տեսութիւնը։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Տիմիթրի Ուզնաձէ ծնած է 1886 թուականին Դեկտեմբեր 20-ին Սաքարա գիւղին մէջ։ 1905 թուականի յեղափոխութեանը մասնակցելու պատճառով հեռացուած է դպրոցէն։ Նոյն թուականին մեկնած է Զուիյցարիա, ապա Գերմանիա։ Կրթութիւնը ստացած է Լայպցիկի (1909) ու Խարկվի մէջ (1913): Հայրենիք վերադառնալէն ետք՝ 1915-1917 թուականներուն, զբաղուած է մանկաւարժական գործունեութեամբ[1]: Թիբիլիսիի պետական համալսարանի հիմնադիրներէն մէկն է ու այդ համալսարանի պարոն է (1918): Այնտեղ ստեղծած է հոգեբանութեան բաժին։ Վրաստանի Գիտութիւններու ակադէմիայի հոգեբանութեան տնօրէնն է[2] եւ Վրաստանի ԳԱ ակադէմիկոս (1941): 1946 թուականին ստացած է Վրաստանի գիտութիւններու վաստակաւոր գործչի տիտղոսը[1]:

Տիմիթրի Ուզնաձէ մահացած է 1950 թուականի Հոկտեմբեր 12-ին Թիբիլիսի մէջ։ Թաղուած է Թիբիլիսիի պետական համալսարանի բակին մէջ[1]:

Աշխատութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Տիմիթրի Ուզնաձէ հեղինակած է «Դիրքորոշման հոգեբանութեան հիմնական դրոյթները» (1961) եւ «Դիրքորոշման հոգեբանութեան փորձարարական հիմունքներ» (1966) ախատութիւնները, որոնք կը ներկայացուին ու կը հիմնաւորուին դիրքորոշման՝ որպէս սուբյեկտի ու օբյեկտի միջեւ եղած սահմանի հասկացութիւնը։ Ի յայտ գալով սուբյեկտի պահանջմունքի ու անոր բաւարարման օբյեկտիւ իրաւիճակի հակադրութեան պայմաններուն՝ դիրքորոշումը, ըստ Ուզնաձէի, սուբյեկտի ամբողջական, չտարբերակուած վիճակ է, որ կը նախորդէ իրականութիւնը։

Երկեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Die metaphysische Weltanschauung W. Ssolowiows mit orientierendem Überblick seiner Erkenntnistheorie, Halle/Saale, 1909.
  • Ընդհանուր հոգեբանութիւն, 1940 (վերահրատարակվել է 2004 թուականին):
  • Դիրքորոշման հոգեբանութեան փորձարարական հիմունքներ, 1949:
  • Психологические исследования. — М., 1966.

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Georgy Ketchuashvili2։ «Dimitri Uznadze (1886–1950)»։ PROSPECTS: the quarterly review of comparative education vol. 24, no.3/4, 1994, p. 687–701։ UNESCO: International Bureau of Education։ արտագրուած է՝ 2010-01-31 
  2. «History of I. Javakhishvili Tbilisi State University (TSU)»։ Tbilisi State University։ արտագրուած է՝ 2010-01-31 

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]